ای خان و مان بمانده و از شهر خود جدا
شاد آمدیت از سفر خانه خدا
روز از سفر به فاقه و شبها قرار نی
در عشق حج کعبه و دیدار مصطفا
مالیده رو و سینه در آن قبله گاه حق
در خانه خدا شده قد کان آمنا
چونید و چون بدیت در این راه باخطر
ایمن کند خدای در این راه جمله را
در آسمان ز غلغل لبیک حاجیان
تا عرش نعرهها و غریوست از صدا
جان چشم تو ببوسد و بر پات سر نهد
ای مروه را بدیده و بررفته بر صفا
مهمان حق شدیت و خدا وعده کرده است
مهمان عزیز باشد خاصه به پیش ما
جان خاک اشتری که کشد بار حاجیان
تا مشعرالحرام و تا منزل منا
بازآمده ز حج و دل آن جا شده مقیم
جان حلقه را گرفته و تن گشته مبتلا
از شام ذات جحفه و از بصره ذات عرق
باتیغ و باکفن شده این جا که ربنا
کوه صفا برآ به سر کوه رخ به بیت
تکبیر کن برادر و تهلیل و هم دعا
اکنون که هفت بار طوافت قبول شد
اندر مقام دو رکعت کن قدوم را
وانگه برآ به مروه و مانند این بکن
تا هفت بار و باز به خانه طوافها
تا روز ترویه بشنو خطبه بلیغ
وانگه به جانب عرفات آی در صلا
وانگه به موقف آی و به قرب جبل بایست
پس بامداد بار دگر بیست هم به جا
وان گاه روی سوی منی آر و بعد از آن
تا هفت بار میزن و میگیر سنگها
از ما سلام بادا بر رکن و بر حطیم
ای شوق ما به زمزم و آن منزل وفا
صبحی بود ز خواب بخیزیم گرد ما
از اذخر و خلیل به ما بو دهد صبا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به توصیف حال و هوای زائران خانه خدا در جریان مراسم حج میپردازد. شاعر به شوق و اشتیاق زائران برای زیارت کعبه و دیدار پیامبر اشاره دارد و از احساسات عمیق آنها در این سفر معنوی سخن میگوید. او از مراحلی همچون طواف و دعا در مکانهای مقدس یاد کرده و بر اهمیت این اعمال در نزد خداوند تأکید میکند. همچنین به احساس ایمنی و مهماننوازی خداوند نسبت به زائران اشاره دارد و حالتی از شادی و شکرگزاری را در این مسیر ذکر میکند. در پایان، به یادآوری ساعات و آداب مخصوص در این سفر معنوی پرداخته و بر اهمیت این تجربیات تأکید میکند.
هوش مصنوعی: ای خانه و محل سکونت تو که از شهر خود دور افتادهای، خوش آمدی به سفر از خانه خدا.
هوش مصنوعی: روزها از شدت فقر و تنگدستی به سفر میگذرد و شبها آرامشی ندارد. در عشق به زیارت کعبه و دیدن پیامبر، حالتی از بیقراری و اضطراب بر او حاکم است.
هوش مصنوعی: در این بیت میگوید که در خانه خدا (کعبه)، با عشق و ارادت، چهره و سینهاش را به سوی قبله (یعنی کعبه) میمالد و احساس امنیت و آرامش میکند. اینجا «قد کان آمنا» نشاندهنده حالتی از آسایش و امنیت در آن مکان مقدس است.
هوش مصنوعی: خداوند هر کسی را که در این راه خطرناک گام بگذارد، امنیت و امان میبخشد.
هوش مصنوعی: در آسمان صدای شوق و فریاد لبیک حاجیان به قدری بلند است که به عرش (بالاترین آسمان) میرسد و به صورت غریو و نعرهای درمیآید.
هوش مصنوعی: جان (روح) من به خاطر جمال چشم تو میبوسد و بر پای تو سر میساید. ای کسی که مروه (کوهی در مکه) را به چشم خود دیده و بر صفا (کوه دیگر در مکه) رفتهای.
