از آنچه گذشت روشن شد که از برای انسان اگر چه قوی و جوارح بسیار است، و لیکن همه آنها به غیر از چهار قهرمان، مطیع و فرمانبردارند، و ایشان را مدخلیتی در تغییر و تبدیل احوال مملکت نفس نیست، و آنچه منشأ اثر و باعث نیک و بد صفات، و خیر و شر ملکات هستند از این چهار قوه اند پس همه اخلاق نیک و بد از این چهار پدید آید، و منشأ صفات خیر و شر اینها هستند.
و لیکن، خیرات و نیکیهای قوه عاقله در حال تسلط و غلبه آن است، و بدیها و شرور آن در حالت زبونی و عجز آن در تحت سایر قوا، و آن سه قوه دیگر بر عکس ایناند، زیرا که آثار خیر و نیکوئیهای آنها در حالت ذلت و انکسار و عجز ایشان در نزد عقل است، و شرور و آفات ایشان در وقت غلبه و استیلای آنها است بر عقل.
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: از متن میتوان فهمید که انسان دارای چهار قوه اصلی است که تنها این چهار قوه نقش مؤثری در تغییر و ایجاد صفات نیک و بد دارند. سایر قوا تابع و فرمانبردار هستند. قوه عاقله زمانی نیکی و خیر ایجاد میکند که بر سایر قوا تسلط پیدا کند، اما زمانی که تحت تأثیر دیگر قوا قرار میگیرد، بدیها و آفات به وجود میآید. برعکس، سه قوه دیگر وقتی در حالت ضعف و انکسار قرار دارند، آثار نیک و خیر کمی دارند و زمانی که بر عقل غلبه میکنند، شرور و آفات خود را نشان میدهند. به طور کلی، نیکیها و بدیها در ارتباط با وضعیت تسلط و عدم تسلط قوا بر یکدیگر ایجاد میشوند.
هوش مصنوعی: از آنچه گفته شد، مشخص شد که علیرغم قدرت و قابلیتهای متعدد انسان، تنها چهار قوه هستند که در تصمیمگیریها و تغییرات احوال روح نقش دارند. این چهار قوه به عنوان قهرمانان اصلی عمل میکنند و سایر قوا هیچ تأثیری در تغییر وضعیت ندارند. تمامی ویژگیهای خوب و بد اخلاقی و صفات انسانی ناشی از فعالیت این چهار قوه است. بنابراین، اصلیترین منبع ظهور خصوصیات و رفتارهای نیک و بد همین چهار قوه هستند.
هوش مصنوعی: به هر حال، خوبیها و نیکیهای عقل در زمانهایی که تسلط دارد، به اوج خود میرسد و بدیها و معایب آن در مواقعی که تحت فشار دیگر قوا قرار دارد، کمرنگ میشود. برعکس، سه قوهی دیگر زمانی که قدرت بیشتری دارند، آثار مثبت و نیکوییشان در مقام ضعف و ناتوانی در برابر عقل دیده میشود و مشکلات و آفات آنها زمانی بروز میکند که بر عقل تسلط یابند.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.