دیدهها شب فراز باید کرد
روز شد دیده باز باید کرد
ترک ما هر طرف که مرکب راند
آن طرف تُرک تاز باید کرد
مطبخِ جان به سویِ بیسوییست
پوز آن سو دراز باید کرد
چون چنین کان زر پدید آمد
خویش را جمله گاز باید کرد
جامهٔ عمر را ز آبِ حیات
چون خضِر خوشطراز باید کرد
چون غیورست آن نباتِ حیات
زین شِکَر احتراز باید کرد
چون چنین نازنین به خانهٔ ماست
وقتِ نازست، ناز باید کرد
با گل و خار ساختن مردیست
مَرد را سازِ ساز باید کرد
قبلهٔ رویِ او چو پیدا شد
کعبهها را نماز باید کرد
سجدههایی که آن سَری باشد
پیشِ آن سرفراز باید کرد
پیشِ آن عشق عاقبت محمود
خویشتن را ایاز باید کرد
چون حقیقت نهفته در خمشیست
ترک گفت مجاز باید کرد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به بیداری و آگاهی از حقیقت زندگی دعوت میکند. او میگوید که در شب و روز باید به نگاهی عمیقتر به وجود خود و دنیا پیرامون بپردازیم. در مسیر زندگی، باید از تعلقات و ناملایمات نامناسب فاصله بگیریم و به سوی مراتب حقیقت روانه شویم. او به زیبایی و ارزش زندگی اشاره کرده و میگوید که باید از نعمتها و عشق الهی به خوبی بهرهبرداری کرد. همچنین، در باب عشق و بندگی صحبت میکند و تأکید دارد که سجده و عبادت باید در برابر حقیقت و عشق خالص باشد. در این میان، انسان باید به خودسازی و شناخت عمیقتری از وجود خود بپردازد.
هوش مصنوعی: در این بیت، مولانا به این موضوع اشاره دارد که در شب باید چشمان ما به آسمان و موارد عالی دوخته شود و در روز، چشمان خود را به واقعیتها و چیزهای روشنی که در اطرافمان وجود دارد، گشوده و بیدار کنیم. آسمان شب نماد اندیشههای عمیق و جستجوی حقیقت است، در حالی که روز نشانهٔ واقعیتهای عینی و دنیای بیرونی است.
هوش مصنوعی: هر جا که عشق ما به پیش میرود و سرنشین عشق (یعنی معشوق، که اشاره به ترک دارد) به آن سمت میرود، باید به آنجا شتابان برویم و خود را به او برسانیم.
هوش مصنوعی: مطبخ جان، یعنی جایی که روح و جان آدمی در آن پرورش مییابد، به سمت بیسویی (جایی که به هیچجا تعلق ندارد) میرود؛ بنابراین باید خود را زمینگیر و خضوعکننده به سمت آن سو کرد.
هوش مصنوعی: زمانی که این کان زر (ثروت و خیر) نمایان شده، انسان باید به جمعآوری و استفاده از آن بپردازد و خود را به کمال برساند.
هوش مصنوعی: برای زیبایی و خوشسیاق کردن عمر خود، باید آن را با آب زندگی (آب حیات) که مانند خضر (شخصیتی که به جوانی و حیات ابدی مشهور است) زیباست، آبیاری کرد و به شکلی زیبا درآورد.
هوش مصنوعی: چون آن گیاه حیات بسیار حساس و غیرتی است، باید از این شکر (خواستههای دنیوی و مادی) دوری کرد.
هوش مصنوعی: زمانی که چنین شخص لطیف و عزیز به خانه ما آمده، باید از او محبت و ناز و محبت نشان داد.
هوش مصنوعی: مرد واقعی کسی است که بتواند با زیباییها (گل) و سختیها (خار) کنار بیاید و به همین دلیل باید به او آموخت که چگونه زندگی را سازگارانه بگذراند.
هوش مصنوعی: وقتی چهره او نمایان شد، کعبهها هم باید در برابر او نماز گزارند.
هوش مصنوعی: باید در برابر آن سر بلند و والایش، فقط سجدهای کرد که با اخلاص و راز و نیاز همراه باشد.
هوش مصنوعی: باید در برابر آن عشق بزرگ و والا، همچون ایاز (خدمتگزار و دوست وفادار محمود غزنوی) خود را فرود آورده و تسلیم کرد.
هوش مصنوعی: حقیقت در درون یک خموشی پنهان است، بنابراین باید به ظواهر و مجازها (نمودهای غیرواقعی) پشت کرده و آن را رها کرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
دیدهها شب فراز باید کرد
روز شد چشم باز باید کرد
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.