بفرمود تا شد نویسنده پیش
نشاندش بر تخت نزدیک خویش
یکی نامه فرمود با رای و هوش
پر از مهر نزدیک فرطورتوش
چو ماهی برآمد ز دریای مشک
گذر کرد بر روی کافور خشک
ببست از بر کاغذ ابری چو قار
ببارید ازو گوهر شاهوار
نخستین که بنهاد سر بر زمین
گرفت آفرین بر جهان آفرین
خداوند پیدا و راز نهفت
خداوند بی یار و انباز و جفت
به شش روز نه چرخ بر پای کرد
جهان را بدو اندرو جای کرد
ز برهان او ذره مهر و ماه
به ایشان شماره دهد سال و ماه
ز دیو و دد و آدمی و پری
ز خورشید تا ذره ای بنگری
همه بندگانند جویندگان
درین بندگی نیز پویندگان
ورا در جهان پادشاهی رواست
که او آفریننده پادشاست
وزو بر شهنشاه فرطورتوش
جهاندار و بینا دل و پاک هوش
سزاوار باشد بدو آفرین
که هم با نژاد است و هم پاک دین
هم از خسروان جهان برتر است
سرافراز و بر مهتران مهتر است
خداوند گنجست و تاج و کمر
خداوند با زیب و با مهر و فر
ز ما نیز بر وی فراوان درود
درودی که مهرش بود تار و پود
رسیدم به خوبی بدین بوم و بر
سر مرز آن خسرو نامور
ابا لشکر و بوق و کوس و سپاه
ابا نامداران زرین کلاه
چو از گردش چرخ ناسازگار
مرا بهره این بد در این روزگار
که حیران شوم چند گه در جهان
ببینم بسی آشکار و نهان
به نزدیک مرز شما آمدیم
بدین بوم و بر چند گه دم زدیم
ز گفتار و کردار و فرهنگ تو
ز مردی و دیدار و نیرنگ تو
شنیدیم هرگونه از هرکسی
که دارید بهره ز دانش بسی
چنین آرزو خاست در جان ما
برینست جاوید پیمان ما
که با تو مرا آشنایی بود
ز دیدار تو روشنایی بود
منم پهلوان زاده بافرین
سرافراز گردی ز ایران زمین
جهانگیر پور جهان پهلوان
سپهبد سرافراز روشن روان
چو دستان نیا و چو رستم پدر
جهاندار و گردنکش و نامور
نبیره سرافراز سام سوار
که از جنگ شیران ربودی شکار
بدین گونه از زخم شمشیر تیز
بماندست ازو نام تا رستخیز
کنون زو منم در جهان یادگار
به هر کار شایسته کارزار
شنیدم که اندر شبستان تو
پس پرده خوب رویان تو
یکی ماه روییست نام آرزوی
مرا خاست در دل بسی آرزوی
که با تو یکی نیز خویشی کنم
به خوبی بسی رای بیشی کنم
به من ده به آیین تو آن ماه را
نگار سمن بوی دلخواه را
بدین گفتگو اندرون جنگ نیست
تو را هم به پیوند ما ننگ نیست
چه گفت آن خردمند پاکیزه مغز
چو بگشاد لب را به گفتار نغز
که گیتی به پیوند خرم بود
به بیگانگی دل پر از غم بود
نبینی که بر شاخ های درخت
به پیوند بنهد یکی نیک بخت
چو سر برکشد شاخ آید به بر
دهد میوه را بخش تو خوب تر
همیدون به آب روان درنگر
که چون یافت پیوند آب دگر
یکی چشمه ای همچو دریا شود
جهانش درازی و پهنا شود
چو گشت از نوشتن سخن اسپری
برآراست دیو سیه رهبری
فرستاد با او دلاور سوار
ز گردان شمشیر زن یک هزار
ابا هدیه و اسپ آراسته
ز دینار و از گنج و از خواسته
روان گشت دیو از بر راه دور
بتازید در راه یک ماهه بور
بیامد سیه دیو با تاب و توش
به نزدیکی شاه فرطورتوش
یکی را فرستاد از پیشتر
که گوید بدان شاه با مهر و فر
که آمد فرستاده نامدار
بر شاه فرطور پاکیزه وار
چو بشنید آن خسرو سرفراز
پذیره فرستاد پیشش فراز
