چه پادشاست که از خاک پادشا سازد
ز بهر یک دو گدا خویشتن گدا سازد
باقرضوا الله کدیه کند چو مسکینان
که تا تو را بدهد ملک و متکا سازد
به مرده برگذرد مرده را حیات دهد
به درد درنگرد درد را دوا سازد
چو باد را فسراند ز باد آب کند
چو آب را بدهد جوش از او هوا سازد
نظر مکن به جهان خوار کاین جهان فانیست
که او به عاقبتش عالم بقا سازد
ز کیمیا عجب آید که زر کند مس را
مسی نگر که به هر لحظه کیمیا سازد
هزار قفل اگر هست بر دلت مهراس
دکان عشق طلب کن که دلگشا سازد
کسی که بیقلم و آلتی به بتخانه
هزار صورت زیبا برای ما سازد
هزار لیلی و مجنون ز بهر ما برساخت
چه صورتست که بهر خدا خدا سازد
گر آهنست دل تو ز سختیاش مگری
که صیقل کرمش آینه صفا سازد
ز دوستان چو ببری به زیر خاک روی
ز مار و مور حریفان خوش لقا سازد
نه مار را مدد و پشت دار موسی ساخت
نه لحظه لحظه ز عین جفا وفا سازد
درون گور تن خود تو این زمان بنگر
که دم به دم چه خیالات دلربا سازد
چو سینه بازشکافی در او نبینی هیچ
که تا زنخ نزند کس که او کجا سازد
مثل شدست که انگور خور ز باغ مپرس
که حق ز سنگ دو صد چشمهٔ رضا سازد
درون سنگ بجویی ز آب اثر نبود
ز غیب سازد نه از پستی و علا سازد
ز بیچگونه و چون آمد این چگونه و چون
که صد هزار بلی گو خود او زلا سازد
دو جوی نور نگر از دو پیه پاره روان
عجب مدار عصا را که اژدها سازد
در این دو گوش نگر کهربای نطق کجاست
عجب کسی که ز سوراخ کهربا سازد
سرای را بدهد جان و خواجه ایش کند
چو خواجه را بکشد باز از او سرا سازد
اگر چه صورت خواجه به زیر خاک شدست
ضمیر خواجه وطنگه ز کبریا سازد
به چشم مردم صورت پرست خواجه برفت
ولیک خواجه ز نقش دگر قبا سازد
خموش کن به زبان مدحت و ثنا کم گوی
که تا خدای تو را مدحت و ثنا سازد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به توصیف قدرت و عظمت الهی میپردازد و نشان میدهد که خداوند قابلیتهایی دارد که از زمین و خاک میتواند پادشاهی بسازد و بینوا را قناعت دهد. او به قدرت تحول و جانداری که خداوند به مردگان میبخشد و درمان دردها اشاره میکند. همچنین، به فانی بودن دنیا و اهمیت عشق و روحانیت به جای دلبستگی به مادیات تأکید میشود و این که دلها میتوانند از سختیها صیقل یابند و به صفای حقیقی برسند. در انتها، شاعر بر ضرورت خاموشی در ستایش خود و سپردن مدح به خداوند تأکید میکند تا خداوند خود را ستایش کند.
هوش مصنوعی: چه کسی میتواند پادشاهی را از میان خشت (خاک) به وجود آورد، در حالی که برای دو گدا (فقیر) خود، خود را گدا و فقر را به خود قبول میکند؟
هوش مصنوعی: خداوند را مانند گدایان بخوان و از او درخواست کن، تا برای تو مقام و ثروت فراهم کند و زندگی راحتی به تو عطا کند.
هوش مصنوعی: خداوند به انسانهایی که در موقعیتهای سخت و دردمند قرار دارند، زندگی و نشاط میبخشد و از دردی که بر آنها حاکم است، درمانی فراهم میکند.
هوش مصنوعی: هرگاه باد را متوقف کند، آن باد به آب تبدیل میشود و این آب موجب برانگیختگی و جوشش هوا میشود.
هوش مصنوعی: به داراییهای دنیوی و زندگی مادی توجه نکن، زیرا این جهان گذرا و ناپایدار است؛ تنها در آخرت و زندگی جاودان دارای اهمیت است که حقیقت و بقا را به همراه دارد.
هوش مصنوعی: عجب است که مادهی کیمیا میتواند مس را طلا کند؛ اما مس را ببین که در هر لحظه میتواند به کیمیا تبدیل شود.
هوش مصنوعی: نگران نباش اگر بر قلبت هزار قفل باشد، به دکان عشق رو بیاور که آنجا قفلها را باز میکند و دل تو را آزاد و گشاده میسازد.
