ای عورت کفر و عیب نادانی
پوشیده به جامهٔ مسلمانی
ترسم که نه مردمی به جان هر چند
از شخص همی به مردمان مانی
چندین مفشان ردا، چرا جان را
یکبار ز گرد جهل نفشانی؟
تا گرد به جامه بر همی بینی
آگاه نه ای ز گرد نفسانی
این جامه و جامه پوش خاک آمد
تو خاک نهای که نور یزدانی
بارانی تنت گر گلیم آمد
مر جان تو را تن است بارانی
این چیست که زنده کرد مر تن را
نزدیک خرد؟ تو بی گمان آنی
ای زنده شده به تو تن مردم
مانا که تو پور دخت عمرانی
ترسا پسر خدای گفت او را
از بیخردی خویش و نادانی
زیرا که خبر نبود ترسا را
از قدر بلند نفس انسانی
چون گوهر خویش را ندانستی
مر خالق خویش را کجا دانی؟
این خانهٔ پنج در بدین خوبی
بنگر که، که داشتهستت ارزانی
من خانه ندیدهام جز این هرگز
گردنده و پیشکار و فرمانی
تا با تو چو بندگان همی گردد
هر گونه که تو همیش گردانی
هرچند تورا خوش آمد اینخانه
باقی نشوی تو اندر این فانی
بیرون کندت خدای ازو گرچه
بیرون نشوی تو زو به آسانی
آباد به توست خانه، چون رفتی
او روی نهاد سوی ویرانی
در خانهٔ مرده، دل چرا بستی؟
کو خاک گران و تو سبک جانی
قیمت به تو یافت این صدف زیرا
ای جان، تو درو لطیف مرجانی
هر کار که بر مراد او کردی
بسیار خوری ازو پشیمانی
امروز به کار در نکو بنگر
بشنو که چه گفت مرد یونانی
گفتا که: به زیر نردبان بنشین
بندیش ز پایهای سارانی
بردست مگیر چون سبکساران
کاری که بسرش برد نتوانی
در مسجد جای سجده را بنگر
تا بر ننهی به خار پیشانی
آن دان به یقین که هرچه کردهستی
امروز، به محشر آن فروخوانی
زان روز بترس کاندرو پیدا
آید، همه کارهای پنهانی
زان روز که جز خدای سبحان را
بر کس نرود ز خلق، سلطانی
زان روز که هول او بریزاند
نور از مه و زافتاب رخشانی
وز چرخ ستارگان فرو ریزند
چون برگرزان به باد آبانی
وز هول درآید از بیابانها
نخچیر رمندهٔ بیابانی
عریان همه خلق و ز بسی سختی
کس را نبود خبر ز عریانی
چون پشم زده شده که و، مردم
همچون ملخان ز بس پریشانی
آنگه ز میان خلق برخیزد
خویشی و برادری و خسرانی
پوشیده نماند آن زمان کاری
کان را تو همی کنون بپوشانی
آن روز به عذر گفت نتوانی
«میخورد فلان و من سپندانی»
وانجا نرود تو را چنین کاری
کامروز در این جهان همی رانی
بربائی ازان بدین براندازی
گرگی به مثل ز نابسامانی
زید از تو لباچهای نمییابد
تا پیرهنی ز عمرو نستانی
گرگی تو نه میر خراسان را
سلطان نبود چنین، تو شیطانی
دیو است سپاه تو یکی لیکن
تا ظن نبری که تو سلیمانی
امروز همی به مطربان بخشی
شرب شطوی و شعر گرگانی
وز دست چو سنگ تو نمییابد
مؤذن به مثل یکی گریبانی
فردا بروی تهی و بگذاری
اینجا همه مال و ملک و دهقانی
ای گشته تو را دل و جگر بریان
بر آتش آرزو چو بورانی
لعنت چه کنی بخیره بر دیوان؟
کز فعل تو نیز همچو ایشانی
در قصد و نیت همه بدی داری
لیکن چه کنی که سخت خلقانی؟
نان از دگری چگونه بربائی
گر تو به مثل به نان گروگانی؟
از بد نیتی و ناتوانائی
پر مشغله و تهی چو پنگانی
وز حیلت و مکر زی خردمندان
مر زوبعه را دلیل و برهانی
