بخش ۶۳ - تفسیر اوجس فی نفسه خیفة موسی قلنا لا تخف انک انت الاعلی
گفت موسی سحر هم حیرانکنیست
چون کنم کین خلق را تمییز نیست
گفت حق تمییز را پیدا کنم
عقل بیتمییز را بینا کنم
گرچه چون دریا برآوردند کف
موسیا تو غالب آیی لا تخف
بود اندر عهد خود سحر افتخار
چون عصا شد مار آنها گشت عار
هر کسی را دعوی حسن و نمک
سنگ مرگ آمد نمکها را محک
سحر رفت و معجزهٔ موسی گذشت
هر دو را از بام بود افتاد طشت
بانگ طشت سحر جز لعنت چه ماند
بانگ طشت دین به جز رفعت چه ماند
چون محک پنهان شدست از مرد و زن
در صف آ ای قلب و اکنون لاف زن
وقت لافستت محک چون غایبست
میبرندت از عزیزی دست دست
قلب میگوید ز نخوت هر دمم
ای زر خالص من از تو کی کمم
زر همیگوید بلی ای خواجهتاش
لیک میآید محک آماده باش
مرگ تن هدیهست بر اصحاب راز
زر خالص را چه نقصانست گاز
قلب اگر در خویش آخربین بدی
آن سیه که آخر شد او اول شدی
چون شدی اول سیه اندر لقا
دور بودی از نفاق و از شقا
کیمیای فضل را طالب بدی
عقل او بر زرق او غالب بدی
چون شکستهدل شدی از حال خویش
جابر اشکستگان دیدی به پیش
عاقبت را دید و او اشکسته شد
از شکستهبند در دم بسته شد
فضل مسها را سوی اکسیر راند
آن زراندود از کرم محروم ماند
ای زراندوده مکن دعوی ببین
که نماند مشتریت اعمی چنین
نور محشر چشمشان بینا کند
چشم بندی ترا رسوا کند
بنگر آنها را که آخر دیدهاند
حسرت جانها و رشک دیدهاند
بنگر آنها را که حالی دیدهاند
سر فاسد ز اصل سر ببریدهاند
پیش حالیبین که در جهلست و شک
صبح صادق صبح کاذب هر دو یک
صبح کاذب صد هزاران کاروان
داد بر باد هلاکت ای جوان
نیست نقدی کش غلطانداز نیست
وای آن جان کش محک و گاز نیست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: مولانا در این شعر به تفسیر دغدغههای موسی نسبت به سحر ساحران میپردازد. او از خداوند میخواهد که به او تمییز دهد تا بتواند حقیقت را از دروغ تشخیص دهد و در این میان، به او امید و اطمینان میدهد که او برتر است و ترسی نداشته باشد. شاعر با اشاره به گذر زمان و آزمایشات از جنسیت و حقیقت میگوید که در برابر مرگ و چالشها، باطن انسانها نمایان میشود. در نهایت، مولانا به مفهوم درونی قلب و خودشناسی میپردازد و تأکید میکند که تنها نیروی واقعی، قدرت شناخت و حقیقت است که میتواند انسان را از نفاق و تردید رهایی بخشد.
هوش مصنوعی: موسی میگوید سحر نیز باعث حیرت نمیشود؛ زیرا نمیدانم چگونه این کار را انجام دهم، چرا که مردم توانایی تشخیص حق را ندارند.
هوش مصنوعی: حق گفت: من درک و تمییز را در تو به وجود میآورم، و عقل بدون تمییز را نیز به بینایی و فهمی شایسته میرسانم.
هوش مصنوعی: چنانکه اگر دریا کفهای زیادی روی خود داشته باشد، اما تو همچنان بر آن غالب هستی و نترس.
هوش مصنوعی: در زمانهای گذشته، سحر و جادو به عنوان یک امر افتخارآمیز و برجسته تلقی میشد، اما در نهایت، مانند عصایی که به مار تبدیل میشود، سحرکاران در برابر قدرتهای الهی و حقایق بزرگ شکست خوردند و این شکست عیبی برای آنها به حساب آمد.
هوش مصنوعی: هر کسی ادعا میکند که زیبا و خوشخوی است، اما در نهایت مرگ، همچون نمکی که میتواند میزان واقعی را مشخص کند، همه را آزمایش میکند.
هوش مصنوعی: سحر و معجزهٔ موسی گذشته است و هر دوی آنها از بلندی در حال سقوط هستند. این نشاندهندهٔ پایان شگفتیها و قدرتهای خیرهکننده است.
