خواجه اگر تو همچو ما بیخود و شوخ و مستیی
طوق قمر شکستیی فوق فلک نشستیی
کی دم کس شنیدیی یا غم کس کشیدیی
یا زر و سیم چیدیی گر تو فناپرستیی
برجهیی به نیم شب با شه غیب خوش لقب
ساغر باده طرب بر سر غم شکستیی
ای تو مدد حیات را از جهت زکات را
طره دلربات را بر دل من ببستیی
عاشق مست از کجا شرم و شکست از کجا
شنگ و وقیح بودیی گر گرو الستیی
ور ز شراب دنگیی کی پی نام و ننگیی
ور تو چو من نهنگیی کی به درون شستیی
بازرسید مست ما داد قدح به دست ما
گر دهدی به دست تو شاد و فراخ دستیی
گر قدحش بدیدیی چون قدحش پریدیی
وز کف جام بخش او از کف خود برستیی
وز رخ یوسفانهاش عقل شدی ز خانهاش
بخت شدی مساعدش ساعد خود نخستیی
ور تو به گاه خاستی پس تو چه سست پاستی
ور تو چو تیر راستی از پر کژ بجستیی
خامش کن اگر تو را از خمشان خبر بدی
وقت کلام لاییی وقت سکوت هستیی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به شوق و مستی عاشقانه خود اشاره میکند و حالتی از سرخوشی و بیخیالی را به تصویر میکشد. او از طرفی خواسته که اگر محبوبش نیز حالتی همچون او دارد، باید از دلتنگیها و نگرانیها بگذرد و لحظات را زندگی کند. در بطن این شعر، تأکید بر لذت و زیبایی لحظات در کنار محبوب و دوری از قید و بندهای دنیوی وجود دارد. شاعر همچنین به جاذبههای عاشقانه و نفوذ نگاه محبوب اشاره میکند که عقل و تدبیر را تحتالشعاع قرار میدهد. در نهایت، او به سکوت در مواجهه با حقیقتهای عمیق اشاره کرده و به پذیرش حالت مستی و عشق توصیه میکند.
هوش مصنوعی: اگر تو هم مانند ما بیخود، شوخ و سرمست هستی، بهراستی که دور گردن ماه را شکستهای و بالای آسمان نشستهای.
هوش مصنوعی: آیا هیچوقت صدای کسی را شنیدهای که غم دیگری را تحمل کرده باشد یا به دنبال زر و سیم باشد، در حالی که تو خود را به فنا سپردهای و هیچ چیز مادّی برایت ارزشی ندارد؟
هوش مصنوعی: در نیمهشب، به بالای سر او که شرف و مقام بلندی دارد، میروی و با شور و شوق، جامی از می را که شادیآور است، بر سر غمهای خود میکوبی و آنها را میشکنی.
هوش مصنوعی: ای آنکه زندگی را به خاطر زکات (سهمی از مال که برای کمک به نیازمندان داده میشود) از تو میگیرم، تو با زیبایی موهایت بر دل من قفل بستهای.
هوش مصنوعی: عاشق شیدا از کجا میتواند شرم و خجالت داشته باشد و از کجا دچار شکست شود؟ مگر اینکه به معشوق پاسخ منفی بدهد و او را ترک کند.
هوش مصنوعی: اگر از شراب مستی، به کجا اهمیت میدهی و نگران نام و ننگ خود هستی؟ اگر تو هم مثل من در عمق این مستی غوطهور هستی، چه نیازی به نگرانی دربارهٔ پاکی یا آلودگی وجود دارد؟
هوش مصنوعی: مستی که مشغول بازپرسی است، جام را به دستان ما میدهد. اگر او این جام را به تو هم بدهد، تو هم دستت شاد و پرخیری خواهد بود.
هوش مصنوعی: اگر جام او را ببینی، چنان به شوق میجهی که گویی آن جام بخار میشود و در برابر توان او، از کف خودت دور میگردی.
هوش مصنوعی: از زیبایی صورت یوسفگونهاش، عقل و اندیشهات به سراغش میآید و از آن خانه خارج میشود. بخت تو هم به کمک او میآید و تو نمیتوانی خود را از او دور کنی.
هوش مصنوعی: اگر تو در زمان برخاستن و شروع کار به آرامش نباشی و سست و بیحال باشی، نشان میدهد که تو ضعیف هستی؛ اما اگر همچون تیر راست و مستقیم باشی، میتوانی از مسیر کج بگذرانی و به هدف برسی.
هوش مصنوعی: اگر تو از خمشان (شرابخانهها) خبر بدهی، بهتر است ساکت بمانی؛ چون این زمان، زمان گفتن نیست و باید خاموش باشی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.