با تو نکند کنون کسی احسان
زیرا که نه اهل بر و احسانی
لیکن فردا به خوردن غسلین
مر مالک را بزرگ مهمانی
درمان تو آن بود که برگردی
زین راه وگرنه سخت درمانی
حجت به نصیحت مسلمانی
گفتت سخنی درست و تابانی
ای حجت، علم و حکمت لقمان
بگزار به لفظ خوب حسانی
دلتنگ مشو بدانکه در یمگان
ماندی تنها وگشته زندانی
از خانه عمر براند سلمان را
امروز بدین زمین تو سلمانی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به نقد و مخاطرههای نادانی و غفلت انسان از حقیقت خود میپردازد. سخنگوی شعر با خطاب به فردی، او را به خاطر پوشیدن لباس مسلمانی درحالیکه از درون خالی و نادان است، سرزنش میکند و یادآور میشود که انسان باید حقیقت خود را بشناسد و از جهل بپرهیزد. در پی آن، به عواقب اعمال دنیوی اشاره میکند و به روز رستاخیز و حسابرسی الهی میپردازد، جایی که هیچ عمل پنهانی نمیتواند پنهان بماند. همچنین، شاعر به ارزشهای انسانی و ضرورت دیانت واقعی تأکید میکند و میگوید که تنها با اعتراف به نادانی و بازگشت به حقیقت میتوان از بلای رستاخیز رهایی یافت.
هان کسی که شرم از کفر و عیب نادانی را با جامهٔ مسلمانی پوشاندهای!
میترسم که جانت به انسان نماند؛ هرچند که در ظاهر، آدمی هستی.
هوش مصنوعی: چرا چندین بار لباس (ردا) خود را به زمین میافکنی و جان خود را یکبار هم از آلودگی جهل پاک نمیکنی؟
هوش مصنوعی: تا وقتی که گرد و غبار را بر روی جامهات میبینی، فریب و نادانی را نمیفهمی.
هوش مصنوعی: این لباس و پوشش، از خاک درست شده است و تو نیز از خاک هستی و نه آن که از نور الهی بیبهره باشی.
هوش مصنوعی: اگر بدن تو مانند گلیم باشد، پس جان تو نیز مانند باران است که در آن وجود دارد.
هوش مصنوعی: این چه چیزی است که باعث میشود تن انسان با عقل و خرد زنده شود؟ بیتردید تو خود آن چیز هستی.
هوش مصنوعی: ای کسی که به واسطهٔ تو، جسم انسانها زنده شده است؛ تو به راستی فرزندِ دخترِ عمران (اینجا منظور از عمرانی، ممکن است به معنای عمر یا زندگی باشد).
هوش مصنوعی: ترسا، پسر خدا، به خاطر نادانی و بیخردیاش او را به اشتباه قضاوت میکند.
هوش مصنوعی: زیرا ترسا (یعنی انسان) از ارزش والای نفس خود و مقام بلندش بیخبر است.
هوش مصنوعی: اگر خود را نشناسی و ارزش وجودیت را ندانستی، چطور میتوانی خالق خود را بشناسی و به او پی ببری؟
هوش مصنوعی: این خانهٔ پنج دری (خانهای با پنج در) را با این زیبایی ببین که چه کسی آن را به تو داده است.
هوش مصنوعی: من هیچ خانهای غیر از این را ندیدهام که اینگونه اداره شود و همه چیز تحت فرمان و کنترل باشد.
هوش مصنوعی: هدف این است که مانند بندگان، من نیز با تو رفتار کنم و هرطور که تو بخواهی، در این دنیا پیش بروم.
هوش مصنوعی: هرچند تو از بودن در این خانه خوشحال هستی، اما بدان که تو در این جهان فانی نمیتوانی دائمی بمانی.
هوش مصنوعی: خدا تو را از این مکان خارج میکند، هر چند تو به سادگی از اینجا نروی.
هوش مصنوعی: خانه به خاطر تو آباد و زیباست، اما وقتی تو بروی، آن خانه به ویرانی میرسد.
