به جان تو که از این دلشده کرانه مکن
بساز با من مسکین و عزم خانه مکن
بهانهها بمیندیش و عذر را بگذار
مرا مگیر ز بالا و خشک شانه مکن
شراب حاضر و دولت ندیم و تو ساقی
بده شراب و دغلهای ساقیانه مکن
نظر به روی حریفان بکن که مست تواند
نظر به روزن و دهلیز و آستانه مکن
بجز به حلقه عشاق روزگار مبر
بجز به کوی خرابات آشیانه مکن
ببین که عالم دام است و آرزو دانه
به دام او مشتاب و هوای دانه مکن
ز دام او چو گذشتی قدم بنه بر چرخ
به زیر پای به جز چرخ آستانه مکن
به آفتاب و به مهتاب التفات مکن
یگانه باش و به جز قصد آن یگانه مکن
مکن قرار تو بیاو چو کاسه بر سر آب
مگیر کاسه به هر مطبخی دوانه مکن
زمانه روشن و تاریک و گرم و سرد شود
مقام جز به سرچشمه زمانه مکن
مکن ستایش بر وی عتاب را بمپوش
مده قطایف و آن سیر در میانه مکن
ولی چه سود که کار بتان همین باشد
مگو به شعله آتش هلا زبانه مکن
بگو به هرچ بسوزی بسوز جز به فراق
روا نباشد و این یک ستم روانه مکن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این غزل، شاعر از معشوق خود میخواهد که به او توجه بیشتری کند و از موارد بیمورد دوری کند. او به این نکته اشاره دارد که عشق واقعی باید در فضای عمیقتری از کمال و دوستی باشد و نباید خاطر خود را به دنیا و بهانههای زودگذر مشغول کند. شاعر به اهمیت پرهیز از تعلقات دنیوی و آرزوهای ناپایدار تأکید میکند و همچنین پیشنهاد میدهد که عشق باید خالص و دور از تصنع باشد. او همچنین میگوید که باید به زیباییهای واقعی و ماندگار توجه کنیم و از حاشیهها فاصله بگیریم. در نهایت، او به این نکته میرسد که بیاعتنایی به عشق واقعی، نوعی بیقراری و سرگردانی است.
هوش مصنوعی: به خاطر تو، که از این دل خالی نشوید، با من بیچاره ساخته کن و قصد ترک کردن نکن.
هوش مصنوعی: بهانهها را فراموش کن و عذرخواهی را کنار بگذار، مرا به خاطر حرفهای بیمورد رنجان و از بالا و با نگاه خشن به من ننگر.
هوش مصنوعی: شراب آماده است و حال خوش نوشیدن نیز برای ما فراهم است. بنابراین تو به عنوان ساقی، شراب را به ما بده و به بازیهای فریبنده و حیلهای ساقیانه نپرداز.
هوش مصنوعی: به روی دوستان و محبوبان توجه کن، زیرا تنها آنها قادر به به مستی و سرمستی هستند؛ اما مراقب باش که فقط به در و دیوار و مکانهای عبور و مرور نگاه نکن.
هوش مصنوعی: جز در جمع عشاق، از دنیا خارج نشو و جز در محله بزمآنان، خانهسازی نکن.
هوش مصنوعی: عالم مانند دامی است که آرزوها همچون دانهای در آن قرار دارند. به دام عشق نیفت و به سراغ آرزوها نرو که ممکن است گرفتار شوی.
هوش مصنوعی: اگر از دام دنیا و آرزوها آزاد شدی، قدم بر چرخ (سرزمین) بگذار و به جز چرخ، هیچ جا را (به عنوان آستانه) نپذیر.
هوش مصنوعی: به خورشید و ماه توجه نکن و حواست را به آنها معطوف نکن، تنها به خدای یگانه ایمان داشته باش و جز به او فکر نکن.
هوش مصنوعی: قرار و آرامش خود را تنها به او (خدا) وابسته کن و مانند کاسهای که بر روی آب قرار دارد، به هر چیز دیگر وابسته نباش. اگر کاسه را به هر مطبخی ببری، در خطر افتاده و دیوانهوار میشود.
هوش مصنوعی: زندگی در تغییرات و نوسانات مختلفی چون روشنایی و تاریکی، گرما و سرماست، اما مقام و جایگاه حقیقی خود را جز در نزد سرچشمه حقیقت از دست نده.
هوش مصنوعی: ستایش از کسی که بر تو خشمگین است نکن، و عیبهای او را پنهان نکن؛ بر او خردهگیری نکن و در میانه کار از این وضعیت جلو نینداز.
هوش مصنوعی: اما چه فایده که کار بتها (عاشقانهها) همین است؛ نگو که آتش شعله میزند، زیرا نباید اینگونه سخن گفت.
هوش مصنوعی: بگو هرچقدر میخواهی بسوز، اما جز به خاطر جدایی (فراق) هیچ چیز دیگری موجه نیست و این کار را ظلم نکن.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
هوای جام صبوح و می شبانه مکن
دل چو کعبه خود را شرابخانه مکن
دو تیغ را نکشد یک نیام در آغوش
برون نرفته ز خود یاد آن یگانه مکن
به جستجوی تو هر خوشه صد زبان شده است
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.