من پای همیکوبم ای جان و جهان دستی
ای جان و جهان برجه از بهر دل مستی
ای مست مکن محشر بازآی ز شور و شر
آن دست بر آن دل نه ای کاش دلی هستی
ترک دل و جان کردم تا بیدل و جان گردم
یک دل چه محل دارد صد دلکده بایستی
بنگر به درخت ای جان در رقص و سراندازی
اشکوفه چرا کردی گر باده نخوردستی
آن باد بهاری بین آمیزش و یاری بین
گر نی همه لطفستی با خاک نپیوستی
از یار مکن افغان بیجور نیامد عشق
گر نی ره عشق این است او کی دل ما خستی
صد لطف و عطا دارد صد مهر و وفا دارد
گر غیرت بگذارد دل بر دل ما بستی
با جمله جفاکاری پشتی کند و یاری
گر پشتی او نبود پشت همه بشکستی
دامی که در او عنقا بیپر شود و بیپا
بیرحمت او صعوه زین دام کجا جستی
خامش کن و ساکن شو ای باد سخن گرچه
در جنبش باد دل صد مروحه بایستی
شمس الحق تبریزی ماییم و شب وحشت
گر شمس نبودی شب از خویش کجا رستی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به عشق و شوقی عمیق اشاره میکند که حتی فراتر از دل و جان است. او از حالتی رنجآور و عاطفی سخن میگوید که در آن دل شیدا نمیتواند بیارامد. موضوعات طبیعی مانند درخت و باد نیز به تصویر کشیده میشوند تا نشاندهنده زیبایی و تنوع عشق باشند. شاعر به شمسالدین تبریزی اشاره کرده و بر اهمیت حضور او در زندگی خود تأکید میکند که در غیر این صورت زندگی به شب و بینوری میماند. احساسات عمیق و درونی، همچنین پیوند عشق و فراق، در این شعر به خوبی نمایان است.
هوش مصنوعی: من به خاطر تو با پا بر زمین میکوبم، ای جان و جهان، که با وجود تو، دل شاد و سرمست شود.
هوش مصنوعی: ای کسی که در حال غفلت و مستی، لطفاً به خود بیا و از شور و شوقی که به پا کردهای، برگرد. ای کاش تو دلی داری و میتوانی با آن ارتباط برقرار کنی.
هوش مصنوعی: از عشق و شوری که در دل دارم، دلی و جانی را رها کردهام تا به تبدیل خو به حالتی بیدل و بیجان برسم. در این حالت، دیگر چه نیازی به یک دل دارد، وقتی که حیات و سرشت من باید در وجود صدها دلکده (محلهای عشق) تنیده شود.
هوش مصنوعی: ای جان، به درخت توجه کن که چگونه در حال رقص و سراندازیش با شکوفههاست. چرا ناراحت هستی اگر باده (خوشحالی یا عشق) را نچشیدهای؟
هوش مصنوعی: باد بهاری را مشاهده کن که چقدر با گلها و شکوفهها در آمیختگی و دوستی دارد. اگر این لطافت و زیبایی نبود، هرگز با خاک و زمین ارتباط نمییافت.
هوش مصنوعی: از یار ناله نکن، چرا که بیدلی و بیوفایی عشق نیست. اگر عشق واقعی باشد، همیشه راهش همین است و او چگونه دل ما را میشکند؟
هوش مصنوعی: محبوب ما دارای نعمتها و مهربانیهای زیادی است و اگر غیرت او اجازه دهد، قلب او به دل ما پیوند میخورد.
هوش مصنوعی: اگر کسی در برابر جفاکاری دیگران پشتیبانی کند و حمایت کند، ولی خود آن پشتیبان به او پشت نکند، در این صورت تمام حمایتها و یاریهایش به فنا خواهد رفت.
هوش مصنوعی: دامی که در آن پرندهای به نام عنقا بدون پر و پا میشود، نشاندهنده بیرحمی اوست؛ تو چطور از این دام، که خالی از محبت است، رهایی یافتی؟
هوش مصنوعی: ای باد، از گفتن دست بکش و ساکت بمان؛ هرچند که در حرکت باد، دل باید صدها مرغ شاداب و سرزنده باشد.
هوش مصنوعی: ما شمس الحق تبریزی هستیم و در این شب تاریک و وحشتناک به سر میبریم. اگر شمس (شمس تبریزی) در میان ما نبود، چگونه میتوانستیم از این شب دلهرهآور جدا شویم و نجات یابیم؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
باده خور و مستی کن مستی چه کنی از غم
دانی که به از مستی صد راه یکی مستی
آن روی به نیکویی خورشید جهانستی
وان یار به زیبایی چون حور جنانستی
خونخواره دو چشم او چون در نگرد شاید
گویی که دو جادو را آهنگ به جانستی
گر راز دو زلفینش ایام بدانستی
[...]
گر عشق بزد راهم ور عقل شد از مستی
ای دولت و اقبالم آخر نه توام هستی
رستن ز جهان شک هرگز نبود اندک
خاک کف پای شه کی باشد سردستی
ای طوطی جان پر زن بر خرمن شکر زن
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.