هوش مصنوعی: چرا در خانهٔ کسی که مرده دل بستهای؟ کجاست آن خاک سنگین که تو اینقدر بیخیالی و سبکبار هستی؟
هوش مصنوعی: این صدف به خاطر وجود تو ارزشمند شده است، زیرا تو در آن مانند یک مرجان نازک و زیبا قرار داری.
هوش مصنوعی: هرکاری که به خواسته او انجام دادی، باعث پشیمانی و ندامت تو خواهد شد.
هوش مصنوعی: امروز به کارهای نیک توجه کن و گوش بده که مرد یونانی چه میگوید.
هوش مصنوعی: مرد یونانی گفت: به زیر نردبان بنشین و پاهای پرندگان را ببند تا نتوانند پرواز کنند.
هوش مصنوعی: به دست کسی کاری نبر که نتوانی آن را به خوبی انجام دهی، زیرا اگر در انجام آن ضعیف باشی، مانند سبکساران خواهی بود که توانایی لازم را ندارند.
هوش مصنوعی: در مسجد به جای سجده توجه کن تا به خاطر نداشتن تواضع و مقام واقعیات، مانند یک خاری بر پیشانی تو ننشیند.
هوش مصنوعی: بدان که هر کاری که امروز انجام میدهی، در روز قیامت بر تو خوانده خواهد شد و نمیتوانی از آن فرار کنی.
هوش مصنوعی: در آن روز بترس که در آن روز همه کارهای پنهانی، آشکار میشود.
هوش مصنوعی: در آن روز که جز خداوند بزرگ، هیچ کس از مخلوقات در برابر او نرود و سلطانی نباشد، به یاد داشته باشید.
هوش مصنوعی: در آن روزی که ترس و هراس خداوند باعث شود که نور ماه و خورشید از بین برود و دیگر روشنایی نباشد.
هوش مصنوعی: از آسمان ستارهها خواهند ریخت مانند برگهایی که در پاییز به خاطر وزش باد میافتند.
هوش مصنوعی: از ترس و اضطراب، حیوانی که از بیابان میدود، از میان بیابانها بیرون میآید.
هوش مصنوعی: همهٔ مردم در شرایط سخت به شدت پریشان و بیپوشش هستند و هیچکس از این بیپوششی خبر ندارد.
هوش مصنوعی: انسانها مانند مگسها در لابهلای سختیها و مشکلات به هم ریخته و آشفتهاند، به گونهای که همچون پشمهای پاره به هر سو میپیچند.
هوش مصنوعی: در آن زمان، از میان مردم، نسبتهای خانوادگی مانند برادری و خویشاوندی و نسبت شوهر با زن (خسرانی) ظاهر خواهد شد.
هوش مصنوعی: در آن زمان، کار و کردار تو که اکنون سعی در پنهان کردنش داری، دیگر نهان نخواهد ماند.
هوش مصنوعی: در آن روز بهانه میآورد که توانایی انجام کار را نداری، اما فلان شخص مینوشد و من سوختهام.
هوش مصنوعی: در اینجا گفته میشود که آنجا که تو نمیتوانی بروی، این کار را در دنیا نیز انجام نده، زیرا این کار امروز تو را به جایی نمیبرد.
هوش مصنوعی: برای رهایی از این وضع بد و نابسامان، باید مثل گرگی خود را به بیرون منسجم و قوی نشان دهی.
هوش مصنوعی: زید (شخصیتی که در اینجا بهعنوان مظهر افراد ضعیف و ناتوان معرفی شده) از تو چیزی بهدست نمیآورد که بتواند بهوسیلهاش، پیراهنی از عمرو (نماد قدرت و ثروت) بگیرد. در واقع، تو چنان ناتوانی هستی که دیگران نمیتوانند چیزی از تو امیدوار باشند.
هوش مصنوعی: تو به اندازهای بد و تبهکار هستی که حتی اگر به عنوان شاه سپاه خراسان به حساب بیایی، باز نمیتوانی به خوبی برسانی و در واقع شبیه یک موجود شیطانی هستی.
