خشمین بر آن کسی شو کز وی گزیر باشد
یا غیر خاک پایش کس دستگیر باشد
گیرم کز او بگردی شاه و امیر و فردی
ناچار مرگ روزی بر تو امیر باشد
گر فاضلی و فردی آب خضر نخوردی
هر کو نخورد آبش در مرگ اسیر باشد
ای پیر جان فطرت پیر عیان نه فکرت
پیری نه کز قدیدی مویش چو شیر باشد
پیری مکن بر آن کس کز مکر و از فضولی
خواهد که بازگونه بر پیر پیر باشد
پیری بر آن کسی کن کو مرده تو باشد
پیش جلالت تو خوار و حقیر باشد
چون موی ابروی را وهمش هلال بیند
بر چشمش آفتابت کی مستدیر باشد
آن کس که از تکبر مالد سبال خود را
از نور کبریایی چون مستنیر باشد
عرضه گری رها کن ای خواجه خویش لا کن
تا ذره وجودت شمس منیر باشد
جلوه مکن جمالت مگشای پر و بالت
تا با پر خدایی جان مستطیر باشد
بربند پنج حس را زین سیلهای تیره
تا عقل کل ز شش سو بر تو مطیر باشد
بی آن خمیرمایه گر تو خمیر تن را
صد سال گرم داری نانش فطیر باشد
گر قاب قوس خواهی دل راست کن چو تیری
در قوس او درآید کو همچو تیر باشد
خاموش اگر توانی بیحرف گو معانی
تا بر بساط گفتن حاکم ضمیر باشد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به هشدار دربارهٔ ویژگیهای منفی افراد میپردازد و بر لزوم اجتناب از خودبزرگبینی و غرور تأکید میکند. او بیان میکند که خشم بر کسی که فرار از او ممکن نیست، بیفایده است و در نهایت همه به مرگ وابستهاند. همچنین، مولانا به نیاز به شناخت واقعی خویشتن و رها کردن نفسپرستی اشاره میکند و میگوید که با تلاش برای نزدیکی به حقیقت و نیکی، میتوان به فضیلت دست یافت. در نهایت، او به سکوت و آرامش درونی به عنوان راهی برای درک عمیقتر حقیقت اشاره میکند.
هوش مصنوعی: بر آن کسی که میتوانی از او دور شوی، خشمگین باش، زیرا هیچکس جز خاک پای او نمیتواند به او کمک کند.
هوش مصنوعی: اگر از او دور شوی و در مقام شاه و بزرگ یا فردی مهم باشی، باز هم سرنوشت مرگ برای تو حتمی خواهد بود.
هوش مصنوعی: اگر تو انسان برجستهای هستی و از آب خضر (که نماد زندگی جاودان است) ننوشیدهای، هر کسی که از آن نخورده باشد، در مرگ گرفتار خواهد بود.
هوش مصنوعی: ای پیر که روح تو از اصول و طبیعت پاک است، نه پیر شدن تو به فکر و اندیشه است و نه به خاطر سفیدی موی تو که مانند شیر شده است.
هوش مصنوعی: به کسی که به خاطر فریبکاری و فضولی خود، خواهان بازگشت به جوانی است، نباید بیمحابا پیری را تحمیل کرد، چون او شایستهٔ آن نیست.
هوش مصنوعی: برای کسی که مرده را پیش تو خوار و حقیر میداند، سخت بر او پیر و سالمندی کن.
هوش مصنوعی: کسی که با کبر و غرور خود را بزرگ میداند، چطور میتواند حقیقت را ببیند؟ مانند کسی که فقط به فرم هلال موی ابرو توجه میکند و واقعیت آفتاب را نمیبیند.
هوش مصنوعی: آن کسی که به خاطر تکبر، ویژگیهای خود را از نور خداوندی پنهان کرده است، مانند کسی است که در نور روشنایی نیست.
هوش مصنوعی: ای آقا، تظاهر به خود را کنار بگذار و خود را رها کن تا وجود تو مثل شمس تابان و روشن باشد.
هوش مصنوعی: زیبایی و جمال خود را به نمایش نگذار و بالهایت را نگشای، تا روح تو مانند پرواز خداوند از جایی به جایی دیگر نرود و آزاد نباشد.
هوش مصنوعی: پنج حس خود را در برابر این آشفتگیها ببند تا عقل کامل (عقل کل) از همه سمتها بر تو نازل شود و تو را هدایت کند.
هوش مصنوعی: اگر بدون خمیرمایه، حتی اگر تو بدن را برای صد سال هم گرم نگهداری، نانِ آن بدون خمیرمایه بیخاصیت و بیمزه خواهد بود.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی به معانی عمیق دست یابی، باید دلات را به درستی آماده کنی؛ مانند تیری که در کمان میشود و با آمادگی، در هدف خود قرار میگیرد. آنگاه به حقیقتی دست خواهی یافت که مانند تیر به هدف میزند.
هوش مصنوعی: اگر میتوانی بیصدا و بدون حرف زدن خاموش بمان، زیرا معانی عمیقتر از آن است که با سخن گفتن بیان شود و باید در دل انسان حاکم شود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
مر بحر را ز ماهی دایم گزیر باشد
زیرا به پیش دریا ماهی حقیر باشد
مانند بحر قلزم ماهی نیابی ای جان
در بحر قلزم حق ماهی کثیر باشد
بحرست همچو دایه ماهی چو شیرخواره
[...]
چون آفتاب هر کس روشن ضمیر باشد
ذرات عالم اورا فرمان پذیرباشد
نقش مرادعالم در خانه اش زند موج
آن را که بالش از خشت فرش از حصیرباشد
دشمن مطیع گردد چون نفس شد مسخر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.