دل و جان را طربگاه و مقام او
شراب خم بیچون را قوام او
همه عالم دهان خشکند و تشنه
غذای جمله را داده تمام او
غذاها هم غذا جویند از وی
که گندم را دهد آب از غمام او
عدم چون اژدهای فتنه جویان
ببسته فتنه را حلق و مسام او
سزای صد عتاب و صد عذابیم
کشیده از سزای ما لگام او
ز حلم او جهان گستاخ گشته
که گویی ما شهانیم و غلام او
برای مغز مخموران عشقش
بجوشیده به دست خود مدام او
کشیده گوش هشیاران به مستی
زهی اقبال و بخت مستدام او
پیمبر را چو پرده کرده در پیش
پس آن پرده میگوید پیام او
نکرده بندگان او را سلامی
بر ایشان کرده از اول سلام او
چه باشد گر شبی را زنده داری
به عشق او که آرد صبح و شام او
وگر خامیکنی غافل بخسپی
بنگذارد تو را ای دوست خام او
ز خردی تا کنون بس جا بخفتی
کشانیدت ز پستی تا به بام او
ز خاکی تا به چالاکی کشیدت
بدادت دانش و ناموس و نام او
مقامات نوت خواهد نمودن
که تا خاصت کند ز انعام عام او
به خردی هم ز مکتب میجهیدی
چه نرمت کرد و پابرجا و رام او
به خاکی و نباتی و به نطفه
ستیزیدی درآوردت به دام او
ز چندین ره به مهمانیت آورد
نیاوردت برای انتقام او
به وقت درد میدانی که او او است
به خاکی میدهد اویی به وام او
همه اویان چو خاشاکی نمایند
چو بوی خود فرستد در مشام او
سخنها بانگ زنبوران نماید
چو اندر گوش ما گوید کلام او
نماید چرخ بیت العنکبوتی
چو بنماید مقام بیمقام او
همه عالم گرفتهست آفتابی
زهی کوری که میگوید کدام او
چو درماند نگوید او جز او را
چو بجهد هر خسی را کرده نام او
شکنجه بایدش زیرا که دزد است
مقر ناید به نرمیو به کام او
تو باری دزد خود را سیخ میزن
چو میدانی که دزدیدهست جام او
به یاریهای شمس الدین تبریز
شود بس مستخف و مستهام او
خمش از پارسی تازی بگویم
فؤاد ما تسلیه المدام



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به ستایش و وصف خداوند میپردازد و حالوهوای عشق به او را به تصویر میکشد. او به مقام والای خدا اشاره میکند که جانواپیمایی طرب و سرزندگی است و تمام نیازها و آداب زندگی را او تامین میکند. به همه عالم یادآوری میکند که در برابر عظمت او، انسانها باید humble باشند و از خود راستی دوری کنند. از عشق و معرفت الفت به خداوند سخن میگوید و به قدرت و رحمتش در زندگی بندگان اشاره میکند. در پایان، نام شمس تبریز به عنوان نمادی از حقیقت و عشق الهی ذکر میشود.
هوش مصنوعی: دل و جان در جایی خوش و شاداب میشوند که شراب ناب بینقص، موجب استحکام و پایداری آنجا است.
هوش مصنوعی: تمام موجودات در عالم در تشنگی و گرسنگی هستند و خداوند، که همه چیز به دست اوست، غذایی برای همه فراهم کرده است.
هوش مصنوعی: غذاها نیز از او تغذیه میکنند، زیرا اوست که به گندم آب میدهد و آن را سرسبز و حاصلخیز میکند.
هوش مصنوعی: عدم به مانند اژدهایی است که فتنهجویان را در چنگال خود گرفتار کرده و فتنهها را به وسیلهٔ دهان خود کنترل میکند.
هوش مصنوعی: ما به خاطر اعمالمان مستحق عتاب و عذابهای فراوان هستیم، چراکه او (خدا) از ما به خاطر گناهانمان کنترل و مهار کشیده است.
هوش مصنوعی: به خاطر حلم و بزرگواری خداوند، جهان به دلیر شده و گویی ما مانند پادشاهان، تحت فرمان او هستیم.
هوش مصنوعی: برای افرادی که به عشق او غرق در مستی و سرخوشی شدهاند، همواره به دست خودش آگاهی و دانایی تولید میشود.
هوش مصنوعی: هشیاران به وسیلهٔ عشق و شیدایی به او گوش میسپارند و این نشان از خوششانسی و بخت همیشهپایدار او است.
