بخش ۲۱ - تفسیر این حدیث کی مثل امتی کمثل سفینة نوح من تمسک بها نجا و من تخلف عنها غرق
بهر این فرمود پیغامبر که من
همچو کشتیام به طوفان زمن
ما و اصحابم چو آن کشتی نوح
هر که دست اندر زند یابد فتوح
چونک با شیخی تو دور از زشتیی
روز و شب سیاری و در کشتیی
در پناه جان جانبخشی توی
کشتی اندر خفتهای ره میروی
مسکل از پیغامبر ایام خویش
تکیه کم کن بر فن و بر کام خویش
گرچه شیری چون روی ره بیدلیل
خویشبین و در ضلالی و ذلیل
هین مپر الا که با پرهای شیخ
تا ببینی عون و لشکرهای شیخ
یک زمانی موج لطفش بال تست
آتش قهرش دمی حمال تست
قهر او را ضد لطفش کم شمر
اتحاد هر دو بین اندر اثر
یک زمان چون خاک سبزت میکند
یک زمان پر باد و گبزت میکند
جسم عارف را دهد وصف جماد
تا برو روید گل و نسرین شاد
لیک او بیند نبیند غیر او
جز به مغز پاک ندهد خلد بو
مغز را خالی کن از انکار یار
تا که ریحان یابد از گلزار یار
تا بیابی بوی خلد از یار من
چون محمد بوی رحمن از یمن
در صف معراجیان گر بیستی
چون براقت بر کشاند نیستی
نه چو معراج زمینی تا قمر
بلک چون معراج کلکی تا شکر
نه چو معراج بخاری تا سما
بل چو معراج جنینی تا نهی
خوش براقی گشت خنگ نیستی
سوی هستی آردت گر نیستی
کوه و دریاها سمش مس میکند
تا جهان حس را پس میکند
پا بکش در کشتی و میرو روان
چون سوی معشوق جان جان روان
دست نه و پای نه رو تا قدم
آن چنانک تاخت جانها از عدم
بردریدی در سخن پردهٔ قیاس
گر نبودی سمع سامع را نعاس
ای فلک بر گفت او گوهر ببار
از جهان او جهانا شرم دار
گر بباری گوهرت صد تا شود
جامدت بیننده و گویا شود
پس نثاری کرده باشی بهر خود
چونک هر سرمایهٔ تو صد شود


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به تفسیر حدیثی از پیامبر اسلام میپردازد که امت او را به کشتی نوح تشبیه میکند. مولانا میگوید که کسانی که به پیامبر متکی هستند، نجات مییابند و کسانی که از او دوری میکنند، غرق میشوند. او تأکید میکند که در مسیر حق و حقیقت باید به راهنماییها و رهنمودهای راهبران خود، مانند شیخ، تکیه کرد و از خودبینی و تکیه بر دانش و قدرت شخصی پرهیز کرد. در نهایت، شاعر به عوالم معنوی و حقیقت وجود اشاره میکند و تصریح میکند که بدون ارتباط با یار و حقیقت، انسان نمیتواند به شناخت و درک درست برسد.
هوش مصنوعی: پیامبر به این دلیل فرمود که من نیز مانند کشتی هستم در میان طوفانهای زمان.
هوش مصنوعی: ما و پیروانم مانند کشتی نوح هستیم؛ هر کس که به ما متصل شود، به رستگاری (نجات) میرسد.
هوش مصنوعی: هر زمان که با یک استاد و عارف در ارتباط هستی، از زشتیها دوری و در حالی که روز و شب در حال سفر و حرکت هستی، در این کشتی (کشتی نور و هدایت) قرار داری.
هوش مصنوعی: تو در کشتی نجاتی که در آن به سر میبری، به امنیت و آرامش روحی دست یافتهای و با این حال، در حال حرکت به سمت هدف و راهی صحیح هستی.
هوش مصنوعی: ای پیامبر (محمد) را به یاد داشته باش و به او تکیه کن و بر دانش و خواستههای خود تکیه نکن، زیرا این مسیر شما را به مقصد نمیرساند.
هوش مصنوعی: هرچند که شخصی مانند شیر، در مسیر خود با اطمینان و بدون دلیل حرکت میکند، اما او تهی از حقیقت و در حال گمراهی و ذلالت است.
هوش مصنوعی: فقط به شیخ نگاه کن و با او پرواز کن تا بتوانی یاری و لشکر او را ببینی.