هوش مصنوعی: سپاه تو یک دیو است، اما نگذار کسی گمان کند که تو مثل سلیمان، پیامبر و پادشاه بزرگ هستی.
هوش مصنوعی: امروز به جمع مطربان میپیوندی و شراب خوشگوار مینوشی و شعرهای زیبای گرگانی را میخوانی و لذت میبری.
هوش مصنوعی: مؤذن (گروهخوان) که نمیتواند از سنگ تو چیزی بگیرد، مشابه کسی است که نمیتواند چیزی مثل گریبانی (مال و دارایی) به دست آورد. در واقع، او به دلیل سختی و بیفایده بودن، از دست تو چیزی نمیگیرد.
هوش مصنوعی: فردا به خاطر مرگ، بدون هیچگونه توشهای میروی و در این دنیا تمام دارایی و زمینداریات را پشت سر میگذاری.
هوش مصنوعی: ای دل و جگر تو در آتش آرزوها، بهسان بوری که بر اثر آتش داغ شده و سوخته است، در حال گداختن و تیره شدن هستند.
هوش مصنوعی: لعنت بر تو چه فایدهای دارد، ای کسی که خودت هم مانند دیگران دیوانه شدهای؟
هوش مصنوعی: تو در نیت و قصد خود همهی بدیها را داری، اما با این حال چه میتوانی بکنی که مردم بسیار سختگیر و حساسی هستند؟
هوش مصنوعی: تو چگونه میتوانی نان را از دیگری بگیری، درحالیکه خودت مانند دیگران به نان وابستهای؟
هوش مصنوعی: از بدجنسی و ناتوانی، انسان به شدت مشغول و خالی مانند رنگپریدهای است که در برابر مشکلات خود را میبازد.
هوش مصنوعی: حیله و نیرنگ دانایان، دلیل و برهانی بر طوفان و آشوب است.
هوش مصنوعی: هیچکس اکنون نسبت به تو احسانی نمیکند، زیرا تو آدمی نیستی که به نیکخوئی و احسان شناخته شوی.
هوش مصنوعی: اما فردا مالک (مرد بزرگ و با مقام) در مهمانی بزرگی، آبی زلال و گوارا خواهد نوشید.
هوش مصنوعی: درمان تو این است که از این راه برگردی و اگر این کار را نکنی، درمانت بسیار دشوار خواهد بود.
هوش مصنوعی: حجت، یعنی دلیل یا نشانه، به تو که مسلمان هستی، نصیحتی میکند و میگوید سخنی صحیح و روشن.
هوش مصنوعی: ای حجت، علم و حکمت لقمان را به شیوه زیبا و دلنشینی بیان کن.
هوش مصنوعی: غمگین نباش، زیرا در یمگان (مکانی در ایران) تو تنها نماندهای و در حقیقت، به نوعی بازداشت شدهای.
هوش مصنوعی: سلمان در اینجا به معنای یکی از شخصیتهای مهم تاریخ اسلام است که به خاطر کارهایش مشهور است. شاعر در این بیت از او میخواهد که از زندگی و دنیا دلگیر نشود، زیرا امروز فرصتی برای صلح و آرامش را به دست آورده است. در واقع، شاعر به سلمان میگوید که او در این جهان باید در پی آرامش باشد و از زندگی خود لذت ببرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای شیر دل ای زریر شیبانی
ای قوت بازوی مسلمانی
ای رای تو چشم عقل بیداران
ای خشم تو تیغ تیز سلطانی
با عدل تو ظلم عدل نوشروان
[...]
شیطان سنان آب دارت را
ناداده شهاب کوب شیطانی
باران کمان کامگارت را
نادوخته روزگار بارانی
آن زلف نگر بدان پریشانی
وان روی نگر بدان درخشانی
زلفی که چو گرد گل برافشاند
تو دست زجان و دل برافشانی
روئی که کراکند که از دورش
[...]
جمعی که تو در میان ایشانی
زآن جمع به در بود پریشانی
ای ذات شریف و شخص روحانی
آرام دلی و مرهم جانی
خرم تن آن که با تو پیوندد
[...]
اسم و ذات و صفت اگر دانی
گفتهٔ ما به ذوق می خوانی
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.