گوی نامور بود وارود نام
به نزدیک شه یافته رای وکام
روان گشت و آمد پذیره به راه
خود و نامداران با دستگاه
چو آمد به نزد سیه دیو گرد
سوار سرافراز با دستبرد
فرود آمد از اسب و پرسید دیر
سواری برافکند از آن پس چو شیر
که تا شاه را زان دهد آگهی
از این شیروش مرد با فرهی
سیه دیو شیراوژن و سرکشست
تو گویی که بر زین که آتش است
چو بشنید خسرو برآراست کار
به نزدیک آن انجمن شهسوار
بیامد سیه دیو مانند کوه
ز گردان ایران ابا او گروه
چو آمد در ایوان آن سرفراز
درودش رسانید و بردش نماز
یکی هدیه و اسپ آراسته
ابا گنج و دینار و هم خواسته
بیاورد بسپرد و نامه بداد
بسی از جهان آفرین کرد یاد
ستایش نمود از فرامرز گرد
ز مردی و فرهنگ و از دستبرد
از آن کارهایی که او کرده بود
به هندوستان و به چین رفته بود
به نزدیک شاه پری باز گفت
شهنشا پذیرفت و اندر شکفت
از آن پس بفرمود فرطورتوش
وزآن پیشکاران با رای و هوش
یکی کاخ پرمایه پرداختند
ز بهر سیه دیو یل ساختند
ز گردان چو پرداخت آن بارگاه
بیامد نشست از بر تخت شاه
بیاورد آن نامه دل پسند
وزو مهر برداشت بگشاد بند
چو برخواند نامه دبیر جوان
شگفتی نمودند پیر و جوان
از آن جستن مهر و پیوند او
پراندیشه شد خسرو نامجو
ز یک ره به پیوند او شاد گشت
ز روی دگر پر ز فریاد گشت
که با آدمی نبود از بن وفا
گرفتار خشمند و کین و جفا
به آغاز اگر چند نیکی کنند
سرانجام عهد و وفا بشکنند
نباشند پیوسته بر یک نهاد
نجنبد ز هر جا به هر خیره باد
به جای نکویی بدی آورند
به هر راستی در کژی آورند
وگر سر بپیچم ازین گفتگوی
نخواهم که دختر شود جفت اوی
پر از درد گردد دل پهلوان
ز ساغر گراید به تیر و کمان
به ناکام با او بباید زدن
از آن پس ندانم چه شاید بدن
یکی کینه پیدا شود در نهان
بسی بر سر آید سر اندر زمان
از آن پس که داند بجز کردگار
که فیروز برگردد از کارزار
چنین گفت داننده پیش بین
که هرکس که پیدا کند تخم کین
ز کردار خود زود پیچان شود
سر پادشاهیش ویران شود
به گیتی برش رنج و سختی بود
به محشر همان شوربختی بود
پس آن به که با داد داد آوریم
به پاسخ همه مهر یاد آوریم
که گیتی فسونست و پر درد و رنج
به یکسان نماند سرای سپنج
همه مهتری باد فرمان ما
نکو کاری و رای و پیمان ما
چو زاندیشه بیکران شد ستوه
برآورد سر کرد زی رخ ستوه



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: فرامرز نامهای به فرطورتوش مینویسد و در آن از بزرگواری و پاکدینی او تمجید میکند. او خود را به عنوان پهلوانی از نسل بزرگترهای ایران معرفی کرده و با ذکر ویژگیهای مثبت فرطورتوش، آرزوی ایجاد پیوندی نیک را ابراز میکند. نامه سرشار از محبت و دعوت به دوستی است و به اهمیت پیوستگی و همکاری در زندگی اشاره دارد. فرامرز همچنین درباره جنگها و سختیهای زندگی صحبت میکند و به این نتیجه میرسد که وفا و نیکی در تعاملات انسانی باید در اولویت قرار گیرد. به دنبال این، فرطورتوش پاسخ نامه را با شادی و تردید میپذیرد، زیرا نسبت به وفاداری و نیکخواهی فرامرز و شایستگیهای او تردیدهایی دارد.
