دیدی که چه کرد آن یگانه
برساخت پریر یک بهانه
ما را و تو را کجا فرستاد
او ماند و دو سه پری خانه
ما را بفریفت ما چه باشیم
با آن حرکات ساحرانه
آن سلسله کو به دست دارد
بربندد گردن زمانه
از سنگ برون کشید مکری
شاباش زهی شکر فسانه
بست او گرهی میان ابرو
گم گشت خرد از این میانه
بر درگه او است دل چو مسمار
بردوخته خویش بر ستانه
بر مرکب مملکت سوار او است
در دست وی است تازیانه
گر او کمر کهی بگیرد
که را چو کهی کند کشانه
خود آن که قاف همچو سیمرغ
کردهست به کویش آشیانه
از شرم عقیق درفشانش
درها بگداخت دانه دانه
بادی که ز عشق او است در تن
ساکن نشود به رازیانه
عشاق مذکرند وین خلق
درماندهاند در مثانه
ساقی درده قدح که ماییم
مخمور ز باده شبانه
آبی برزن که آتش دل
بر چرخ همیزند زبانه
در دست همیشه مصحفم بود
وز عشق گرفتهام چغانه
اندر دهنی که بود تسبیح
شعر است و دوبیتی و ترانه
بس صومعهها که سیل بربود
چه سیل که بحر بیکرانه
هشیار ز من فسانه ناید
مانند رباب بیکمانه
مستم کن و برپران چو تیرم
بشنو قصص بنی کنانه
چون مست بود ز باده حق
شهباز شود کمین سمانه
بیخویش گذر کند ز دیوار
بر روی هوا شود روانه
باخویش ز حق شوند و بیخویش
میها بکشند عاشقانه
دیدم که لبش شراب نوشد
کی دید ز لب می مغانه
و آن گاه چه می،می خدایی
نه از خنب فلان و یا فلانه
ماهی ز کنار چرخ درتافت
گم گشت دلم از این میانه
این طرفه که شخص بیدل و جان
چون چنگ همیکند فغانه
مشنو غم عشق را ز هشیار
کو سردلب است و سردچانه
هرگز دیدی تو یا کسی دید
یخدان ز آتش دهد نشانه
دم درکش و فضل و فن رها کن
با باز چه فن زند سمانه



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل از مولانا به توصیف عشق و زیباییهای آن میپردازد. شاعر با اشاره به قدرت و تأثیرگذار بودن عشق، از چگونگی فریب خوردن انسانها به دلایل احساسی و حرکات سحرآمیز او سخن میگوید. او با به کارگیری استعارهها، عشق را همچون پرندهای آزاد و بیقید و شرط توصیف میکند که جانها را به تلاطم میاندازد. در این مسیر، مولانا از مفاهیم عرفانی و عاشقانه بهره میگیرد و در نهایت به پوچی و بیحالی دنیا در مقابل عشق میپردازد. عشق، به عنوان یک نیروی قدرتمند، انسانی را فراتر از خود میبرد و او را با حقیقت هستی آشنا میسازد.
هوش مصنوعی: او (پروردگار یا معشوق) چه کردنش را باید ببینی که چگونه یک پری بهانهای برای ساختن زیبایی و جذبه فراهم کرد.
هوش مصنوعی: او (یگانه) ما و تو را کجا فرستاده است، در حالی که خود او فقط دو یا سه پری را در خانهاش نگه داشته است.
هوش مصنوعی: ما را با حرکات جادوگرانهاش فریب داد و ما در برابر او چیزی نیستیم.
هوش مصنوعی: کسی که این زنجیر را در دست دارد، میتواند گردن زمانه را به آن ببندد و آن را تحت کنترل خود درآورد.
هوش مصنوعی: از دل سنگ، حیلهای را بیرون آورد که شایستهٔ تحسین است و چه شیرین است این داستان.
هوش مصنوعی: بست او (به معنی: او که بر آن گره بستی) نشان میدهد که گرهای میان ابروها ایجاد شده و در نتیجه، عقل و فهم از این پیچیدگی گم شده است. به عبارت دیگر، این وضعیت باعث سردرگمی و کاهش عقل و درک انسان شده است.
هوش مصنوعی: دل من مانند مسماری است که به درگاه او (خدا) محکم دوخته شده و راهی جز رسیدن به او ندارد.
هوش مصنوعی: خداوند بر تخت پادشاهی نشسته و فرمانروایی میکند، و در دستان او تازیانهای است که با آن بر مملکت حکومت میکند.
هوش مصنوعی: اگر او (خدا) مثل قویترین افراد (کهی) شخصی را به زنجیر (کشانه) درآورد، چه کسی میتواند در برابرش بایستد یا از دست او فرار کند؟
هوش مصنوعی: کسی که جایی مانند قاف (کوهی افسانهای و مقدس) را مثل سیمرغ (پرندهای افسانهای که نماد کمال و آگاهی است) برای خود خانه کرده، خود اوست.