هوش مصنوعی: صدای طشت سحر، جز نفرین و لعنت چیزی ندارد و صدای طشت دین نیز، جز بالا رفتن و علو جایگاه، هیچ معنی دیگری ندارد.
هوش مصنوعی: چون معیاری که مشخصکنندهٔ حق و باطل است، از مردان و زنان پنهان شده است، ای دل، حالا باید با قوت و اطمینان، ادعای خود را بیان کنی.
هوش مصنوعی: زمانی که حال لاف زنی و ادعا کردن است، اگر محک (معیار) غایب باشد، تو را از عزیزان و برگزیدگان دور میکنند.
هوش مصنوعی: قلب به طعنه میگوید: ای طلا (زر خالص)، من با هر ترفند و فخر و بزرگی که تو داری، هیچ کمبود و نقصی از تو ندارم.
هوش مصنوعی: زر (طلا) پاسخ میدهد که بله، ای خواجهتاش، اما باید منتظر بمانی تا محک (آزمون) بیاید و نشت و نمای حقیقی تو را نشان دهد.
هوش مصنوعی: مرگ بدن، چیزی شبیه یک هدیه برای کسانی است که به درون خود آگاهند و اسرار را میدانند. برای طلای خالص، هیچ کمبودی از نظر کیفیت وجود ندارد، حتی اگر در آتش ذوب شود.
هوش مصنوعی: اگر قلبت در نظر خودت فقط پایان چیزها را ببیند، آن بدی که در آخر به وجود آمده، در حقیقت همان چیزی است که ابتدا به وجود آمده است.
هوش مصنوعی: وقتی که در گردهمایی و وصال حق، به اوج مقامات رسیدی، در آن زمان دور از نفاق (دوگانگی) و شقاوت (بدبختی) خواهی بود.
هوش مصنوعی: کسی که به دنبال دانش و فضیلت است، عقل او بر ظاهر فریبنده و زرق و ورق غلبه پیدا میکند. به عبارتی، کسی که حقیقت را میجوید، نباید به طلا و زرق و برق دنیا فریب بخورد.
هوش مصنوعی: وقتی که به خاطر وضعیت خود غمگین و شکستهدل میشوی، افرادی را که مانند تو دچار شکستگی و درد هستند، در مقابل خود میبینی.
هوش مصنوعی: در نهایت، او (موسی) به حقیقتی پی میبرد و از درد و رنجی که تحمل کرده است، متاثر و اندوهگین میشود. از درون آن زخم و شکست، به حالتی عمیق و غمگین میرسد.
هوش مصنوعی: زراندودی که با طلا پوشیده شده، به خاطر زشتیاش به سمت اکسیر (عنصری که میتواند طلا متحول کند) رانده میشود و به دلیل خوبی و کرم (سخاوت) از آن محروم میماند.
هوش مصنوعی: ای کسی که به طلا و زر آراستهای، ادعای خود را کنار بگذار، زیرا مشتریان نابینا و نادان، همچنان مثل تو نمیتوانند چیزی را ببینند و ارزش تو را درک کنند.
هوش مصنوعی: در روز محشر، نور حقیقت چشمان آنها را بیدار و بینا میکند و باعث میشود که نیرنگها و ترفندهایت را آشکار کند و رسوایت سازد.
هوش مصنوعی: به آن کسان توجه کن که در نهایت درد و حسرتِ جانها را دیدهاند و به آرزوی دیگران حسرت میخورند.
هوش مصنوعی: به کسانی توجه کن که حال و وضعیت خود را درک کردهاند و از بنیاد وجود خود جدا شده و بیریشه و نابود شدهاند.
هوش مصنوعی: کسی که در حالت آگاهی و روشنبینی قرار دارد، باید بداند که فرد جاهل و شکزده، مانند کسی است که در تاریکی نفس میکشد، و هر دو در حقیقت به یک اندازه از واقعیت دور هستند.
هوش مصنوعی: صبح کاذب، یعنی صبح دروغین و نابجا، باعث از دست رفتن و نابودی بسیاری از کاروانها شده است. ای جوان، مراقب باش که این زمان نادرست تو را به خطر نیندازد.
هوش مصنوعی: در اینجا به این موضوع اشاره میشود که حتی ارزشهای ارزشگذاری و امتحانهای نادرست هم نمیتوانند حقیقت را تحریف کنند. همچنین، جانها به خاطر سختیها و فشارهایی که از طرف این آزمونها میکشند، صدمه نمیبینند و قدرت حقیقی آنها از بین نمیرود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.