هوش مصنوعی: پیامبر (حضرت محمد) به گونهای مانند پردهای قرار دارد و در پس این پرده، او به بیان پیام و سخنانش میپردازد.
هوش مصنوعی: خداوند در ابتدا به بندگانش سلام کرده و آنها از همان ابتدا هیچ سلامی به او نفرستادهاند.
هوش مصنوعی: ماهیّت زندهداری شب به عشق او، بیاهمیت است، زیرا اوست که صبح و شام را به وجود میآورد و حیات به آنها میدهد.
هوش مصنوعی: اگر در محبت او خام و بیخبر باشی و بیملاحظه بخوابی، او تو را رها میکند، ای دوست خام.
هوش مصنوعی: از زمان کودکی تا به امروز، بسیاری از جاها به خواب رفتهای و تو را از پایینها به بالاترین مرتبه رسانده است.
هوش مصنوعی: تو را از حالت زمینگیر و بیحرکتی به حالت فعال و چابک کشانید. او به تو علم و فطرت شایسته و نیکوئی بخشید.
هوش مصنوعی: خداوند میخواهد که از مقامهای عالی، تو را آگاه کند تا از لطف و احسان عمومیاش بهرهگیر و ویژهگیهای خاصی به دست آوری.
هوش مصنوعی: تو حتی با کوچک بودن هم از سطح آموزشی و یادگیری گذشته میجهیدی. چه چیزی تو را به این حالت نرم و پایدار و مطیع در برابر او تبدیل کرده است؟
هوش مصنوعی: تو در خاک، گیاه و نطفه، به جنگ و ستیز مشغول بودی و خداوند تو را به دام خود آورد تا به او نزدیک شوی.
این بیت به این اشاره دارد که این جهان یک مهمانی است. و خدا انسان را با روشهای مختلف به مهمانی هستی آورده است. بیت دوم را از دو نظر میتوان تعبیر کرد. یکی با توجه به داستان معروف رانده شدن آدم از بهشت بخاطر خوردن سیب میشود اینطور تعبیر کرد که خدا تو را برای اینکه از تو انتقام نافرمانیت را بگیرد به این عالم نیاورده و این عالم مجازات تو نیست بلکه مهمانی توست. و نگاه دیگر میتواند به خود انسان باشد که خدا تو به مهمانی آورده نه برای اینکه انتقام بگیری و خصومتورزی کنی. در واقع احوال انسان در مهمانی معاشرت و مهربانی و رقص و هماهنگی با بقیه مهمانان است نه خصومت و انتقامجویی.
هوش مصنوعی: در زمان مشکلات و درد، میفهمی که آن «او» چه کسی است و او تو را بر روی خاک و در سختیها به طور امانتدارانهای رها میکند.
هوش مصنوعی: همه موجودات مانند خاشاک و بیارزش به نظر میرسند، اما وقتی خداوند بوی خود را در مشام انسان بفرستد، آنها نیز ارزش پیدا میکنند.
هوش مصنوعی: سخنهایی که میزنیم، مانند صدای زنبور است که در گوش ما به شکل کلام خدا شنیده میشود.
هوش مصنوعی: جهان بهگونهای است که مانند تارهای عنکبوت، در ظاهر محکم و استوار به نظر میرسد، اما در واقع مقام و ارزش حقیقی آن هیچ است و فقط جلوهای فریبنده دارد.
هوش مصنوعی: تمام جهان تحت تاثیر نور خورشیدی قرار دارد، اما جای تأسف است که کسی که دچار نادانی است، از او سؤال میکند که او کیست.
هوش مصنوعی: وقتی که کسی درمانده میشود، تنها به او که خداست فکر میکند و به هیچکس دیگری توجه ندارد. اما وقتی که از مشکلات و سختیها رها میشود، هر شخص بیارزشی را با نام خدا یاد میکند.
هوش مصنوعی: شخصی که دزد است و اشتباه کرده، باید به سختی مجازات شود و نباید به او به نرمش و راحتی برخورد کرد.
هوش مصنوعی: تو برای آن دزدی که به او خیانت کردهای، به شدت باید تنبیهش کنی زیرا خودت میدانی که او جام تو را دزدیده است.
هوش مصنوعی: به کمک شمسالدین تبریزی، حال فرد بسیار خوش و شاداب میشود.
هوش مصنوعی: من از زبانهای فارسی و عربی سخن نمیگویم و در دل میگویم که فؤاد (دل) ما با آثار و صحبتهای خنککنندهی شراب تسلی میشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
یکی بچّه بَدش خنّاس نام او
بحوا دادش و برداشت گام او
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.