ای گشت زمان زمن چه میخواهی؟
نیزم مفروش زرق و روباهی
از من، چو شناختم تو را، بگذر
آنگه به فریب هرکه را خواهی
من بر ره این جهان همی رفتم
از مکر و فریب و غدر تو ساهی
نازان و دنان به راه چون دونان
با قامت سرو و روی دیباهی
همراه شدی تو با من و، یکسر
شادی و نشاط و روز برناهی
از من بردی تو دزد بیرحمت
دزدان نکنند رحم بر راهی
ای کرده نهنگ دهر قصد تو
روزیت فروخورد بناگاهی
زین چاه همی برآمدت باید
تا چند بوی تو بی گنه چاهی؟
چاه این جسد گران تاریک است
این افگندت به کرم و گمراهی
اکنونت دراز کرد میباید
طاعت، که گرفت قد کوتاهی
دوتات شده است پشت، یکتا کن
این پشت دوتا به قول یکتاهی
از حرص بکاه و طاعت افزون کن
زان پس که فزودی و همی کاهی
جان دانهٔ مردم است و تن کاه است
ای فتنهٔ تن تو فتنه بر کاهی
جولاهه گرفت تن تو را ترسم
تو غره شدی بدو به جولاهی
تو ماهیکی ضعیفی و بحر است
این دهر سترگ بدخوی داهی
بیپای برون مشو از این دریا
اینک به سخنت دادم آگاهی
زیرا که چون دور ماند از دریا
بس رنجه شود به خشک بر ماهی
ای شاه نصیب خویش بیرون کن
زین جاه بلند و نعمت و شاهی
بنگر به ضعیف حال درویشان
بگزار سپاس آنکه بر گاهی
زیرا که اگر به چه فرو تابد
مه را نشود جلالت ماهی
کاین چرخ بسی ربود شاهان را
ناگاه ز گه چو ترک خرگاهی
حکمت بشنو ز حجت ایراک او
هرگز ندهد پیام درگاهی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به بررسی گذر زمان و فریبهای آن میپردازد و به مخاطب یادآور میشود که از فریبهای دنیا پرهیز کند. او به مشکلات و سختیهای زندگی و فریب کثرت و زر و زیور اشاره میکند و میگوید که در این راه نباید به دنیا وابسته شد. شاعر به ناگوار بودن حال درویشان و ناتوانان نیز اشاره میکند و به اهمیت تواضع و شکرگزاری بر نعمتهای الهی تأکید میکند. در نهایت، او مخاطب را به دوری از غرور و توجه به حکمتهای زندگی و پیامدهای فریب دنیا دعوت میکند.
هوش مصنوعی: ای زمان، از من چه میخواهی؟ من را به زرق و دغل خودت نفروش.
هوش مصنوعی: زمانی که شناختم تو را، از من بگذر و هر کسی را که میخواهی فریب بده.
هوش مصنوعی: من در مسیر زندگیام در اثر نیرنگ و فریب و کینهتوزی تو دچار مشکل شدهام و نمیتوانم به خوبی پیش بروم.
هوش مصنوعی: با وجود بیفکری و پستی کسانی که در راه هستند، آنها با زیبایی همچون سرو و چهرهای زیبا و پرنقش ونگار عبور میکنند.
هوش مصنوعی: تو با من همراه شدی و باعث شادی و شادابی من شدی و روزهایم را روشن کردی.
هوش مصنوعی: تو بیرحمانه از من دزدی و نمیگذاری که دیگر دزدان بر کسی رحم کنند؛ یعنی با عمل خود، دزدی و ظلم را در جامعه رواج دادهای.
هوش مصنوعی: تو که با قدرت و عظمت خود، زندگی را مانند نهنگی در دنیای بزرگ، ناگهان تو را به قهری خود، ثروت و روزیات را بلعیدهای.
هوش مصنوعی: تو باید از این چاه (مرگ یا دنیا) بیرون بیایی، تا چه زمانی بوی تو اساساً بیگناهی این چاه را احساس میکنی؟
هوش مصنوعی: این بدن پُر وزن و تاریک مانند چاهی است که تو را در آن با مهربانی و گمراهی رها کردهاند.
هوش مصنوعی: اکنون باید به طاعت و بندگی خدا بپردازی، چون عمر کوتاه و فرصتها محدود است.
هوش مصنوعی: تو به سمت دوشت سنگینی میکنی، آن را به یک بار بردار تا به قول یکتایی (خداوند) برگردی، این دوش را از سنگینی یکسان کن.
هوش مصنوعی: از طمع خود کم کن و به اطاعت و بندگی بیشتر بپرداز، زیرا که اگر به مقدار افزودهای، در واقع چیزی از ارزش تو کم شده است.
هوش مصنوعی: جان، گوهر ارزشمند انسانهاست و بدن، چیزی کمارزش و ناپایدار است. ای فتنه و آز خود را بر بدن بیارزش مگیر، چون منجر به مشکلات و هرج و مرج میشود.
هوش مصنوعی: تن تو را مانند یک بند بافته شده به دست یک دوزندگی بیخبر از خود گرفته است و نگرانم که تو به خاطر این ظاهرسازی مغرور شدهای.
هوش مصنوعی: تو موجودی ناتوان و ظریف هستی، اما این دنیا بزرگ و پر از سختیهاست که خیانتکار و بدسگال است.
هوش مصنوعی: از این دریا بیرون نرو، زیرا در حال حاضر با گفتار تو به من فهم و آگاهی دادهام.
هوش مصنوعی: چون ماهی از دریا دور بماند، بسیار عذاب میکشد و رنج میبرد در خشکی.
هوش مصنوعی: ای شاه، سهم و بهرهٔ خودت را از این مقام بزرگ و نعمت و سلطنت بیرون آور و جدا کن.
هوش مصنوعی: به حال ضعیف درویشان توجه کن و شکرگزاری برای خداوند را بر عهده بگیر که بر ما لطف دارد.
هوش مصنوعی: چون ماه با هر دلیلی به زمین بیفتد، هرگز شکوه و عظمت خود را از دست نمیدهد.
هوش مصنوعی: این دنیا (چرخ) به ناگاه قدرت و مقام بسیاری از پادشاهان را از آنها گرفته است، مانند اینکه ترکها (دربانها) بر بستر خرگاهی ناگهان یکدیگر را از آنجا بیرون میکنند.
هوش مصنوعی: حکمت را از حکیم ایراک بشنو، چرا که او هرگز پیام را به درگاه کسی نمیدهد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای برده ز شاهان سبق شاهی
با تو همه در راه هواخواهی
هم فتح ترا بر عدد افزونی
هم وهم ترا از عدم آگاهی
واثق شده بر فتح نخستینت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.