هوش مصنوعی: فرامرز فرمان داد تا دبیر نزد او بیاید و او را بر تخت، نزدیک خود نشاند.
هوش مصنوعی: فرمان داد نامهای خردمندانه و دوستانه برای فرطورتوش بنویسد.
هوش مصنوعی: قلم مانند ماهی از دریای مرکبِ مشکین بیرون آمد و بر کاغذ سپید و خشک که چون کافور بود روان شد.
هوش مصنوعی: قلم بر کاغذ ابری سیاه چون قیر پدید آورد که از آن سخنانی چون گوهر شاهانه بارید؛ یعنی نوشتهای سیاه و سخنانی ارزشمند نگاشت.
هوش مصنوعی: در آغاز نامه، با فروتنی سر بر خاک نهاد و آفریدگار جهان را ستایش کرد.
هوش مصنوعی: خداوندی که آشکار و نهان را میداند و یار و شریک و همتایی ندارد.
هوش مصنوعی: او در شش روز نُه فلک را برپا کرد و جهان را درون آن جای داد.
هوش مصنوعی: خورشید و ماه نشانهای از قدرت او هستند و شمار سالها و ماهها بهوسیلهٔ آنها دانسته میشود.
هوش مصنوعی: از دیو و جانور و انسان و پری، و از خورشید تا کوچکترین ذره که بنگری،
هوش مصنوعی: همه بندگانِ خدا و جویای او هستند و در راه بندگیاش میکوشند.
هوش مصنوعی: فرمانروایی بر جهان تنها شایستهٔ اوست، زیرا او آفرینندهٔ پادشاهان است.
هوش مصنوعی: پس از ستایش خدا، درود بر شاهنشاه فرطورتوش که جهاندار و روشندل و پاکاندیش است.
هوش مصنوعی: شایسته است که بر او آفرین گفته شود، چون هم نژاده است و هم پاکدین.
هوش مصنوعی: او از شاهان جهان برتر است، سربلند است و بزرگِ بزرگان.
هوش مصنوعی: او صاحب گنج و تاج و کمر شاهی است و زیبایی و مهربانی و شکوه دارد.
هوش مصنوعی: از ما نیز درود فراوان بر او باد؛ درودی که سراسر از دوستی بافته شده است.
هوش مصنوعی: به سلامت به این سرزمین، یعنی مرز آن شاه نامدار، رسیدم.
هوش مصنوعی: با لشکر و بوق و کوس و سپاه، و همراه پهلوانان نامدارِ زرینکلاه آمدم.
هوش مصنوعی: چون از گردش ناسازگار روزگار، بهرهٔ من در این زمان چنین بود،
هوش مصنوعی: که مدتی در جهان سرگردان شوم و بسیاری از چیزهای آشکار و پنهان را ببینم،
هوش مصنوعی: به نزدیک مرز شما آمدیم و مدتی در این سرزمین آسودیم.
هوش مصنوعی: دربارهٔ گفتار و کردار و فرهنگ تو، و دلاوری و دیدار و چارهگری تو،
هوش مصنوعی: از هر کسی هرگونه سخنی شنیدیم و دانستیم که بهرهٔ فراوانی از دانش دارید.
هوش مصنوعی: از این رو در دل ما آرزویی پدید آمد و پیمان همیشگی ما بر این است،
هوش مصنوعی: که با تو آشنایی و دوستی داشته باشم و از دیدار تو دلم روشن شود.
هوش مصنوعی: من پهلوانزادهای ستوده و دلاوری سربلند از سرزمین ایرانم.
هوش مصنوعی: فرزند جهانپهلوانِ جهانگیر هستم؛ سپهبدی سربلند و روشنروان.
هوش مصنوعی: نیای من دستان و پدرم رستم است، که جهاندار و گردنفراز و نامدارند.
