طریق تحصیل رضا آن است که سعی کند در تحصیل محبت الهی به دوام ذکر خدا در قلب، و فکر در عجایب صنع او و تدبر در حکم و مصالحی که در مخلوقات قرار داده و به مواظبت بر طاعات و عبادات و تضرع و زاری با کم نمودن علایق دنیویه و عوایق نفسانیه تا محبت او به مرتبه ای رسد که محو خیال دوست گردد و چنان مست باده محبت گردد که احساس ألم و مصائب و بلاها نکند همچنان که همچنان که عاشق شیدا که از همه حالات عشق لذت می یابد و بر آنچه در اقلیم عشق بر او دشوار شود مبتهج و مسرور می گردد و می گوید:
گر تیغ بارد از کوی آن ماه
گردن نهادیم الحکم لله
و می گوید:
برنمی دارم از این در، سر خود ای دربان
صد ره از سنگ جفای تو گرم سر شکند
و می گوید:
تو می باید که باشی ورنه سهل است
زیان مایه جاهی و مالی
و نیز می گوید:
خوشا یاد عشق و خوشا نام عشق
خوشا صبح عشق و خوشا شام عشق
خوشا خواری و بی کسی های عشق
تهی دستی و نارسی های عشق
خوشا خارهای دل آزار عشق
خوشا ناله های گرفتار عشق
خوشا سوز عشق و خوشا درد عشق
خوشا سینه درد پرورد عشق
خوشا عاشقان و شب تارشان
خوشا ناله های دل آزارشان
و ملاحظه حکایات دوستان خدا و شنیدن مقالات ایشان از نظم و نثر، و تتبع احوال ایشان مدخلیتی تمام در تقویت محبت و تشیید مبانی رضا دارد، زیرا از هر حکایتی در دل تأثیری، و از هر کلامی از ایشان در نفس اثری ملاحظه می شود و نفس را به این مرتبه راغب می سازد بلکه بسا باشد که استماع حکایات و احوال سرباختگان راه محبت مجازی، و اطلاع بر کیفیت محبت ایشان نیز فی الجمله تأثیری در نفس نماید.
و از جمله طریق تحصیل مقام رضا آن است که تأمل کند در اینکه خود او از همه چیز غافل، و به عاقبت هر امری جاهل است و خداوند عالم که آفریدگار و خالق او است به خیر و صلاح هر امری دانا، و لطف و رأفت او نسبت به هر کسی از حد بیان متجاوز است پس آنچه در حق هر کسی مقدر نموده البته خیر و مصلحت او در آن است اگر چه خود، سر آن را نفهمد.
سر قبول بباید نهاد و گردن طوع
که آنچه حاکم عادل کند همه داد است
علاوه بر اینکه تدبر نماید که از نارضایتی او چه می آید و سخط و کراهت او چه فایده می بخشد نه از برای خاطر او تغییر قضا و قدر داده می شود و نه به جهت تسلی قلب او تغییر اوضاع کارخانه هستی می شود.
در دایره فرمان، ما نقطه تسلیمیم
رأی آنچه تو اندیشی، حکم آنچه تو فرمایی
و بر حسرت گذشته و تشویش بر آینده و تدبیر کار، چیزی بجز تضییع روزگار و بردن برکات وقت، مترتب نمی گردد.
