دلم را برده سرو جامه زیبی
بهشتی طلعتی آدم فریبی
ز سودایش پریشان خوبرویان
خریداران به هر جانب پریشان
دکانش شمع بقالان عالم
متاعش شیر مرغ و جان آدم
چه دکان باغ جنت شرمسارم
فلک چون جوز پوچی بر کنارش
سبدها بر دکانش جای بر جا
گل روی سبد چشم تماشا
دهانش پسته باغ تبسم
زبانش مغز بادام تکلم
چو پسته هر که می بیند دهانش
شود از پوست پوشان در دکانش
ز سنجیدش دماغ لعل خونبار
ز رنگش سرخ گشته روی بازار
ترازو شرمسار چشم مستش
کشیده سنگساری ها ز دستش
فلک در پیش دکانش نمودی
فتاده کهنه لنگی کبودی
ترازو چرخ شاهین کهکشانش
مه انور سبدهای دکانش
کشد میزان گردون خشکسالی
شده خورشید و مه را پله خالی
رخ او بسته آئین چارسو را
مزین کرده شهر آرزو را
ز رویش تیم صرافان بهشتی
ز خطش شهر مشک اندوده خشتی
نهال عیش سبز از آرزویش
گل فردوس برگ نازبویش
لبش پرورده خرمای جنت
ز لعلش کرده شیرینی حلاوت
ز سرکا برده خویش تندخویی
گریزان از دکانش ترشرویی
ز سودای انارش گرم بازار
شکفته چارسو همچون گل نار
ترنج ماه از سیبش سرافراز
سیه چشمان به انجیرش نظرباز
ز آلو بالویش گلگون دهنها
برآید از دهن رنگین سمن ها
ز فکر چار مغز او چو خاطر
پریشان چار بازار عناصر
قد تاک از غم قدش خمیده
سرانگور سودایش بریده
برد هر کس برو دست تهی را
نمی بیند دگر روی بهی را
شفق از رنگ سیبش برق جولان
به خون تر لعل در کوه بدخشان
غم شفتالوی آن بی مروت
دهان را کرده پر از آب حسرت
دکان خویش را بستند خوبان
به بازارش شدند از خودفروشان
متاع او بود با جان برابر
بود سنگ کم او لعل و گوهر
ندارد از کمی سنگ وی اندوه
که دارد از ترازو پشت بر کوه
ز سودایش ترازو حلقه در گوش
ز سنگش گشته سنگ سرمه خاموش
تبنگ او مسطح همچو افلاک
متاع او چو انجم دیده پاک
ترازو همچو من حیران رنگش
کشد در چشم خود چون سرمه سنگش
بدوکان وی از بس کرده ام خو
متاعش را بود چشمم ترازو
قدم را بار سودایش دو تا کرد
مرا فکر برنجش ماشبا کرد
به بازارش زلیخا را دل افگار
متاعش را به جان یوسف خریدار
شد از فیض رخ آن غیرت حور
بخارا همچو شهر مصر معمور
مرا ای کاش زر می بود بسیار
نمی شد دیگری او را خریدار
به جان پرورده او را زال دوران
نهاده نام او را میرزا جان
قد او سرو گلزار لطافت
کلید قفل آغوش نزاکت
فلک داده به او نشو و نما را
خرابش کرده باغ دلگشا را
بود ابروی او تیغ سیه تاب
به خون تیره بختان داده است آب
ز چشمش دیده خیل فتنه راحت
نهاده سر به بالین فراغت
خرامش موج آب زندگانی
مقامش جلوه گاه کامرانی
زده مژگان او خنجر به افلاک
نگاهش سرمه را افگنده بر خاک
خط پشت لبش مهر گیاهم
صف مژگان او مد نگاهم
نگه عمری به دنبالش دویده
ز چشمش گوشه چشمی ندیده
متاع خشکبارش بی وفایی
بود تر میوه اش ناآشنایی
مرا چون سرمه چشم او ز مستی
به سنگ کم زند از تنگدستی
تهیدستی مرا دارد مکدر
زنم همچون ترازو سنگ بر سر
نه با من زر نه او را رحم بر دل
به او آسان و با من کار مشکل
نمی بینم در این دوران ز احباب
زند بر آتش سوزان من آب
کجا رفتند ازین میخانه رندان
جهان گردید پاک از دردمندان
بیا ساقی که مردم از غم عشق
دم تیغ اجل باشد دم عشق
یکی جامی به کام سیدا کن
به معشوق حقیقت آشنا کن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر، به وصف خواجه میرزاجان بقال و جذابیتهای او میپردازد. او را به عنوان شخصیتی خوش چهره و دلربا توصیف میکند که دکانش بهشتی از محصولات خوشمزه و گرانبهاست. در این دکان، انواع میوهها و خشکبارها به زیبایی در کنار هم قرار دارند و باعث جلب توجه خریداران میشوند. خواجه میرزاجان به نوعی سمبل زیبایی و شیرینی زندگی است، اما شاعر همچنین از احساسات غم و دلتنگی خود به خاطر دوری از او و مشکلات زندگی شکایت دارد. در نهایت، او از ساقی میخواهد که جامی به او بدهد و به حقیقت عشق آشنا کند.