هوش مصنوعی: خداوندی که بدون ابزار و وسیله، در دل بتخانه (محل پرستش بتها) هزاران شکل زیبا خلق میکند، به خاطر ما انسانها این کار را انجام میدهد.
هوش مصنوعی: برای ما هزار لیلی و مجنون (عاشقانی افسانهای) ساخته شده است؛ چنین چه شکلی از زیبایی است که فقط برای خدا (محبوب واقعی) درست شده باشد.
هوش مصنوعی: اگر دل تو سخت و مانند آهن است، نگران نباش، چون با صیقل دادن این دل، به زیبایی و صفای آینهای تبدیل میشود.
هوش مصنوعی: اگر از دوستانت کسی را زیر خاک ببری (یعنی به مرگ برسانی)، در برابر دشمنانی همچون مار و مور (که نماد دشمنی و خدعه هستند) به تو کمک خواهد کرد و با آنها به راحتی خواهد نشست.
هوش مصنوعی: نه مار (دشمنان) از کمک و پشتیبانی موسی (پیامبر) بهرهای میبرد و نه هر لحظه از دلپذیری و محبت چیزی فراهم میکند.
هوش مصنوعی: به درون گور جسد خود نگاه کن و ببین که چگونه هر لحظه خیالهای جذاب و دلنشین برایت میسازد.
هوش مصنوعی: اگر سینهات را بگشایی، در آن هیچ نشانهای نمیبینی؛ زیرا وقتی کسی به او اشاره نمیکند، هیچکس نمیداند او کجاست و چه میسازد.
هوش مصنوعی: اگر انگور خوشمزهای از باغی میچینی، به دنبال منبع آن نروید؛ زیرا خداوند از سنگهای بیارزش هم میتواند چشمههای زیادی از لطف خود به وجود آورد.
هوش مصنوعی: اگر درون سنگ جستجو کنی، تأثیر آبی نخواهی یافت، زیرا آب نه به خاطر پایین بودن یا برتری، بلکه از غیب و پیدایش درونیاش ظاهر میشود.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که از اصول و قواعد نمیتوان به وجود کائنات و مخلوقات پی برد، زیرا خداوند با قدرت و اراده خود، بدون نیاز به دلیل و علت خاص، هر چیزی را میآفریند. این خلق و آفرینش به شکلی است که هیچ محدودیتی ندارد و فقط اوست که میتواند به دلخواه هر چیزی را به وجود آورد.
هوش مصنوعی: به دو جوی نور که از دو تکه موم جاری است توجه کن؛ تعجب نکن که عصا بتواند تبدیل به اژدها شود. این بیت به قدرت فوقالعادهٔ خداوند و تغییرات شگفتانگیز اشاره دارد که از چیزهای ساده و بیاهمیت میتواند به معجزات بزرگ تبدیل شود.
هوش مصنوعی: به این دو گوشت نگاه کن که در کجای آنها توانایی سخن گفتن نهفته است. شگفتا کسی که بتواند از این سوراخ کوچک، توان بیان را به وجود آورد.
هوش مصنوعی: اگر کسی که در این دنیا از جان و حقیقت خود به طور کامل استفاده کند، پس از مرگش، خداوند او را به زندگی دوباره برمیگرداند و به او منزلتی والا و یک سرای جدید میدهد.
هوش مصنوعی: هرچند که بدن خواجه به زیر خاک رفته و از بین رفته است، اما روح و ذات او از عرش و مقام بالا پشتیبانی میکند و زنده است.
هوش مصنوعی: مردم فقط به ظواهر و ظاهر خواجه توجه دارند و او را به خاطر زیباییاش میپرستند، اما روح و حقیقت وجود خواجه از دنیای دیگری نشأت میگیرد و به سوی فیضهای دیگری میرود.
هوش مصنوعی: سکوت کن و دربارهٔ کسی که او را ستایش میکنی، با زبان مدح و ستایش صحبت نکن، زیرا این خود خداست که باید تو را مورد ستایش و تحسین قرار دهد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
عجب که درد مرا هیچکس دوا سازد
مگر که چاره بیچارگان خدا سازد
دلم بدرد و بلا انس کرده است چنانک
ز عافیت بگریزد بابتلا سازد
بکیش عشق دلش زنده ابد باشد
[...]
چو شبنم آن که دل خویش با صفا سازد
ز گرد بالش خورشید متکا سازد
عبث به کینه ما گرم می شود دشمن
سموم را چمن خلق ما صبا سازد
ترا که باده لعلی است در قدح مپسند
[...]
غم توگونه ی گلنار را کهربا سازد
به عشق هر چه مس آرند کیمیا سازد
دوباره زندگی حشر مرگ موعودیست
ز خاک کوی تو ما را اگر جدا سازد
غرور ناز تو دارد ز لطف مأیوسم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.