هوش مصنوعی: یک زمانی، موج محبت و رحمت خداوند تو را بالا میبرد و در زمانی دیگر، عذاب و قهر او تو را به زمین میزند.
هوش مصنوعی: قهر خداوند را نباید کمتر از لطف او دانست؛ زیرا این دو حالت، تأثیراتی مشترک دارند و در حقیقت، هر دو بخشی از ذات او هستند.
هوش مصنوعی: گاهی تو را همچون خاک، سرسبز و زنده میکند و زمانی دیگر، همچون تودهای گرد و غبار، بیتحرک و خشک میسازد.
هوش مصنوعی: عارف مانند یک جسم بیروح به نظر میرسد تا زمانی که درون او احساسات و ویژگیهای عالی و روحانی (مانند گل و نسرین) شکفتی و زندگی و سرزندگی در او جوانه بزند.
هوش مصنوعی: انسان عارف فقط خداوند را میبیند و جز او چیزی را نمینگرد. او که دلش پاک و خالی از هرگونه انکار باشد، میتواند زندگی واقعی و خوشبو را تجربه کند.
هوش مصنوعی: خود را از انکار و کفران محبت خدا خالی کن تا بتوانی خوشبو و معطر از لطافت و زیبایی خدا بهرهمند شوی.
هوش مصنوعی: برای اینکه بوی بهشت را از یار من حس کنی، باید مانند محمد (پیامبر اسلام) بوی رحمت و خشنودی خدا را از یمن (کشور زادگاه او) استشمام کنی.
هوش مصنوعی: اگر در صف معراجیان قرار بگیری، مانند اسب خوب و سریع و باارزش نیستی، بلکه در واقع از وجود خود تهی هستی و فقط به شوق وجود آنها و در پی پیوستن به آنها هستی.
هوش مصنوعی: اینجا اشاره به این است که معراج (صعود) انسانی به عالم بالا، مانند معراج مادی نیست که به قمر (ماه) ختم شود، بلکه باید آنچنان باشد که به معنای واقعی و روحانی برسد و مانند خوشبو شدن شکر (نماد شیرینی و لطافت) باشد. یعنی در این حالت، صعود روحی و معنوی به مقصدی بالاتر و زیباتر میانجامد.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که معراج برخی از موجودات، مانند بخار، به آسمان نمیرسد، بلکه مانند معراج موجودات جنینی است که به حیات و وجود کامل نرسیدهاند و در مراحل ابتدایی هستند.
هوش مصنوعی: اگر در حالتی از نادانی و بیخبری هستی، باید به حقیقت و وجود بپیوندی، زیرا این وجود و هستی میتواند تو را از آن حالت بیهویتی خارج کند و به سوی کمال و آگاهی هدایت نماید.
هوش مصنوعی: این بیت بیان میکند که کوهها و دریاها با قدرت و تاثیر خود، حس و دنیا را از افراد دور میکنند و آنها را به سوی معنویت و حقیقت بالاتر هدایت میکنند.
هوش مصنوعی: در این بیت به این موضوع اشاره شده که با تلاش و حرکت به سمت عشق و معشوق، روح و جان از قید و بندها رها میشود و به سوی کمال و زندگی واقعی روان میگردد. به نوعی تشبیه شده است به در رفتن از خطر در کشتی نوح، که نجات تنها در پیوستن به آنجاست.
هوش مصنوعی: برای رسیدن به مقام و معنای والای انسانی، تنها به دست و پا بسنده نکن، بلکه به اندازهای پیش برو که جانها از وجود و عدم عبور کنند و به حقیقت برسند.
هوش مصنوعی: در سخن خود، پردهٔ قیاس را پاره کردید، زیرا اگر نبودید، گوش شنونده به خواب میرفت و نمیشنید.
هوش مصنوعی: ای آسمان، بر اساس گفتۀ او، گوهرها را از عالم بر زمین ببار، زیرا در برابر عالم او، یعنی خداوند، دنیا باید شرم کند.
هوش مصنوعی: اگر گوهر تو باران بگیرد، ارزش آن به صد برابر میرسد و تو را درک کردنی واضح و نمایان میسازد.
هوش مصنوعی: تو برای خود نثری (هدیه، بخشش) کردهای، زیرا هر سرمایه و ثروتی که داری، در اثر آن بخشش، چند برابر میشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۱ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.