مولانا
»
مثنوی معنوی
»
دفتر پنجم
»
بخش ۴۴ - تفسیر خلقنا الانسان فی احسن تقویم ثم رددناه اسفل سافلین و تفسیر و من نعمره ننکسه فی الخلق
آدم حسن و ملک ساجد شده
هم‌چو آدم باز معزول آمده
گفت آوه بعد هستی نیستی
گفت جرمت این که افزون زیستی
جبرئیلش می‌کشاند مو کشان
که برو زین خلد و از جوق خوشان
گفت بعد از عز این اذلال چیست
گفت آن دادست و اینت داوریست
جبرئیلا سجده می‌کردی به جان
چون کنون می‌رانیم تو از جنان
حله می‌پرد ز من در امتحان
هم‌چو برگ از نخ در فصل خزان
آن رخی که تاب او بد ماه‌وار
شد به پیری هم‌چو پشت سوسمار
وان سر و فرق گش شعشع شده
وقت پیری ناخوش و اصلع شده
وان قد صف در نازان چون سنان
گشته در پیری دو تا همچون کمان
رنگ لاله گشته رنگ زعفران
زور شیرش گشته چون زهرهٔ زنان
آنک مردی در بغل کردی به فن
می‌بگیرندش بغل وقت شدن
این خود آثار غم و پژمردگیست
هر یکی زینها رسول مردگیست
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهٔ موجودیت و سرنوشت انسان است و به تفسیر آیه‌ای از قرآن می‌پردازد که در آن خداوند انسان را در بهترین حالت آفریده و سپس به سوی پایین‌ترین مرتبه‌ها فرستاده است. در این متن، به حال و هوای آدم و فرشتگان اشاره می‌شود که جبرییل به آدم می‌گوید که از بهشت رانده شده است. آدم در این وضعیت در تلاش است تا درک کند که چرا به این حال دچار شده و به عواقب زندگی دنیا و پیر شدن خود فکر می‌کند. شاعری به مرگ و پژمردگی انسان اشاره دارد و تغییرات جسمی و روحی را در پیری توصیف می‌کند، که نشان‌دهندهٔ غم و از دست دادن جوانی است. در نهایت، این وضعیت انسانی به عنوان نشانه‌ای از حیات و مرگ معرفی می‌شود.
هوش مصنوعی: آدم در اصل زیبایی و کمال آفریده شده و فرشتگان برای او سجده کرده‌اند، اما او اکنون به حالتی سقوط کرده و از مقام خود پایین آمده است.
هوش مصنوعی: در این بیت، راوی به شخصی می‌گوید که بعد از وجود و زندگی، در نهایت به نیستی و عدم می‌رسد. این اشاره به گناه اوست که دلیلش این است که زندگی خود را بیش از حد طولانی کرده و فرصت‌ها را از دست داده است.
هوش مصنوعی: جبرئیل (فرشته‌ای که پیام‌های الهی را به پیامبران می‌رساند) او را به آرامی و به ناز به خارج از بهشت می‌برد، تا از جمع خوش‌ساختان و نیکان دور شود.
هوش مصنوعی: بعد از افت کردن از مقام و عزت، این تحقیر و ذلت چه معنایی دارد؟ جبرئیل جواب می‌دهد که این ذلت از سوی خداوند است و اوست که بر اساس حکمت و قضاوتش چنین کرده است.
هوش مصنوعی: جبرئیل، فرشته‌ای که به خداوند خدمت می‌کند، زمانی به خاطر روح و جان انسان سجده می‌کرد، اما اکنون ما او را به سبب اعمالش از بهشت طرد می‌کنیم.
هوش مصنوعی: جامه (حله) از من در امتحان می‌افتد و جدا می‌شود، مثل برگی که در فصل پاییز از درخت می‌افتد.
هوش مصنوعی: آن چهره‌ای که مانند ماه نورانی و درخشان بود، به پیری همچون پشت مار، چین و چروک و رنگ و رویی نازیبا پیدا کرده است.
هوش مصنوعی: در این بیت اشاره‌ای به پیری و تغییرات ظاهری ناشی از آن است. با رسیدن به سن پیری، موها می‌ریزد و شخص با حالی ناخوش و از دست دادن زیبایی مواجه می‌شود. کلمه «اصلع» به معنای کچل است که نشان‌دهنده‌ی کم‌مویی یا بی‌مویی در پیری است.
هوش مصنوعی: در دوران پیری، قامت و اندام او مانند کمانی خمیده شده است و حالتی نازک و ظریف به خود گرفته که یادآور سنان (خنجر) است.
هوش مصنوعی: رنگ چهره‌اش مانند رنگ لاله شده و نیروی او مانند نیروی زعفران ضعیف شده است، و قوتش همانند قدرت زنان کاهش یافته است.
هوش مصنوعی: اگر مردی را در آغوش بگیری، وقتی که به او توجه و هنر نشان دهی، او نیز به تدریج به محبت و عشق فراخوانده می‌شود.
هوش مصنوعی: این عواطف و نشانه‌های غم و ناخوشی، هر یک پیامی از مردگی و از دست دادن زندگی را برای ما به ارمغان می‌آورند.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.