رضا به داده بده وز جبین گره بگشای
که بر من و تو در اختیار نگشوده است
و باید طالب مرتبه رضا، آیات و اخباری که در رفعت مرتبه اهل بلا رسیده ملاحظه نماید و احادیثی که در اجر و ثواب مصیبت وارد شده مطالعه کند و بداند که هر رنجی را گنجی در عقب، و هر محنتی را راحتی در پیش است و هر بلایی را اجری، و هر مصیبتی را ثوابی است و از این سبب بود که مقربان و باریافتگان بارگاه به انواع مبتلا بودند و دوستی از دوستان درگاه نیست که سر او به خنجر تسلیم نبریده باشد و هیچ یک از مقربان بارگاه نیست که در بادیه محبت، خارهای مصیبت به پای او نخلیده باشد محرمی از محرمان قدس را نیافتم که چهره او از خوناب جگر سرخ نشده باشد و صدیقی از صدیقان را نشنیدم که به سیلی عناء رخسار او کبود نشده باشد پس آدمی باید به امید ثوابهای پروردگار، چون مردان مرد، بیابان بلا را به قدم صبر بپیماید و دشواریهای این راه را بر خود سهل و آسان نماید، چون مریضی که متحمل حجامت و فصد و خوردن دواهای گرم و سرد می گردد و مانند تاجری که بارگران سفرهای دور و دراز را به امید سودی می کشد.
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: برای دستیابی به رضا و محبت الهی، باید به یاد خدا بود و در آثار و حکمتهای او تفکر کرد. با انجام عبادات و کاهش تعلقات دنیوی و نفسانی میتوان به مرحلهای از محبت رسید که مشکلات و دردها احساس نشوند، مشابه عاشقانی که در عشق خود از سختیها لذت میبرند. شنیدن حکایات دوستان خدا نیز باعث تقویت محبت و رضا میشود.
برای رسیدن به مقام رضا، باید متوجه این حقیقت بود که انسان از بسیاری از امور نادان است و خداوند، خالق و عالم به خیر و صلاح اوست. بنابراین، هر آنچه مقدر شده، در راستای صلاح اوست و نارضایتی از قضا و قدر فقط موجب هدر رفتن زمان میشود. باید با صبر و امید به ثوابهای الهی، دردها و مشکلات را تحمل کرد، مانند مُریضی که برای بهبودی، دردهای درمان را تحمل میکند.
هوش مصنوعی: برای جلب رضایت خدا، باید تلاش شود که محبت الهی را به دست آورد. این کار با ذکر دائمی خدا در دل، تأمل در شگفتیهای آفرینش او و فکر کردن به حکمتها و مصلحتهایی که در مخلوقات قرار داده، انجام میشود. همچنین، مراقبت بر انجام عبادتها و ناله و زاری در دعاها اهمیت دارد. باید وابستگیهای دنیوی و موانع نفسانی را کاهش داد تا محبت خدا به حدی برسد که افکار دیگر از ذهن محو شوند. شخص باید چنان غرق در محبت خداوند شود که دیگر دردها و مصائب را احساس نکند، مانند عاشقی که از تمام حالات عشق لذت میبرد و به چیزهایی که در مسیر عشق برایش دشوار است لبخند میزند و شادمان میشود.
هوش مصنوعی: اگر تیغی از سمت کوی آن معشوق بر ما فرود آید، سر تسلیم فرود میآوریم و حکم از آن خداست.
هوش مصنوعی: من از این در بیرون نمیروم، ای دربان. صد بار هم که از سنگ جفای تو دلم بشکند، باز هم کنارت میمانم.
هوش مصنوعی: تو باید وجود داشته باشی، در غیر این صورت، از دست دادن تو هیچ ارزشی ندارد و فقط به زوال مقام و ثروت منجر میشود.
هوش مصنوعی: عشق همیشه زیبا و دلپذیر است. یاد آن خوشایند است و نام آن را باید با محبت بر زبان آورد. صبح و شب، هر دو با عشق طراوت و زیبایی خاصی دارند.
هوش مصنوعی: چقدر زیباست گرسنگی و تنهایی عشق، فقر و نداشتن در عشق!
هوش مصنوعی: خوشا به حال عذابهایی که عشق به دل میآورد و خوشا به حال نالههایی که عاشق از دردهایش سر میدهد.
هوش مصنوعی: عشق و احساسات ناشی از آن، زیبا و دلنشین است، و داشتن دلی پر از درد و عشق، احساسی عمیق و ارزشمند است.
