کالی تَیشی آینو سوْای اَفَندی چَلَبی
نیمشب بر بام مایی، تا کرا میطلبی
گه سیهپوش و عصایی، که منم کالویروس
گه عمامه و نیزه در کف که غریبم عربی
چون عرب گردی، بگویی «فاعلاتن فاعلات
اَبصِرُوالدنْیا جَمیعاً فی قمیصِی تَخْتَبی
علت اولی نمودی خویش را با فلسفی
چه زیان دارد ترا؟! تو یاربی و یاربی
گر چنینی، گر چنانی، جان مایی جان جان
هر زبان خواهی بفرما، خسروا، شیرین لبی
اِرتمی اغاپِسُودی کایِکا پَرا تَرا
نور حقّی یا تو حقّی، یا فرشته یا نبی
با نه اینی و نه آنی، صورت عشقی و بس
با کدامین لشکری و در کدامین موکبی؟
چون غم دل میخورم، یا رحم بر دل میبرم
کای دل مسکین، چرا اندر چنین تاب و تبی؟!
دل همی گوید « برو من از کجا، تو از کجا!
من دلم تو قالبی رو، رو، همی کن قالبی
پوستها را رنگها و مغزها را ذوقها
پوستها با مغزها خود کی کند هم مذهبی؟! »
کالی میراسَس نَزیتَن بَوستن کالاستن
شب شما را روز گشت و نیست شبها را شبی
من خمش کردم، فسونم، بیزبان تعلیم ده
ای ز تو لرزان و ترسان مشرقی و مغربی
شمس تبریزی، برآ چون آفتاب از شرق جان
تا گشایند از میان زنّارِ کفر و معجبی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به تأمل در هویت و وجود انسان میپردازد. شاعر بین ظواهر و باطن حقیقت گم شده در وجود خود تعارضی را حس میکند و این تضاد را در قالب شخصیتهای مختلف و زبانهای گوناگون بیان میکند. او در عین حال، غم و شادی را در دل خود درگیر میبیند و به کنکاش در اعماق خود میپردازد. این جستجو باعث میشود که با ورود شمس تبریزی به زندگیاش، روشنایی و درک عمیقتری از حقیقت را تجربه کند. شاعر این تحول را به مثابه نور خورشید میبیند که کفر و تعصب را از میان برمیدارد و او را به سوی حقیقت رهنمون میسازد.
هوش مصنوعی: من بر بام شما در نیمهشب نشستهام و در حال تماشای آسمان هستم، تا ببینم چه کسی را میخواهید. در اینجا، «کالی تَیشی» به معنای ناپسندی یا نادانی افراد غیرمطلوب است و «افندی چلبی» به معنای شخص محترم و نیکوکار است. مولانا به تضاد میان افراد بیفایده و نیکوکار اشاره میکند.
هوش مصنوعی: من در مواقعی مانند سیاهپوشی و عصا به دست، شبیه به کسی هستم که به درد و رنج دچار شده است و در مواقع دیگر با عمامه و نیزه در دست، به عنوان کسی غریب و نا آشنا به نظر میرسم.
هوش مصنوعی: وقتی عرب شدهای، بگو «فاعلاتن فاعلات»، که در دنیای همه چیز را در قمیص (پوشش) خود پنهان میبیند.
هوش مصنوعی: باید خودت را بهگونهای نشان دهی که علت اولیهات را به ما بگویی، چه ضرری برای تو دارد؟ تو در کنار دیگری و با دیگری هستی.
هوش مصنوعی: اگر چنین هستی و چنین میباشی، تو جان هستی و جان جانها، هر چه بخواهی بگو، ای شاه، ای شیرینلب.
هوش مصنوعی: ای جان حضرت، در باغِ وصال تو، نورِ حقّی در تو وجود دارد، یا تو خود حقیقتی، یا فرشتهای، یا نبی.
هوش مصنوعی: تو نه اینگونهایی و نه آنگونه، فقط عشق را در وجود خود داری. با چه نیرویی و در کدام جمعی قرار داری که اینهمه شور و هیجان به وجود آوردهای؟
هوش مصنوعی: وقتی که غم دل را تحمل میکنم و بر حالت دل خود رحم میآورم، به او میگویم: ای دل بیچاره، چرا در این وضعیت رنج و عذاب قرار داری؟
هوش مصنوعی: دل میگوید: «من چگونه از تو جدا شوم، در حالی که تو را در دل خود دارم و احساس میکنم که وجودم با تو ارتباط دارد؟
هوش مصنوعی: پوستها به رنگها تشبیه شدهاند و مغزها به ذوقها؛ به این معنا که ظاهر (پوست) و باطن (مغز) هر کدام ویژگیهای خاص خود را دارند. با این حال، این دو نمیتوانند با هم همدین و هممذهب شوند، چرا که تفاوتهای اساسی بین آنها وجود دارد.
هوش مصنوعی: در این بیت گفته شده است که اگر به خواب زمستانی بروید، مانند شب طولانی خواهد بود، اما روزهایتان به صبح میرسد و دیگر شبهایی که تجربه کردهاید، به شبهای بینهایت تبدیل نمیشود. به طور کلی، به تغییر وضعیت و گذر از تاریکی به روشنایی اشاره دارد.
هوش مصنوعی: من سکوت کردهام و جادویم در من است، بدون سخن. ای کسی که مشرق و مغرب وجودت به تو لرزیده و ترسان است، به من درس بیاموز.
هوش مصنوعی: شمس تبریزی، مانند آفتابی که از شرق برمیخیزد، از قلب تاریکی و کفر میگذرد تا حقیقت و معرفت را آشکار سازد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
یا امین الحق کهف الخلق شمس المذهب
انت فی دیباجة العلیا طراز المذهب
عش حساما ماضیا فی الدین سیفا قاضیا
فی الوری یا حجة الاسلام یا عبدالنبی
ما همه طفل دبستانیم و تو شیخ طریق
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.