بخش ۵ - حکایت غلام هندو کی به خداوندزادهٔ خود پنهان هوای آورده بود چون دختر را با مهترزادهای عقد کردند غلام خبر یافت رنجور شد و میگداخت و هیچ طبیب علت او را در نمییافت و او را زهرهٔ گفتن نه
خواجهای را بود هندو بندهای
پروریده کرده او را زندهای
علم و آدابش تمام آموخته
در دلش شمع هنر افروخته
پروریدش از طفولیت به ناز
در کنار لطف آن اکرامساز
بود هم این خواجه را خوش دختری
سیماندامی گشی خوشگوهری
چون مراهق گشت دختر طالبان
بذل میکردند کابین گران
میرسیدش از سوی هر مهتری
بهر دختر دم به دم خوزهگری
گفت خواجه مال را نبْوَد ثبات
روز آید شب رود اندر جهات
حسن صورت هم ندارد اعتبار
که شود رخ زرد از یک زخم خار
سهل باشد نیز مهترزادگی
که بود غره به مال و بارگی
ای بسا مهتربچه کز شور و شر
شد ز فعل زشت خود ننگ پدر
پر هنر را نیز اگر باشد نفیس
کم پرست و عبرتی گیر از بلیس
علم بودش چون نبودش عشق دین
او ندید از آدم الا نقش طین
گرچه دانی دقت علم ای امین
زانت نگشاید دو دیدهٔ غیببین
او نبیند غیر دستاری و ریش
از معرف پرسد از بیش و کمیش
عارفا تو از معرف فارغی
خود همیبینی که نور بازغی
کارْ تقوی دارد و دین و صلاح
که ازو باشد بدو عالم فلاح
کرد یک داماد صالح اختیار
که بُد او فخر همه خیل و تبار
پس زنان گفتند او را مال نیست
مهتری و حسن و استقلال نیست
گفت آنها تابع زهدند و دین
بیزر او گنجیست بر روی زمین
چون به جد تزویج دختر گشت فاش
دست پیمان و نشانی و قماش
پس غلام خُرد کهاندر خانه بود
گشت بیمار و ضعیف و زار زود
همچو بیمار دقی او میگداخت
علت او را طبیبی کم شناخت
عقل میگفتی که رنجش از دل است
داروی تن در غم دل باطل است
آن غلامک دم نزد از حال خویش
کز چه میآید برو در سینه نیش
گفت خاتون را شبی شوهر که تو
باز پرسش در خلا از حال او
تو به جای مادری او را بود
که غم خود پیش تو پیدا کند
چونک خاتون کرد در گوش این کلام
روز دیگر رفت نزدیک غلام
پس سرش را شانه میکرد آن ستی
با دو صد مهر و دلال و آشتی
آنچنان که مادران مهربان
نرم کردش تا در آمد در بیان
که مرا اومید از تو این نبود
که دهی دختر به بیگانهٔ عنود
خواجهزادهٔ ما و ما خستهجگر
حیف نبود که رود جای دگر
خواست آن خاتون ز خشمی که آمدش
که زند وز بام زیر اندازدش
کو که باشد هندوی مادر غَری
که طمع دارد به خواجه دختری
گفت صبر اولی بود خود را گرفت
گفت با خواجه که بشنو این شگفت
این چنین گراء کی خاین بود
ما گمان برده که هست او معتمد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
خواجهای دارای یک بنده هندو بود که او را بهخوبی پرورش داده و علم و آداب را به او آموخته بود. خواجه، دختری زیبا و با کرامت داشت که وقتی به سن ازدواج رسید، خواستگاران زیادی میآمدند. بالاخره یکی از این پیشنهادها و خواستگاران را پذیرفتند؛ در همین حال، غلام، غمگین و بیمار شد و از غم و درد دل خود بهکسی چیزی نمیگفت. زن خواجه با مهربانی از غلام درباره علّت غم و اندوهش پرسید و آنرا دریافت و از حرفهای غلام، بسیار خشمگین شد و ماجرا را به شوهر اطلاع داد.
شخصی بود که غلامی هندو داشت که خود بهخوبی پرورش داده بود.
دانش و رسم و رسوم بهاو تماما آموخته بود و او را صاحبهنر بار آورده بود.
با دقت و مهربانی از کودکی او را بزرگ کرد.
این شخص، دختری زیبا داشت؛ سیماندام و تازه و خوشگوهر.
وقتی دختر بالغ شد، خواستگاران با پیشنهاد شیربهای زیاد و فراوان میآمدند.
و هر روز از سوی یک آدم بزرگ و مهم، برای آن دختر یک خوزهگر و خواستار میرسید.
هوش مصنوعی: خواجه (بندهٔ غنی) میگوید که مال و دارایی هیچگاه ثابت و پایدار نیست؛ روزی میآید که شب فرارسد و همه چیز به جهات مختلف خواهد رفت و نابود خواهد شد.
هوش مصنوعی: زیبایی ظاهری هیچ ارزشی ندارد وقتی که چهره دچار زردی و زخم شده باشد.
