گنجور

غزل شمارهٔ ۲۹۶

 
مولوی
مولوی » دیوان شمس » غزلیات
 

مخسب ای یار مهمان دار امشب

که تو روحی و ما بیمار امشب

برون کن خواب را از چشم اسرار

که تا پیدا شود اسرار امشب

اگر تو مشترییی گرد مه گرد

بگرد گنبد دوار امشب

شکار نسر طایر را به گردون

چو جان جعفری طیار امشب

تو را حق داد صیقل تا زدایی

ز هجر ازرق زنگار امشب

بحمدالله که خلقان جمله خفتند

و من بر خالقم بر کار امشب

زهی کر و فر و اقبال بیدار

که حق بیدار و ما بیدار امشب

اگر چشمم بخسبد تا سحرگه

ز چشم خود شوم بیزار امشب

اگر بازار خالی شد تو بنگر

به راه کهکشان بازار امشب

شب ما روز آن استارگان‌ست

که درتابید در دیدار امشب

اسد بر ثور برتازد به جمله

عطارد برنهد دستار امشب

زحل پنهان بکارد تخم فتنه

بریزد مشتری دینار امشب

خمش کردم زبان بستم ولیکن

منم گویای بی‌گفتار امشب



🖰 با دو بار کلیک روی واژه‌ها یا انتخاب متن و کلیک روی آنها می‌توانید آنها را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

🖐 شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی) | 🔍 شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

گلهای رنگارنگ » شمارهٔ ۱۵۵ » (همایون) (۱۹:۴۱ - ۲۰:۲۲) نوازندگان: صبا، ابوالحسن (‎ویولن) خواننده آواز: مرضیه سراینده شعر آواز: مولوی (غزل) مطلع شعر آواز: مخسب ای یار مهماندار امشب

گلهای رنگارنگ » شمارهٔ ۱۷۸ » (همایون) (۳۵:۳۱ - ۳۵:۵۲) نوازندگان: علی تجویدی (‎ویولن) خواننده آواز: مرضیه سراینده شعر آواز: مولوی (غزل) مطلع شعر آواز: مخسب ای یار مهماندار امشب

🎜 معرفی آهنگهای دیگری که در متن آنها از این شعر استفاده شده است ...

📷 پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی، 📖 راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

حاشیه‌ها

تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 شما حاشیه بگذارید ...

Dream نوشته:

سلام شعر بسیار زیبایی است خیلی ممنونم

👆☹

بهروز نوشته:

هنگام بهار و در آغاز سال نو میان شیر (اسد) یا نماد خورشید و صورت فلکی گاو (ثور) همنشینی به وجود می آید .

👆☹

رضا نوشته:

دو ستاره درخشان در آسمان تابستان بنام نسر شناخته می شوند یکی نسر واقع یا کرکس نشسته که همان ستاره معروف وگا یا آلفا لیرا (چنگ رومی) است و دیگری نسر طایر (آلفا آکویلا) در صورت فلکی عقاب یا کرکس پرنده . این دو ستاره همراه با ستاره دنب یا دمچه ماکیان یا ذنب الدجاجه و یا آلفا سیگنوس سه راس مثلث تابستانی را تشکیل می دهند.

👆☹

پیمان نوشته:

اگر معتقدیم مولانا علم ِ اختری و کهکشان­ شناسیک را از چشم ِ سِِّر و راز دیده است پس بهتر است از همان کسره ­ی ِ یلخی استفاده کنیم که در معنی تقویم ِ دینی قبل از ما وجود داشته و خود ِ عقل این باور را در آب و کینه می­ کاویده است! حالا چرا (آب و کین) و این دو چه سنخیتی با هم دارند و چرا نه (تاب­ وکین) که هر دو واژه جنگ ­وجدال معنی می ­دهند؟ این بماند برای بعد.

اما اگر معتقدیم مولانا علم اختری و کهکشان­ شناسیک را از چشم ِ سَر و شعور مادی دیده است یعنی اگر معتقدیم مولانا دانش زمان خود چون پیش­رفت علوم ِ ستاره­ شناسی را مطالعه می­کرده و نسخ ِ استخراجی ِ رصدخانه­ ی مراغه و بحث ِ جفت طوسی مربوط به خواجه نصیر را مد نظر داشته است و باصطلاح ِ ممنوعه و قابل پیگرد در قرون وسطی (شمس­ الدینی) می­کرده بر اساس اندیشه­ ی این شاعر:

مخسب ای یار ِ مهمان­ دار امشب

که تو روحی و ما بیمار، امشب

برون کُن خواب را از چشم ِ اسرار

که تا پیدا شود اسرار ، امشب

اگر تو مشترییی گِرد ِ مَه گَرد

نه گِرد ِِ گنبد ِ دوّار ، امشب

( ادعای این که مشتری از اقمار زمین نیست ادعایی خطرناک بوده و همین ادعا می­توانسته مولوی را روی هیزم قرون وسطی کباب کند بلایی که بعدها بر سر ِ جوردآنوبرونو و جیرونامو ساوونارولا آمد)

شکار نسر ِ طایر کُن به گردون

چو جان ِ جعفری ِ طیار ، امشب

تو را دادند صیقل تا زدایی

ز هجران ازرق ِ زنگار ، امشب

بحمدالله که خلقان جمله خفتند

و من بر خلقت و پرگار امشب

زهی کر و فر و اقبال بیدار

که حق بی ­دار و ما بیدار ، امشب (به اختلاف ِ “بی ­دار” و “بیدار” دقت کنید)

اگر چشمم بخسبد تا سحرگه

ز چشم خود شوم بیزار ، امشب

اگر بازار خالی شد تو بنگر

به راه ِ کهکشان ، بازار ، امشب

شب ِ ما روز ِ آن استارگان­ست

که درتابید در دیدار ، امشب

اَسد بر ثور برتازد به جمله

عطارد وَرنَهَد دستار ، امشب

زُحل پنهان بکارد تخم ِ فتنه

بریزد مشتری دینار ، امشب

خمش کردم زبان بستم ولیکن

منم گویای ِ بی­گفتار ، امشب

########

* به نقل از آقای دکتر نائینی در سخنرانی­ ِ معوج ­اش از قول مولانا

👆☹

گنجور را در اینستاگرام دنبال کنید.