هوش مصنوعی: جوانی سروقامت و خوشپوش که چهرهای بهشتی دارد و آدمیان را فریفتهٔ خود میکند، دل مرا برده است.
هوش مصنوعی: از عشق او زیبارویان آشفتهحال شدهاند و خریداران و مشتاقانش در هر سو پراکنده و سرگرداناند.
هوش مصنوعی: دکان او مانند شمعی است که بقالان جهان گرد آن میگردند، و کالایش چنان کمیاب و گرانبهاست که گویی شیر مرغ و جان آدمی است؛ یعنی هر چیز نایابی در آن پیدا میشود.
هوش مصنوعی: دکانش چنان است که باغ بهشت در برابرش شرمسار است و آسمان در کنار آن مانند گردویی پوک و بیارزش است.
هوش مصنوعی: سبدهای کالا در دکانش جابهجا چیده شده و گلِ روی سبدها چشم تماشاگران را به خود میکشد.
هوش مصنوعی: دهانش مانند پستهٔ خندان در باغ لبخند است و زبانش همچون مغز بادام، شیرینسخن است.
هوش مصنوعی: هر کس دهان پستهمانند او را ببیند، مانند پسته در دکانش پوستپوش میشود؛ یعنی مانند درویشان پوستینپوش، فریفته و مقیم دکانش میگردد.
هوش مصنوعی: از وزن کردن و سنجیدن او، لعل خونگریه شده است و از رنگ رخسارش روی بازار سرخ و پررونق گشته است.
هوش مصنوعی: ترازو در برابر چشم مست او شرمنده است و از دست او سنگهای بسیار خورده است؛ با بازی با معنای سنگ ترازو و سنگسار.
هوش مصنوعی: آسمان در برابر دکانش چون لنگ کهنهٔ کبودی جلوه کرده است که بر زمین افتاده است.
هوش مصنوعی: چرخ گردون ترازوی اوست و کهکشان شاهین آن ترازو، و ماه درخشان همچون سبدهای دکانش است.
هوش مصنوعی: ترازوی آسمان (برج میزان) دچار خشکسالی شده و کفههای خورشید و ماه خالی مانده است؛ یعنی همهٔ رونق و کالا به دکان او رفته است.
هوش مصنوعی: چهرهٔ او بازار چهارسو را آذین بسته و شهر آرزوها را آراسته است.
هوش مصنوعی: از روی او سرای صرافان گویی بهشتی شده و از خط عارضش خشتهای شهر به مشک آغشته گشته است.
هوش مصنوعی: نهال شادی از آرزوی او سبز میشود و گل بهشت برگی از ریحان اوست.
هوش مصنوعی: لب او خرمای بهشت را پرورده است و شیرینی، حلاوت خود را از لب لعل او گرفته است.
هوش مصنوعی: سرکه تندی و تلخی خود را از او برده و ترشرویی از دکانش گریزان است؛ یعنی او خوشرو است.
هوش مصنوعی: از عشق و معاملهٔ انار او بازار گرم است و چهارسو مانند گل انار شکفته شده است.
هوش مصنوعی: ماه که چون ترنج است، از سیب او سربلند و مفتخر است و سیهچشمان به انجیرش چشم دوخته و نظربازی میکنند.
هوش مصنوعی: از آلوبالوی او دهانها گلگون میشود و از دهانها گلهای یاسمنِ رنگین میروید.
هوش مصنوعی: از اندیشهٔ گردوی (چارمغز) او، بازار چهارگانهٔ عناصر مانند ذهن آدمی پریشان شده است.
هوش مصنوعی: قامت تاک از غم بالای او خمیده شده و سرِ انگور از سودای او بریده است.
هوش مصنوعی: هر کس با دست خالی نزد او برود، دیگر روی به (میوهٔ به) و روی خوشی را نمیبیند؛ با بازی بر معنای «به» و «بهی».
هوش مصنوعی: شفق از رنگ سیب او درخشان و تابان است و لعل در کوه بدخشان از رشک به خون آغشته شده است.
هوش مصنوعی: اندوه شفتالوی آن معشوق بیمروت، دهانها را از آب حسرت پر کرده است؛ یعنی آرزوی بوسهاش دهان را آب انداخته است.