هوش مصنوعی: نوادهٔ سام سوارِ سربلندم که از چنگ شیران در نبرد شکار میربود.
هوش مصنوعی: به این ترتیب، با ضربهٔ شمشیر تیزش نام او تا روز قیامت در جهان ماندگار شده است.
هوش مصنوعی: اکنون من یادگار او در جهانم و در هر کاری، بهویژه در جنگ، شایسته و توانا هستم.
هوش مصنوعی: شنیدهام که در حرمسرای تو، پشت پرده، زیبارویانی هستند.
هوش مصنوعی: در میان آنان ماهرویی به نام «آرزو» هست که در دل من شوق فراوانی به او پدید آمده است.
هوش مصنوعی: میخواهم با تو پیوند خویشاوندی ببندم و با نیکی و مهربانی، دوستی و همراهی بیشتری با تو داشته باشم.
هوش مصنوعی: آن دختر ماهروی خوشبو و دلخواه را به رسم و آیین خودت به همسری من بده.
هوش مصنوعی: در این درخواست قصد جنگ و دشمنی نیست و پیوند خویشی با ما برای تو مایهٔ ننگ نیست.
هوش مصنوعی: ببین آن خردمند پاکاندیش، هنگامی که به سخن نغز لب گشود، چه گفت.
هوش مصنوعی: گفت جهان با پیوند و خویشی شاد و آباد است و با بیگانگی و جدایی دل پر از اندوه میشود.
هوش مصنوعی: نمیبینی که باغبانی نیکبخت شاخهای را به شاخههای درخت پیوند میزند؟
هوش مصنوعی: وقتی آن شاخهٔ پیوندی رشد کند، بار میدهد و میوهای بهتر به تو میبخشد.
هوش مصنوعی: همچنین به آب روان بنگر که چگونه با آبی دیگر میپیوندد.
هوش مصنوعی: آنگاه یک چشمهٔ کوچک مانند دریا میشود و دامنه و پهنایی بزرگ مییابد.
هوش مصنوعی: چون نوشتن نامه به پایان رسید، فرامرز سیهدیو را به عنوان راهبر و پیک آماده کرد.
هوش مصنوعی: همراه او هزار سوار دلیر از پهلوانان شمشیرزن فرستاد.
هوش مصنوعی: همراه با هدیهها و اسبهای آراسته و سکهٔ زر و گنج و دارایی.
هوش مصنوعی: سیهدیو راه دور را در پیش گرفت و راهی یکماهه را با اسب سرخرنگش تاخت.
هوش مصنوعی: سیهدیو با نیرو و توان به نزدیکی سرزمین شاه فرطورتوش رسید.
هوش مصنوعی: یک نفر را پیشاپیش فرستاد تا به آن شاه باشکوه خبر دهد.
هوش مصنوعی: که فرستادهای نامدار با پاکی و ادب نزد شاه فرطورتوش آمده است.
هوش مصنوعی: چون آن شاه سرافراز این را شنید، کسانی را به پیشواز او فرستاد.
هوش مصنوعی: پهلوانی نامدار به نام وارود بود که نزد شاه مقام و اعتبار داشت.
هوش مصنوعی: وارود با بزرگان و با شکوه و دستگاه خود به پیشواز به راه افتاد.
هوش مصنوعی: وقتی به نزد سیهدیو دلاور رسید، آن سوار سرافراز و چیرهدست.
هوش مصنوعی: از اسب پیاده شد و مدتی طولانی احوال پرسید و سپس سواری را شیروار به تاخت فرستاد.
هوش مصنوعی: تا به شاه خبر دهد از این مرد شیرمانند و باشکوه.
هوش مصنوعی: و بگوید که سیهدیو شیرافکن و گردنکش است، چنان که گویی بر زین اسبش آتشی نشسته است.
هوش مصنوعی: چون شاه این خبر را شنید، مجلس و کار پذیرایی را آراست، و آن سوار نزد انجمن شاه آمد.
هوش مصنوعی: سیهدیو مانند کوهی تنومند همراه گروهی از پهلوانان ایرانی به درگاه آمد.