هوش مصنوعی: از شرم زیبایی و درخشندگی عقیق (گوهر) چهرهاش، درهای دل به دلایل مختلف به تدریج و یکییکی باز میشود.
هوش مصنوعی: بادی که به خاطر عشق او به وجود آمده، در تن کسی آرام نمیگیرد و دائماً در حال جوش و خروش است.
هوش مصنوعی: عاشقان حقیقی و واقعی هستند و این افراد دیگر قادر به تحمل و پذیرش عشق نیستند و در فشار و درد آن به سر میبرند.
هوش مصنوعی: ای ساقی، باده را در جام بریز، زیرا ما در اثر نوشیدن شراب شب گذشته، مست و سرحال شدهایم.
هوش مصنوعی: آبی که بر بستر زمین میریزد، شعلههای آتش دل را در جهان افروخته و روشن میکند.
هوش مصنوعی: من همیشه قرآن را در دست دارم و از عاشق شدن به آن، به شور و حال و آواز دلنشین رسیدهام.
هوش مصنوعی: در دهان من، دائم ذکر و یاد و تسبیح خداوند وجود دارد و شعر و دوبیتی و ترانه برای بیان عشق و احساساتم جاری است.
هوش مصنوعی: بسیاری از صومعهها و مکانهای مذهبی را آب و طوفان تخریب کرده، و این نه تنها یک سیلاب بلکه همانند دریای بیپایانی است که همه چیز را در خود میبرد.
هوش مصنوعی: من از حالت هشیاری نمیتوان داستانی نقل کرد؛ چون مانند ربابی هستم که کمانی ندارد و صدایی از آن بیرون نمیآید.
هوش مصنوعی: مرا با شراب خود مست کن و پران کن چون تیر. قصههای بنی کنانه را بشنو، یعنی داستانهای جذاب و باستانی این قوم را برای من بازگو کن.
هوش مصنوعی: وقتی انسان از شراب حقیقت مست میشود، همچون پرندهای قدرتمند و رهایی مییابد که در کمین شکارچیان است.
هوش مصنوعی: شخص غرق در عشق و معرفت، به حالت بیخودی و فراموشی از خود، از دیوارها عبور میکند و در آسمان رهایی پیدا میکند.
هوش مصنوعی: عاشقان وقتی از خود رها میشوند و خود را فراموش میکنند، به حقیقت و حق نزدیک میشوند و با شور و عشق، شراب مینوشند.
هوش مصنوعی: دیدم که لبش مانند شراب مینوشد، پس چه بر من میگذرد که از لب مغان (شرابسازان) مینوشد.
هوش مصنوعی: در آن زمان که صحبت از می و شراب میشود، این شراب الهی است و نه شراب معمولی که از دست فلان نفر یا فلان کس تهیه شده باشد.
هوش مصنوعی: دلم در این میان، همچون ماهی که از کنار چرخ (آسمان) میدرخشد، گم شده است. این گم شدن دلی است که از شادی و لذتی که در این حالت هست، بیخبر است.
هوش مصنوعی: شخصی که دل و جان ندارد، مانند چنگ (آلت موسیقی) فریاد و ناله میکند، اما این وضع حالتی شگفتانگیز و عجیب است.
هوش مصنوعی: غم عشق را از شخص هشیار نمیتوان شنید، زیرا او در دل و فکرش احساس سردی دارد و از عشق بیخبر است.
هوش مصنوعی: آیا تا به حال دیدهای که یخدان (جایگاه یخ) نشانهای از آتش نشان دهد؟ این بیت به نظر میرسد که به تضاد میان عشق و عقل میپردازد و میگوید عشق نمیتواند از منبعی که در ذاتش آتش است، نشأت بگیرد.
هوش مصنوعی: با یک دم زدن در خود، از علم و هنرهای بیفایده رها شو، زیرا پرندهای مانند سمانه (پرندهای زیبا و ماهر) نمیتواند با یک باز (پرنده شکاری) رقابت کند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
گویند که نیکبخت و بدبخت
هست از همه چیز در فسانه
یک جای دو خشت پخته بینی
پخته به تنور در میانه
این بر شرف مناره افتد
[...]
بادا همه ساله ذخرة الدین
آسوده ز فتنه زمانه
شهزاده شیر دل فریدون
آن چون پدر از جهان یگانه
میری که ز قدر درگهش را
[...]
ای دست تو جود را بهانه
پای تو وجود را نشانه
عبدالصمد اکرم الخلایق
سرمایه بخت جاودانه
آنی که به همت تو آراست
[...]
ز آمیزش این چهارگانه
شد خوشنمک این چهارخانه
ای راه تو بحر بی کرانه
عشق تو ندیم جاودانه
از عشق تو صد هزار آتش
در سینه همی زند زبانه
گر بنماید زبانهای روی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.