هوش مصنوعی: اگر کسی به مقام و ثروت خود مغرور باشد و فکر کند که اینها او را از دیگران متمایز میکند، باید بداند که اینگونه برتریها بیاهمیت و سهل است.
هوش مصنوعی: بسیاری از جوانان ثروتمند ممکن است به خاطر رفتار زشت خود، موجب ننگ و عیب برای خانوادهشان شوند.
هوش مصنوعی: اگر کسی هنری باارزش و با شخصیت داشته باشد، ولی در مسیر زندگیاش دچار لغزش شود، باید از شیاطحین و شیطان عبرت بگیرد و بیاموزد که چگونه به بیراهه نرود.
هوش مصنوعی: این غریب، دانشی داشت که اگر عشق خداوند در دل او نبود، معنای واقعی دین را نمیدید و فقط ظواهر دنیوی آدم را میدید.
هوش مصنوعی: هرچند که تو ای امین (دستیار یا دوست) به دقت علم آگاهی، اما علم به تنهایی نمیتواند چشمان غیببین (بینش عمیق) را برای تو بگشاید و واقعیات پنهان را نشان دهد.
هوش مصنوعی: او فقط ظاهر را میبیند، مانند عمامه و ریش، و از معرفتی که دارد، نمیتواند کم و زیاد آن را بشناسد.
هوش مصنوعی: ای عارف، تو از شناخت و معرفت بیخبر هستی و فقط خود را مانند نوری درخشان میبینی که در واقعیت اینگونه نیست.
اصلِ کار، تقوی و دین و درستکاری است زیرا از اینها دنیا رستگار میشود.
هوش مصنوعی: داماد خوبی انتخاب کرد که او باعث افتخار تمام خانواده و قومش بود.
هوش مصنوعی: زنها میگویند که او ثروت ندارد و از نظر مقام، زیبایی و استقلال هم در موقعیت خوبی نیست.
هوش مصنوعی: آنها گفتهاند که این افراد فقط به زهد و دین اهمیت میدهند و بیپولی او را نادیده میگیرند، در حالی که او ثروتی باارزش است که در دل او پنهان شده است.
هوش مصنوعی: وقتی که مسأله ازدواج دختر بهطور علنی روشن شد، نشانه و علامتی از پیمان و قرارداد بهدست آمد.
هوش مصنوعی: غلام جوانی که در خانه بود، به سرعت بیمار و ضعیف و ناتوان شد.
هوش مصنوعی: همچون بیماری که به شدت رنج میبرد و در حال زوال است، غلام نیز به شدت ناراحت و غمناک بود و هیچ طبیبی نتوانست علت ناراحتی او را تشخیص دهد.
هوش مصنوعی: عقل به او میگفت که دردش از دل است و بنابراین داروهایی که برای بدن تجویز میشود، دردی که مربوط به دل است را درمان نمیکند.
هوش مصنوعی: غلام هندو دربارهٔ حال خود چیزی نمیگفت و از آنچه در دلش میگذشت، سخنی به زبان نمیآورد، چون نمیدانست رنجش از کجاست و چه چیزی او را آزار میدهد.
هوش مصنوعی: زن در شب زفاف به شوهرش میگوید که تو از حال غلام بپرس، زیرا او در دل خود غم و درد دارد که نمیتواند بیان کند.
هوش مصنوعی: غلام هندو احساس میکند که او بهجای مادر دختر میتواند محرم راز او باشد، زیرا او میتواند درد و غم خود را در دل او بگوید و ابراز کند.
هوش مصنوعی: زمانی که خانم (دختر) این صحبت را در گوش او (غلام) کرد، روز بعد به نزد او رفت.
هوش مصنوعی: او، یعنی مادر دختر، سر غلام هندو را به آرامی شانه میکرد و با محبت و مهربانی بسیار، سعی داشت او را آرام کند و از دلش دردی که داشت، کم کند.
هوش مصنوعی: غلام هندو را مادران مهربان با محبت و نوازش نرم و آرام کردند تا او بتواند feelings خود را بیان کند و صحبت کند.
هوش مصنوعی: غلام هندو انتظار نداشت که تو دخترش را به مردی غیربومی و نامناسب بدهی.
هوش مصنوعی: درد و رنج ما از این وضعیت ما را آزار میدهد و جایز نیست که خواجهزادهٔ ما به مکان دیگری برود و از ما دور شود.
هوش مصنوعی: آن زن به علت خشمش میخواست او را از بام پرت کند و به زمین بیندازد.
هوش مصنوعی: هندوی مادر غلامی که در عشق خواجه، شوق و طمع به دختر او دارد، کیست؟
هوش مصنوعی: غلام هندو گفت که صبر بهتر است و خود را کنترل کرد، سپس به خواجه (که به احتمال زیاد پدر دختر است) گفت که این موضوع را بشنوید، چون حالت عجیبی پیش آمده است.
هوش مصنوعی: اینگونه که او بیدلیل خیانتکار میشود، ما تصور کردهایم که او مورد اعتماد است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۸ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.