هوش مصنوعی: وقتی سیهدیو به کاخ آن پادشاه سربلند رسید، درود فرامرز را به او رساند و در برابرش تعظیم کرد.
هوش مصنوعی: هدیهای همراه با اسبی آراسته و گنج و سکهٔ زر و دارایی فراوان با خود داشت.
هوش مصنوعی: آن هدیهها را آورد و سپرد و نامه را به شاه داد و بسیار از خدای آفرینندهٔ جهان یاد کرد.
هوش مصنوعی: از دلاوری، دانش و ادب و زورمندی فرامرز پهلوان ستایش کرد.
هوش مصنوعی: و از کارهایی که فرامرز انجام داده بود و از رفتنش به هندوستان و چین سخن گفت.
هوش مصنوعی: اینها را برای شاه پریان بازگفت؛ شاه سخنش را پذیرفت و شادمان و شگفتزده شد.
هوش مصنوعی: پس از آن، فرطورتوش به خدمتکاران خردمند و هوشیار خود فرمان داد.
هوش مصنوعی: آنان کاخی گرانبها آماده کردند و آن را برای سیهدیو پهلوان ترتیب دادند.
هوش مصنوعی: وقتی بارگاه از پهلوانان و درباریان خالی شد، شاه آمد و بر تخت پادشاهی نشست.
هوش مصنوعی: آن نامهٔ خوشایند را آوردند، مُهرش را برداشتند و بندش را گشودند.
هوش مصنوعی: وقتی دبیر جوان نامه را خواند، پیر و جوانِ حاضر در شگفت شدند.
هوش مصنوعی: شاه نامجو از اینکه فرامرز خواستار دوستی و پیوند خویشاوندی با او شده بود، به فکر فرو رفت.
هوش مصنوعی: از یک سو از این پیوند شاد شد و از سوی دیگر نگران و پر از ناله گشت.
هوش مصنوعی: زیرا با خود میگفت آدمیزاد از بنیاد وفادار نیست و گرفتار خشم و کینه و ستم است.
هوش مصنوعی: اگرچه در آغاز نیکی کنند، سرانجام پیمان و وفا را میشکنند.
هوش مصنوعی: آدمیان بر یک خوی و حال پایدار نمیمانند و با هر باد بیهودهای از جای خود میجنبند.
هوش مصنوعی: به جای نیکی بدی میکنند و در هر کار درستی کجی و نادرستی وارد میکنند.
هوش مصنوعی: و اگر از این خواستگاری سر باز زنم و نخواهم دخترم همسر او شود،
هوش مصنوعی: دل آن پهلوان پر از رنج میشود و از بزم و جام به جنگ و تیر و کمان روی میآورد.
هوش مصنوعی: آنگاه ناچار باید با او بجنگیم و نمیدانم پس از آن چه پیش خواهد آمد.
هوش مصنوعی: کینهای پنهان پدید میآید و در یک لحظه سرهای بسیاری بر باد میرود.
هوش مصنوعی: پس از آن جز خداوند چه کسی میداند که چه کسی پیروز از میدان جنگ بازمیگردد؟
هوش مصنوعی: دانای آیندهنگر چنین گفته است که هر کس تخم دشمنی بکارد،
هوش مصنوعی: بهزودی از کردار خود در رنج و پشیمانی میافتد و پادشاهیاش ویران میشود.
هوش مصنوعی: در این جهان بهرهاش رنج و سختی است و در روز رستاخیز نیز بدبختی خواهد داشت.
هوش مصنوعی: پس بهتر است داد را با داد پاسخ دهیم و در جواب نامه سراسر از مهر و دوستی سخن بگوییم.
هوش مصنوعی: زیرا جهان فریبنده و پر از درد و رنج است و این سرای گذرا همیشه بر یک حال نمیماند.
هوش مصنوعی: بادا که فرمان ما همه بزرگواری باشد و کار و اندیشه و پیمان ما نیک باشد.
هوش مصنوعی: وقتی شاه از اندیشهٔ بیپایان خسته شد، سر برآورد و روی به حاضران کرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.