اختران را شب وصلست و نثارست و نثار
چون سوی چرخ عروسیست ز ماه ده و چار
زهره در خویش نگنجد ز نواهای لطیف
همچو بلبل که شود مست ز گل فصل بهار
جدی را بین به کرشمه به اسد مینگرد
حوت را بین که ز دریا چه برآورد غبار
مشتری اسب دوانید سوی پیر زحل
که جوانی تو ز سر گیر و بر او مژده بیار
کف مریخ که پرخون بود از قبضه تیغ
گشت جان بخش چو خورشید مشرف آثار
دلو گردون چو از آن آب حیات آمد پر
شود آن سنبله خشک از او گوهربار
جوز پرمغز ز میزان و شکستن نرمد
حمل از مادر خود کی بگریزد به نفار
تیر غمزه چو رسید از سوی مه بر دل قوس
شب روی پیشه گرفت از هوسش عقرب وار
اندر این عید برو گاو فلک قربان کن
گر نهای چون سرطان در وحلی کژرفتار
این فلک هست سطرلاب و حقیقت عشقست
هر چه گوییم از این گوش سوی معنی دار
شمس تبریز در آن صبح که تو درتابی
روز روشن شود از روی چو ماهت شب تار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: مولانا با تصویر جشن عروسی آسمان در شب ماه تمام، سیارات و برجهای فلکی را یکایک در حال شادی و دگرگونی نشان میدهد: زهره مینوازد، زحل جوان میشود، مریخ خونریز جانبخش میگردد و سنبلهٔ خشک گوهرافشان میشود. در پایان روشن میکند که این آسمان تنها اسطرلابی برای سنجیدن عشق است و همهٔ این سخنان رمزی برای معنایی پنهان است، و غزل را با ستایش شمس تبریز به پایان میبرد که چهرهاش شب تار را روز روشن میکند.
هوش مصنوعی: امشب برای ستارگان شب وصال است و پیوسته نثار و پیشکش میافشانند، زیرا از برآمدن ماه شب چهارده در آسمان جشن عروسی برپاست. ماه تمام اشاره به چهرهٔ معشوق است.
هوش مصنوعی: زهره که نوازندهٔ آسمان است از شوق نغمههای لطیف در پوست خود نمیگنجد، مانند بلبلی که در فصل بهار از گل مست میشود.
هوش مصنوعی: ببین که برج جدی با ناز و کرشمه به برج اسد نگاه میکند، و ببین که برج حوت (ماهی) از شور و هیجان چگونه از دریا گرد و غبار برانگیخته است، یعنی کار ناممکن از شادی ممکن شده است.
هوش مصنوعی: مشتری اسب تاخت و به سوی زحل پیر رفت و گفت جوانی را از نو آغاز کن و برای او مژده بیاور. یعنی در این جشن حتی کهنهترین و پیرترین ستاره هم جوان میشود.
هوش مصنوعی: دست مریخ که از گرفتن قبضهٔ شمشیر همیشه خونآلود بود، اکنون مانند خورشید که آثارش شریف و پربرکت است، جانبخش شده است. یعنی در این وصال حتی ستارهٔ جنگ و خونریزی مهربان میشود.
هوش مصنوعی: چون دلوِ آسمان (برج دلو) از آن آب حیات پر شد، آن خوشهٔ خشک (برج سنبله) نیز از آن آب گوهرافشان و پربار میشود.
هوش مصنوعی: گردوی پرمغز از ترازو و از شکسته شدن نمیگریزد، و برّه (برج حمل) هرگز از سر بیزاری از مادرش فرار نمیکند. یعنی عاشق راستین از آزمایش و سنجش و شکستن نمیهراسد و از اصل خود دور نمیشود.
هوش مصنوعی: چون تیر نگاه و غمزه از سوی ماه به دل برج قوس (کماندار) رسید، او از هوس و عشق ماه مانند عقرب به شبروی و شبگردی پرداخت.
هوش مصنوعی: در این عید برو و گاو آسمان (برج ثور) را قربانی کن، مگر آنکه مانند خرچنگ (برج سرطان) در گل و لای گرفتار و کجرفتار باشی. یعنی در این جشن عشق باید از تعلقات گذشت، مگر آنکه در پستی دنیا گیر کرده باشی.
هوش مصنوعی: این آسمان مانند اسطرلاب است و حقیقتی که با آن سنجیده میشود عشق است؛ پس هرچه از این ستارگان گفتیم، گوش خود را به معنای پنهان آن بسپار.
هوش مصنوعی: ای شمس تبریز، در آن صبحی که تو بتابی، شب تاریک از چهرهٔ ماهمانند تو به روز روشن بدل میشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
گر شود بحرِ کفِ همت تو موج زنان
ور شود ابر سر رایت تو توفان بار
بر موالیت بپاشد همه دُرّ و گوهر
بر اعادیت ببارد همه شخکاسه و خار
ای ز کار آمده و روی نهاده به شکار
تیغ و تیر تو همی سیر نگردند ز کار
گاه تیغ تو بر آرد ز سر دشمن گرد
گاه تیر تو بر آرد ز بر شیر دمار
هیبت تیغ تو و تیر تو دارد شب و روز
[...]
دی در آمد ز در آن لعبت زیبا رخسار
نه چنان مست به غایت، نه به غایت هشیار
طربی در دل آن ماه نو آیین ز نبیذ
اثری در سر آن لعبت زیبا رخسار
از خم زلفش برگ سمنش غالیه پوش
[...]
بوستانبانا امروز به بستان بدهای؟
زیر آن گلبن چون سبز عماری شدهای؟
آستین برزدهای دست به گل برزدهای؟
غنچهای چند ازو تازه و تر بر چدهای؟
دستهها بسته به شادی بر ما آمدهای؟
[...]
هرکه در پیش تو بر خاک بمالد رخسار
ملک کونین مسخّر بودش لیل و نهار
دگران گر به قدم بر سر کوی تو روند
من به سر بر سر کوی تو روم مجنونوار
سلطنت غیر تو کس را نسزد ز انکه به لطف
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.