چو یقین شدهست دل را که تو جان جان جانی
بگشا در عنایت که ستون صد جهانی
چو فراق گشت سرکش بزنی تو گردنش خوش
به قصاص عاشقانت که تو صارم زمانی
چو وصال گشت لاغر تو بپرورش به ساغر
همه چیز را به پیشت خورشی است رایگانی
به حمل رسید آخر به سعادت آفتابت
که جهان پیر یابد ز تو تابش جوانی
چه سماعهاست در جان چه قرابههای ریزان
که به گوش میرسد زان دف و بربط و اغانی
چه پر است این گلستان ز دم هزاردستان
که ز های و هوی مستان تو می از قدح ندانی
همه شاخهها شکفته ملکان قدح گرفته
همگان ز خویش رفته به شراب آسمانی
برسان سلام جانم تو بدان شهان ولیکن
تو کسی به هش نیابی که سلامشان رسانی
پشه نیز باده خورده سر و ریش یاوه کرده
نمرود را به دشنه ز وجود کرده فانی
چو به پشه این رساند تو بگو به پیل چه دهد
چه کنم به شرح ناید می جام لامکانی
ز شراب جان پذیرش سگ کهف شیرگیرش
که به گرد غار مستان نکند به جز شبانی
چو سگی چنین ز خود شد تو ببین که شیر شرزه
چو وفا کند چه یابد ز رحیق آن اوانی
تبریز مشرقی شد به طلوع شمس دینی
که از او رسد شرارت به کواکب معانی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به بیان محبت و عشق الهی میپردازد و بیان میکند که دل پس از یقین به این محبت، باید در برابر این عنایت و رحمت باز شود. او از چگونگی فراق و وصال صحبت میکند و توصیف میکند که ذوق و شادی در نزدیکی معشوق چگونه جان را تازه میکند. فضای شعر به جشن و سرور اشاره دارد؛ جایی که گلستانی از شادی و خوشی با صحنههایی از سماع و هنرنمایی مستان پر شده است. شاعر سپس به مقامات بلند و دور از دسترس و اهمیت دینی و معنویاشاره میکند و در نهایت از تأثیر درخشان وجود معشوق بر جهان سخن میگوید. این اثر با تصاویری از جستجو و قدردانی از عشق و محبت الهی همراست.
هوش مصنوعی: زمانی که دل به یقین رسیده که تو روح و جان تمامی انسانها هستی، لطف و انعام خود را بگشا که پایه و اساس تمام جهانیان به تو وابسته است.
هوش مصنوعی: وقتی فاصله و جدایی بوجود آمد، باید تو را تنبیه کرد، چراکه تو مانند یک نازکسر و خوشخوی، سزاوار سرزنش عاشقان هستی که همیشه در کمیناند تا از تو انتقام بگیرند.
هوش مصنوعی: وقتی که به وصال تو رسیدم و از شوق تو لاغر شدم، در حالی که در ساغر شراب مستیآور تو غوطهورم، هر چیز دیگری بهطور رایگان و بیدردسر در دسترس توست.
هوش مصنوعی: آفتاب تو به مقام والایی رسید و به خاطر نور و روشنیات، جهان کهنه و پیر از تابش جوانی تو روشن میشود.
هوش مصنوعی: جان پر از نشئههای دلنشین و سرمستی است که صدای سازهایی مانند دف و بربط و آواهای خوش موسیقی به گوش میرسد.
هوش مصنوعی: این گلستان پر از صدا و نشانههای هزاردستان (نوازندگان) است، و تو از شراب درون قدح خبر نداری. اینجا به نشانهٔ شادابی و بزم مستان اشاره دارد، اما تو در حال غفلت هستی و از این لذتها بیخبری.
هوش مصنوعی: همهٔ شاخهها و درختان در حال گلدهی هستند و هر یک از پادشاهان (ملکان) نیز جام شراب را در دست دارند. همه به حالت مستی و شیدایی فرو رفتهاند و از خود و دنیا غافل شدهاند، گویی در حال نوشیدن شراب آسمانی هستند.
هوش مصنوعی: پیغام سلام و درود من را به شاهان برسان، ولی بدان که هیچ کس را نخواهی یافت که بتوانی سلام آنها را به من برسانی.
هوش مصنوعی: پشه، که موجودی ناچیز است، نیز شراب نوشیده و بیمقدار به نمرود (دیکتاتور ظالم) از ریشهاش اوهام و خیالات بیربط میزند و او را به وسیله دشنهاش، که به معنای سر و کارهای بیفایدهاش است، از وجود خود ناپدید میکند.
هوش مصنوعی: اگر پشهای که مست شده است میتواند نمرود را بترساند، پس قاعدتاً فیل (که موجودی بزرگ و قدرتمند است) چه قدرتی دارد و چه کار میتواند بکند؟ من نمیتوانم این موضوع را به درستی شرح دهم مانند جامی که از لامکان (جهان بیزمان و بیمکان) پر شده است.
هوش مصنوعی: شراب جان (زندهکننده) برای موجودات پایینمرتبهای مانند سگ و کهف (غار) آورده میشود، در حالی که شیر (شیر خانگی و قوی) به خاطر برخورداری از مقام و منزلت نباید به جز شبانی (ایستادگی و مراقبت) بپردازد. در واقع، این بیت به تفاوت میان مقام و زیروبم زندگی موجودات اشاره دارد و بر ارزشهای معنوی و روحانی تاکید میکند.
هوش مصنوعی: اگر مانند سگی که به خاطر خود از چیزهایی که برایش مفهوم است دور شدهای، تو تصور کن که وقتی شیری قوی و دلیر به وفاداری بپردازد، از شراب خالص چه بهرهای خواهد برد.
هوش مصنوعی: تبریز با طلوع شمس دینی روشن شد، دینی که از آن، خوبی و بصیرت به معنای عمیق عالم و کواکب منتقل میشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
غم تو خجسته بادا، که غمیست جاودانی
ندهم چنین غمی را به هزار شادمانی
منم آنکه خدمت تو کنم و نمیتوانم
تویی آنکه چاره من نکنی و میتوانی
ز سگان کویت ای جان که دهد مرا نشانی
که ندیدم از تو بوئی و گذشت زندگانی
دل من نشان کویت ز جهان بجست عمری
که خبر نبود دل را که تو در میان جانی
ز غمت چو مرغ بسمل شب و روز میطپیدم
[...]
به صبا پیام دادم که ز روی مهربانی
سحری به کوی آن بت گذری کن ار توانی
چو رسی به آستانش ز ادب زمین ببوسی
ز من ای صبا پیامی بدهی بدو نهانی
سر زلف مشکبارش به ادب مگر گشایی
[...]
هله پاسبان منزل تو چگونه پاسبانی
که ببرد رخت ما را همه دزد شب نهانی
بزن آب سرد بر رو بجه و بکن علالا
که ز خوابناکی تو همه سود شد زیانی
که چراغ دزد باشد شب و خواب پاسبانان
[...]
نه طریقِ دوستان است و نه شرطِ مهربانی
که به دوستان یکدل سر دست برفشانی
دلم از تو چون برنجد؟ که به وهم در نگُنجد
که جواب تلخ گویی، تو بدین شکردهانی
نفسی بیا و بنشین، سخنی بگو و بشنو
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.