هوش مصنوعی: زیبارویان دکان خود را بستند و در بازار او به خودفروشان (بندگان فروختهشده) بدل شدند.
هوش مصنوعی: کالای او همارزِ جان است و سنگِ کم ترازویش (کمارزشترین وزنهاش) از لعل و گوهر است.
هوش مصنوعی: او از سبکیِ وزنهٔ خود غمی ندارد، چون ترازویش پشت به کوه داده است؛ یعنی پشتوانهای استوار دارد و کمفروشیاش به او زیانی نمیرساند.
هوش مصنوعی: ترازو از عشق به او مانند بنده حلقه در گوش کرده است و سنگ سرمه در برابر سنگِ ترازوی او از شرم خاموش و بیقدر شده است.
هوش مصنوعی: طبقِ پهن او مانند آسمان هموار است و کالاهایش مانند ستارگان پاک و درخشان به چشم میآیند.
هوش مصنوعی: ترازو هم مانند من شیفتهٔ زیبایی او شده و سنگ ترازویش را چون سرمه به چشم میکشد.
هوش مصنوعی: از بس به دکان او عادت کردهام، چشمم ترازوی کالاهای او شده و همه را با نگاه میسنجم.
هوش مصنوعی: بارِ عشق و سودای او قامتم را خم کرد و اندیشهٔ برنجِ او مرا لاغر و باریک چون ماش ساخت.
هوش مصنوعی: در بازار او دلِ زلیخا زخمی است و حتی یوسف به جان خریدار کالای اوست؛ یعنی زیباییاش از یوسف هم بیشتر است.
هوش مصنوعی: از برکت روی آن زیبایی که حور به او رشک میبرد، بخارا مانند شهر مصرِ روزگار یوسف آباد و پررونق شده است.
هوش مصنوعی: ای کاش زر فراوان داشتم تا کسی جز من خریدار او نمیشد.
هوش مصنوعی: پیرزنِ روزگار او را با جان پرورده و نامش را میرزاجان گذاشته است.
هوش مصنوعی: قامتش سروِ گلستانِ لطافت است و کلیدی است که قفلِ آغوشِ ظرافت و نازکی را میگشاید.
هوش مصنوعی: آسمان به او بالیدن و رشد داده و رعناییاش باغ دلگشا را از رونق انداخته و ویران کرده است.
هوش مصنوعی: ابرویش شمشیری سیاه و تابدار است که با خونِ بختبرگشتگانِ عاشق آبدیده شده است.
هوش مصنوعی: فتنهها از چشم او آسوده شدهاند و سر بر بالینِ آسودگی گذاشتهاند؛ یعنی چشمش خود همهٔ فتنهها را به عهده گرفته است.
هوش مصنوعی: رفتار و خرامیدنش مانند موج آب حیات است و جایگاهش جلوهگاهِ کامیابی و شادکامی است.
هوش مصنوعی: مژگانش بر آسمان خنجر زده و نگاه سیاه و گیرایش سرمه را بیارزش کرده و به خاک افکنده است.
هوش مصنوعی: موی تازهرستهٔ پشتِ لبش برای من مهرگیاه است که دل را میرباید، و صفِ مژگانش امتداد و کشش نگاه من است.
هوش مصنوعی: نگاه من عمری به دنبال او دویده، اما هرگز گوشهٔ چشمی و التفاتی از او ندیده است.
هوش مصنوعی: خشکبارِ کالای او بیوفایی است و میوهٔ ترش ناآشنایی و بیگانگی؛ یعنی جز بیوفایی چیزی به عاشق نمیفروشد.
هوش مصنوعی: او از سرمستی و ناز، مرا که از تنگدستی خوارم، مانند سرمه با سنگِ کم میکوبد و بیقدر میشمارد.
هوش مصنوعی: تهیدستی مرا غمگین کرده و مانند ترازو از غصه سنگ بر سر خود میزنم.
هوش مصنوعی: نه من زری دارم و نه او در دل رحمی؛ کار برای او آسان است و برای من دشوار.
هوش مصنوعی: در این روزگار هیچ دوستی نمیبینم که بر آتشِ سوزان دلِ من آبی بریزد و مرا تسلی دهد.
هوش مصنوعی: رندان از این میخانهٔ جهان کجا رفتند؟ دنیا از اهل درد و عاشقان خالی شده است.
هوش مصنوعی: ای ساقی بیا که از غم عشق مُردم؛ نَفَسِ عشق مانند لبهٔ شمشیر مرگ کشنده است.
هوش مصنوعی: جامی به کامِ سیدا بده و او را با معشوقِ حقیقی آشنا کن.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.