هوش مصنوعی: عاشقان در شبهای تار خود حال خوشی دارند و نالههای دلخستهشان نیز زیباست.
هوش مصنوعی: شنیدن داستانها و سخنان دوستان خدا، اعم از نثر و نظم، و شناخت حال و روز آنها به شدت میتواند به تقویت محبت و استحکام پایههای رضایت در دل انسان کمک کند. زیرا هر داستانی تأثیری در دل دارد و هر سخنی از آنها در نفس انسان تأثیرگذار است و انسان را به این مرتبه جذب میکند. حتی ممکن است شنیدن داستانها و حال کسانی که در مسیر محبت دنیا شکست خوردهاند و آگاهی از نوع محبت آنها هم به نوعی تأثیر مثبتی در نفس انسان بگذارد.
هوش مصنوعی: از جمله راههای دستیابی به مقام رضا این است که انسان به این نکته بیاندیشد که خود او از همه چیز غافل است و از عاقبت امور بیخبر است. در حالی که خداوند، خالق و آفریدگار او، به خیر و صلاح همه امور آگاه است و لطف و رحمت او نسبت به هر کس فراتر از کلام است. بنابراین، هر آنچه برای هر کس مقدر شده، قطعاً خیر و مصلحت او در آن نهفته است، هرچند خود او نتواند این را درک کند.
هوش مصنوعی: باید با تمام وجود پذیرای تصمیمات حاکم عادل بود، زیرا آنچه او انجام میدهد، همواره برای اجرای عدالت و حق است.
هوش مصنوعی: انسان باید بیاندیشد که نارضایتی و خشم او چه تاثیری دارد و چگونه این احساسات هیچ تغییری در سرنوشت و مقدر او به وجود نمیآورند. تغییراتی که در زندگی رخ میدهد نه به خاطر آرامش بخشی به اوست و نه به دلیل رضایت قلبیاش، بلکه به طور کلی به شیوهای دیگر اتفاق میافتند.
هوش مصنوعی: ما در محدوده قدرت تو تسلیم هستیم و هر چه که تو فکر کنی، همان را میپذیریم و هر حکمی که بدهی، اجرا میکنیم.
هوش مصنوعی: حسرت به گذشته و نگرانی درباره آینده و تدبیر برای کار، چیزی جز اتلاف زمان و از دست دادن نعمتهای لحظهها به همراه ندارد.
هوش مصنوعی: خوشنودی و رضایت را در هر چیزی بپذیر و از فشار و تنگناها رهایی یاب، چرا که در زندگی ما自由 نیست و هر چیزی که لازم است، در اختیار ما قرار نگرفته است.
هوش مصنوعی: کسی که به دنبال مقام رضا است، باید به آیات و روایتهایی که در باره ارتقای مقام اهل بلا آمده توجه کند و احادیث مربوط به پاداش و ثواب مصیبتها را مطالعه کند. او باید بداند که هر رنجی پاداشی در پی دارد و هر سختی، آسایشی را در جلو میآورد. هر بلایی دارای ثوابی است و هر مصیبتی پاداشی به همراه خواهد داشت. به همین دلیل، افرادی که به مقام نزدیکی به درگاه الهی رسیدهاند، به انواع آزمونها و مشکلات دچار شدهاند. هیچ یک از دوستان نزدیک و مقرب خداوند وجود ندارد که در مسیر محبت به او، صدمات و رنجها را تحمل نکرده باشد. همچنین، هیچ یک از صدیقین نیستند که با دشواریها و مصائب مواجه نشده باشند. بنابراین، انسان باید با امید به پاداشهای پروردگار، مانند مردان مقاوم، در مسیر بلا قدم بگذارد و مشکلات این راه را برای خود آسان کند، همچون فردی که برای درمان خود درد و رنج حجامت و داروها را تحمل میکند یا تاجری که برای دستیابی به سود، بارهای سنگین سفر را به دوش میکشد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.