هوش مصنوعی: مهمان خداوندی با اهمیت و ارجمند است و خداوند وعده داده که او را در نزد ما محترم بدارد.
هوش مصنوعی: جان انسانی که همچون شتر بار حاجیان را به دوش میکشد، باید به سمت مشعرالحرام و منزل منا (منا، محلی در نزدیکی مکه که زائران حج در آنجا به عبادت و مراسم خاصی میپردازند) حرکت کند.
هوش مصنوعی: کسی که از سفر حج بازگشته، دلش در آن مکان مقدس باقی مانده است و حالا دچار مشکل شده و گرفتار مسائل دنیوی است. جانش به وصال معنوی رسیده و بدنش در این دنیا درگیر شده است.
هوش مصنوعی: از شام، جایی به نام جحفه و از بصره، جایی به نام عرق، به این مکان آمدهام که در آن جا به خدا میگویم "ربنا" (پروردگارا). در اینجا اشاره به سفرهای معنوی و حج است که زائران به مکانهای مقدس میروند.
هوش مصنوعی: ای برادر، بر فراز کوه صفا برو و در آنجا با چهرهای خندان، احکام دین را (تکبیر و تهلیل) به جا بیاور و دعا کن.
هوش مصنوعی: اکنون که پس از هفت بار طواف، طواف تو پذیرفته شد، در مقام ابراهیم دو رکعت نماز بخوان و نماز را به جا آور.
هوش مصنوعی: سپس به مروه برو و همین عمل را انجام بده تا هفت بار، و دوباره به خانه بیا و طوافها را تکرار کن.
هوش مصنوعی: تا روز ترویه (هشتم ذوالحجه) سخنان پخته و شایسته را بشنو و سپس به سمت عرفات (محل برگزاری حجی) برو در حالی که فریاد و بانگ (ندای) زیارت را سر میدهی.
هوش مصنوعی: سپس به محل مخصوصی برو و در نزدیکی کوه بایست. بعد از نیمهشب، دوباره آماده شو و بیست بار به انجام مناسک بپرداز.
هوش مصنوعی: سپس زمانی که به سمت من مینگری، بعد از آن باید هفت بار سنگها را بزن و بگیر.
هوش مصنوعی: سلام ما به رکن (مکعب سیاه در مکه) و حطیم (محل مقدسی در کنار کعبه) باشد، ای شوق ما به آب زمزم و آن خانهای که وفا و صداقت در آن است.
هوش مصنوعی: صبحی است که از خواب برخیزیم و دور ما را علفهای خوشبو (اذخر) و خلیل (مکانی که نشانهٔ آرامش و صفا است) پر کرده است تا نسیم (صبا) بوی خوشی به ما بدهد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
تا داد باغ را سمن و گل بنونوا
بلبل همی سراید بر گل بنونوا
رود و سرود ساخته بر سرو فاخته
چون عاشقی که باشد معشوق او نوا
مشک و عبیر بارد بر گلستان شمال
[...]
چون نای بینوایم ازین نای بینوا
شادی ندید هیچ کس از نای بینوا
با کوه گویم آنچه ازو پر شود دلم
زیرا جواب گفته من نیست جز صدا
شد دیده تیره و نخورم غم ز بهر آنک
[...]
آمدگه وداع چو تاریک شد هوا
آن مه که هست جان و دلم را بدو هوا
گرمی گرفته از جگر گرم او زمین
سردی گرفته از نفس سرد من هوا
ماه تمام او شده چون آسمان کبود
[...]
منسوخ شد مروت و معدوم شد وفا
زین هر دو مانده نام چو سیمرغ و کیمیا
شد راستی خیانت و شد زیرکی سفه
شد دوستی عداوت و شد مردمی جفا
گشتهست باژگونه همه رسمهای خلق
[...]
ای بر مراد رأی تو ایام رامضا
بسته میان بطاعت فرمان تو قضا
از جاه تو گرفته سیادت بسی شرف
وز فر تو فزوده وزارت بسی بها
خلق خدای را برعایت تویی پناه
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.