سر از بهر هوس باید چو خالی گشت سر چهبود
چو جان بهر نظر باشد روان بینظر چهبود
نظر در روی شه باید چو آن نبود چه را شاید
سفر از خویشتن باید چو با خویشی سفر چهبود
مرا پرسید صفرایی که گر مرد شکرخایی
کمر بندم چو نی پیشت اگر گویی شکر چهبود
بگفتم بهترین چیزی ولیکن پیش غیر تو
که تو ابله شکر بینی و گویی زین بتر چهبود
ازیرا اصل جسم تو ز زهر قاتل افتادهست
سقر بودهست اصل تو نداند جز سقر چهبود
جهان و عقل کلی را ز عقل جزو چون بینی
در آن دریای خون آشام عقلِ مختصر چهبود
دو سه سطرست که میخوانی ز سر تا پا و پا تا سر
دگر کاری نداری تو وگرنه پا و سر چهبود
چو کور افتاد چشم دل چو گوش از ثقل شد پر گل
به غیر خانه وسواس جای کور و کر چهبود



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به بررسی اهمیت وجود و هویت انسان از منظر روح و جسم میپردازد. او اشاره میکند که اگر سر به هوس سپرده شود و از خود غافل گردد، چه فایدهای دارد. مولانا به نظر در چهرهی محبوب و سفر به درون خود اشاره میکند و میگوید که اگر خود را فراموش کردهایم، سفر به دور و بر چه سودی خواهد داشت. همچنین، او با کنایه به خاصیت شکر در وجود انسان، بر ضرورت توجه به حقیقت و معنای وجود تاکید میکند، چرا که انسان در غیر از معرفت الهی نمیتواند به درک واقعی برسد. در نهایت، او به بیحالی چشم دل و عدم آگاهی از حقیقت اشاره میکند و این نکته را متذکر میشود که بیتوجهی به درون، آدمی را به کوری و کرّی دچار میکند.
هوش مصنوعی: برای رسیدن به لذتی واقعی، باید دل را از هوسها خالی کرد؛ در غیر این صورت، چه فایدهای دارد؟ اگر جان تنها برای دیدن چیزها وجود داشته باشد و عاری از مشاهده باشد، چه ارزشی دارد؟
هوش مصنوعی: نگاه به روی شاه (خدا یا محبوب) باید، وقتی این نگاه نیست، چه فایده دارد؟ سفر از خود را باید آغاز کرد، وقتی که با خود همسفر نیست، سفر چه ارزشی دارد؟
هوش مصنوعی: صفرایی (مردی که نابینا است) از من پرسید که اگر مردی شیرینزبان و خوشبرخورد باشم، بگو کمرم را مانند نی به دور تو میبندم، در این صورت اگر بگویی شکر چه هست، چه باید بگویم؟
هوش مصنوعی: گفتم بهترین چیزی را معرفی کنم، اما در حضور کسی غیر از تو که تو به سادگی شکر را میبینی و فکر میکنی که آیا چیزی بهتر از آن وجود دارد.
هوش مصنوعی: زیرا جوهر وجود تو از زهر کشندهای بهوجود آمده، پس ریشه و اصل تو از آتش دوزخ بوده است، و هیچکس نمیداند جز خودت که اصل تو چه بوده است.
هوش مصنوعی: وقتی که عقل کلی و جهان را با عقل جزئی مقایسه میکنی، در مییابی که اگر عقل جزئی به مانند دریای خونین باشد، عقل مختصر چه ارزشی خواهد داشت؟
هوش مصنوعی: اگر دو یا سه سطر از متن را بخوانی، دیگر نیازی به بررسی تمام جزئیات آن نخواهی داشت، چون در این صورت تفاوت بین پا و سر (جسم و روح یا ظاهر و باطن) چه اهمیتی دارد؟
هوش مصنوعی: زمانی که چشم دل انسان مانند یک کور، چیزی را نمیبیند و گوش او به خاطر سنگینی و بیتوجهی پُر از آلودگی میشود، دیگر در جایی غیر از خانهٔ وسواس و نگرانی چه حالتی میتواند داشته باشد؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.