بنه ای سبز خنگ من فراز آسمانها سم
که بنوشت آن مه بیکیف دعوت نامهای پیشم
روان شد سوی ما کوثر که گنجا نیست ظرف اندر
بدران مشک سقا را بزن سنگی و بشکن خم
یکی آهوی چون جانی برآمد از بیابانی
که شیر نر ز بیم او زند بر ریگ سوزان دم
همه مستیم ای خواجه به روز عید می ماند
دهل مست و دهلزن مست و بیخود می زند لم لم
درآمد عقل در میدان سر انگشت در دندان
که بر سرمست و با حیران چه برخوانیم الهاکم
یکی عاقل میان ما به دارو هم نمییابند
در این زنجیر مجنونان چه مجنون می شود مردم
بر مخمور یک ساغر به از صد خانه پرزر
بریزم بر تن لاغر از آن باده یکی قمقم
میان روزه داران خوش شراب عشق در می کش
نه آن مستی که شب آیی ز شرم خلق چون کزدم
بخور بیرطل و بیکوزه میی کو نشکند روزه
نه ز انگور است و نه از شیره نه از بَگْنی نه از گندم
شرابی نی که درریزی سر مخمور برخیزی
دروغین است آن باده از آن افتاد کوته دم
رسید از باده خانه پر به زیر مشک می اشتر
رها کن خواب و خراخر که قمقم بانگ زد قم قم
دهان بربند و محرم شو به کعبه خامشان می رو
پیاپی اندر این مستی نه اشتر جو و نی جم جم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهٔ حالاتی است که در آن عشق و مستی معنوی به تصویر کشیده شده است. شاعر به توصیف تجربهی روحانی و شور و شوقی میپردازد که در عید ایام خاص و به واسطهٔ بادهٔ عشق به وجود میآید. فضای شعر به نوعی جشنوارهای از عشق و سرمستی اشاره دارد که در آن عقل و منطق کنار رفته و مستی عمیق جان و دل را فرامیگیرد. در این میان، مفهوم بادهٔ واقعی به وضوح از بادههای جسمانی متمایز شده و عشق حقیقی به عنوان سرچشمهٔ خوشی و شادابی زندگی معرفی میشود. شاعر همچنین تأکید میکند که این مستی و عشق را باید با شور و شوقی پاک و بیریا تجربه کرد.
هوش مصنوعی: سبز خنگ، یعنی گیاه سبز؛ در اینجا به صورت نمادین به منبع زندگی و رشد اشاره دارد. شاعر اشاره میکند که آن گیاه سبز، سمبل بالندگی و امید است و آسمانها را درنوردیده. همچنین به دعوتنامهای اشاره میکند که ماه، بهطور بیکیف (بیمقدار و بدون ارزش ظاهری) برای او فرستاده است، بهنوعی از او میخواهد که به فرازهای بالاتر برود.
هوش مصنوعی: نَهر «کوثر» (نهر بهشتی) به سوی ما روان شد، اما ظرفهایی برای نگهداری آن وجود ندارد. بنابراین، باید مشک سقا را شکست تا بتوانیم آن را در زمین بریزیم.
هوش مصنوعی: آهویی مانند جان از بیابان بیرون آمد که به خاطر ترس از شیر نر، دمش را بر روی شنهای داغ میگذارد تا فرار کند.
هوش مصنوعی: همه ما در این روز خاص (روز عید) خوشحال و سرمستیم، مانند کسی که در حال رقص و آواز است، در حالی که دهل و دهل زن نیز در حال نواختن و شادی کردن هستند و از حال و هوش خود بیخبرند.
هوش مصنوعی: عقل به میدان زندگی آمده و سرانگشتش را در دندان گیر کرده است، اما در حالی که مست و حیران هستیم، نمیدانیم چه نامی از این حالت بزنیم یا چه چیزی را از خدا بخواهیم.
هوش مصنوعی: در میان ما کسی عاقل نیست و حتی دارویی برای او پیدا نمیشود. در این زنجیر مجنونان، هر کسی دیوانهتر خواهد شد.
هوش مصنوعی: بهتر است که به جای پر کردن صد خانه از شراب، فقط یک ساغر به مستی بدهیم، زیرا حتی یک قطره از آن باده برای روح نحیف و ضعیف بهتر است.
هوش مصنوعی: در میان روزهداران، شراب عشق را بنوش، نه آن مستی که به خاطر شرم از مردم در شب مینوشی و از آن پنهانی.
هوش مصنوعی: بیا شرابی بنوش که نه اندازهای داشته باشد و نه در ظرفی ریخته شود، این شراب نه از انگور، نه از شیره، نه از خرما و نه از گندم است.
هوش مصنوعی: شرابی که تو آن را مینوشی و سرمست میشوی، حقیقتی ندارد و تنها دروغی است؛ چرا که آن بادهای که تو را مست میکند، از نوعی که بوی ناخوشایند دارد و سریع از بین میرود نمیباشد.
هوش مصنوعی: شراب از خانه پر به زیر مشک (محل نگهداری شراب) رسید و به سمت اشتر (نوعی شتر) برو و خواب و بیهوشی را رها کن، زیرا قمقم (ظرفی برای نگهداری شراب) صدا زد و گفت «قم قم» که نشاندهنده فرا رسیدن زمان نوشیدن است.
هوش مصنوعی: سکوت کن و خود را از گفتگو دور نگهدار و در حوزهٔ رازهای معنوی در مکان مقدسی مثل کعبه قرار بگیر؛ در این حالتٔ مستی مداوم، نه به دنبال جو (آب) باش و نه به صدای دائم «جم جم» (صوتی که از آبجوش به گوش میرسد) توجه کن.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
بسی رفتم پس آز اندر این پیروزه گون پشکم
کم آمد عمر و نامد مایه آز و آرزو را کم
فرو بارید مروارید گرد این سیه دیبا
که بر دو عارض من بست دست بیوفا عالم
به مروارید و دیبا شاد باشد هر کسی جز من
[...]
نهاد ملکت توران شد آباد و خوش و خرم
بسلطان زاده توران شهنشاه همه عالم
بعالم تا بنی آدم ز عدل او بیاساید
خدای علم او را داد شاهی بر بنی آدم
جهانداری که از ده قرن پیش از هیبت باسش
[...]
رسول کائنات احمد، شفیع خلق، ابوالقاسم
جمال جوهر آدم، کمال گوهر هاشم
بنا میزد! بنا میزد !زهی گیتی بتو خرّم
ندیده دیدۀ افلاک مانند تو در عالم
زشرم بیت معمورت، طبایع منحرف ارکان
زرشک سقف مرفوعت، شده هفت آسمان درهم
زشاخت سرزنش دیده، نهال سدره و طوبی
[...]
بیا بشنو که من پیش و پس اسبت چرا گردم
ازیرا نعل اسبت را به هنگام چرا گردم
امانی از ندم دادی نه لافیدی نه دم دادی
زهی عیسی دم فردم زهی با کر و با فر دم
چو دخلم از لبی دادی که پاک آمد ز بیدادی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.