مولانا
»
مثنوی معنوی
»
دفتر پنجم
»
بخش ۱۱۹ - دانستن شیخ ضمیر سایل را بی گفتن و دانستن قدر وام وام‌داران بی گفتن کی نشان آن باشد کی اخرج به صفاتی الی خلقی
حاجت خود گر نگفتی آن فقیر
او بدادی و بدانستی ضمیر
آنچ در دل داشتی آن پشت‌خم
قدر آن دادی بدو نه بیش و کم
پس بگفتندی چه دانستی که او
این قدر اندیشه دارد ای عمو
او بگفتی خانهٔ دل خلوتست
خالی از کدیه مثال جنتست
اندرو جز عشق یزدان کار نیست
جز خیال وصل او دیار نیست
خانه را من روفتم از نیک و بد
خانه‌ام پرّست از عشق احد
هرچه بینم اندرو غیر خدا
آن من نبود بود عکس گدا
گر در آبی نخل یا عرجون نمود
جز ز عکس نخلهٔ بیرون نبود
در تگ آب ار ببینی صورتی
عکس بیرون باشد آن نقش ای فتی
لیک تا آب از قذی خالی شدن
تنقیه شرطست در جوی بدن
تا نماند تیرگی و خس درو
تا امین گردد نماید عکس رو
جز گلابه در تنت کو ای مقل
آب صافی کن ز گل ای خصم دل
تو بر آنی هر دمی کز خواب و خور
خاک ریزی اندرین جو بیشتر
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به بررسی درون‌نگری و شناخت نفس می‌پردازد. شاعر اشاره می‌کند که شناخت واقعی انسان، فراتر از کلام و گفتار است و در عمق دل و نیت او نهفته است. فقیر و دانای درون تنها از طریق دل و عشق به خداوند می‌توانند نیازها را درک کنند و در دل خالی از خوبی‌ها و بدی‌ها، عشق الهی می‌جوشد. همچنین، شاعر به تمثیل آب و عکس موجودات اشاره می‌کند و می‌گوید که برای پاکی دل، باید از تیرگی‌ها فاصله گرفت و به عشق یزدان روی آورد تا صفای وجود حاصل گردد.
هوش مصنوعی: اگر تو حاجت خود را به فقیر نگویی، او به خاطر درک درونت، نیاز تو را می‌فهمد و به تو کمک می‌کند.
هوش مصنوعی: هر چیزی که در دلت بود و به آن فکر می‌کردی، به همان میزان به او (فقیر) کمک کردی، نه بیشتر و نه کمتر.
هوش مصنوعی: پس پرسیدند که چگونه می‌توان فهمید او چه اندازه فکر و اندیشه دارد، ای عمو؟
هوش مصنوعی: او گفت که خانهٔ دل، مکانی خلوت و آرام است و در آن چیزی وجود ندارد، به طوری که مانند بهشت خالی و بی‌زحمت به نظر می‌آید.
هوش مصنوعی: در دل انسان، جز عشق به خداوند هیچ کاری نیست و در آن‌جا جز خیال وصال با او، هیچ سرزمین و محلی وجود ندارد.
هوش مصنوعی: خانه‌ام را از هر نیکی و بدی پاک کرده‌ام؛ زیرا دل من تنها از عشق یکتای خدا پر شده است.
هوش مصنوعی: هر چیزی که در خانه‌ام می‌بینم جز خدا نیست و اگر هم چیزی داشته باشم، در واقع فقط منعکس‌کنندهٔ شخصیت و حال من است.
هوش مصنوعی: اگر در آبی تصویر نخل یا درخت عرجون را ببینی، در حقیقت فقط انعکاسی از آن نخل بیرونی خواهد بود و خود نخل درون آب وجود ندارد.
هوش مصنوعی: اگر در آب نگاه کنی و تصویری ببینی، در واقع تنها عکس آن شکل بر آب افتاده است، و آنچه می‌بینی واقعیت ندارد. ای جوان! به این نکته توجه کن که هر تصویر یا نقشی که در آب می‌بینی، تنها انعکاسی از آن چیز است.
هوش مصنوعی: برای اینکه آب از آلودگی و کثیفی پاک شود، باید شرایط خاصی در جریان بدن وجود داشته باشد.
هوش مصنوعی: چون تیرگی و زنگار از دل برطرف شود، دل به صفا می‌رسد و شفاف می‌شود؛ بنابراین، دل باید پاک و خالی از کثافت باشد تا حقیقت و زیبایی در آن نمایان گردد.
هوش مصنوعی: ای مقل (نقش دیوانه)، جز گلابی (عطر و خوشبویی) در وجودت نیست، با این حال، دل را از آلودگی و بدی‌ها پاک کن و آن را به مانند آب زلال و صاف بساز.
هوش مصنوعی: تو هر لحظه خواب و خوراک را به خاک می‌ریزی و باعث می‌شوی که این جو (دل) پر از ناخالصی و کثافت شود.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.