گفت ناصح بشنوید این پند من
تا دل و جانتان نگردد ممتحن
با گیاه و برگها قانع شوید
در شکار پیل‌بچگان کم روید
من برون کردم ز گردن وام نصح
جز سعادت کی بود انجام نصح
من به تبلیغ رسالت آمدم
تا رهانم مر شما را از ندم
هین مبادا که طمع رهتان زند
طمع برگ از بیخهاتان بر کند
این بگفت و خیربادی کرد و رفت
گشت قحط و جوعشان در راه زفت
ناگهان دیدند سوی جاده‌ای
پور پیلی فربهی نو زاده‌ای
اندر افتادند چون گرگان مست
پاک خوردندش فرو شستند دست
آن یکی همره نخورد و پند داد
که حدیث آن فقیرش بود یاد
از کبابش مانع آمد آن سخن
بخت نو بخشد تو را عقل کهن
پس بیفتادند و خفتند آن همه
وان گرسنه چون شبان اندر رمه
دید پیلی سهمناکی می‌رسید
اولاً آمد سوی حارس دوید
بوی می‌کرد آن دهانش را سه بار
هیچ بویی زو نیامد ناگوار
چند باری گرد او گشت و برفت
مر ورا نازرد آن شه‌پیل زفت
مر لب هر خفته‌ای را بوی کرد
بوی می‌آمد ورا زان خفته مرد
از کباب پیل‌زاده خورده بود
بر درانید و بکشتش پیل زود
در زمان او یک به یک را زان گروه
می‌درانید و نبودش زان شکوه
بر هوا انداخت هر یک را گزاف
تا همی‌زد بر زمین می‌شد شکاف
ای خورندهٔ خون خلق از راه برد
تا نه آرد خون ایشانت نبرد
مال ایشان خون ایشان دان یقین
زانک مال از زور آید در یمین
مادر آن پیل‌بچگان کین کَشد
پیل بچه‌خواره را کیفر کُشد
پیل‌بچه می‌خوری ای پاره‌خوار
هم بر آرد خصم پیل از تو دمار
بوی رسوا کرد مکر اندیش را
پیل داند بوی طفل خویش را
آنک یابد بوی حق را از یمن
چون نیابد بوی باطل را ز من
مصطفی چون برد بوی از راه دور
چون نیابد از دهان ما بخور
هم بیابد لیک پوشاند ز ما
بوی نیک و بد بر آید بر سما
تو همی‌خسپی و بوی آن حرام
می‌زند بر آسمانِ سبزفام
همره انفاس زشتت می‌شود
تا به بوگیران گردون می‌رود
بوی کبر و بوی حرص و بوی آز
در سخن گفتن بیاید چون پیاز
گر خوری سوگند من کی خورده‌ام
از پیاز و سیر تقوی کرده‌ام
آن دمِ سوگند، غمازی کند
بر دماغ همنشینان بر زند
پس دعاها رد شود از بوی آن
آن دل کژ می‌نماید در زبان
اخسؤا آید جواب آن دعا
چوب رد باشد جزای هر دغا
گر حدیثت کژ بود معنیت راست
آن کژی لفظ مقبول خداست
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، ناصح به مردم پند می‌دهد که نباید در پی طمع و هواهای نفسانی بروند و از آنها می‌خواهد که به زندگی ساده و قانع بودن با گیاه و برگها بسنده کنند. اما گروهی از مردم با دیدن یک بچه فربه پیل، نتوانستند خود را کنترل کنند و آن را شکار کردند. یکی از آنها که درک بهتری دارد، سعی می‌کند آنها را از این کار منع کند و به یاد نصیحت ناصح، از خوردن کباب پیل خودداری می‌کند. اما دیگران به شکار ادامه می‌دهند و پس از خوردن آن، در خطر انتقام مادر پیل قرار می‌گیرند که به انتقام فرزندش برمی‌خیزد و آنها را یکی یکی نابود می‌کند. در نهایت، این قضیه به موضوع بوی اعمال مرتبط می‌شود که نشان می‌دهد بوی نیک و بد کارها می‌تواند عواقب خود را در زندگی افراد به همراه داشته باشد.
هوش مصنوعی: ناصح (پنددهنده) گفت: این نصیحت مرا بشنوید، تا دل و جان شما آزمایش نشود و دچار سختی و چالش نگردد.
هوش مصنوعی: به جای اینکه به دنبال شکار فیل‌زاده‌ها باشید، با گیاه و برگها سیر کنید و قناعت کنید.
هوش مصنوعی: من از گردن دین و نصیحت نجات یافتم، زیرا جز سعادت نتیجه‌ای از نصیحت نیست.
هوش مصنوعی: من آمده‌ام تا پیام رسالت را به شما برسانم و شما را از بدبختی و عذاب نجات دهم.
هوش مصنوعی: مراقب باشید که طمع، شما را به انحراف نکشاند و مانند چیدن برگ از درخت، از ریشه و اصل شما جدا نشود.
هوش مصنوعی: این را گفت و با خیالی خوش به راه خود ادامه داد. در این حال، قحطی و گرسنگی آنها را در سفر، به شدت آزار می‌دهد.
هوش مصنوعی: ناگهان دیدند که در سمت جاده، پسر فیلی فربه و جوان به دنیا آمده است.
هوش مصنوعی: آنها مانند گرگ‌های مست به او حمله کردند و بدون رفع شکیبایی، او را درو کردند و از کف دادند.
هوش مصنوعی: یکی از همراهان چیزی نخورده و نصیحت کرد که آن حکایت دربارهٔ آن فقیر را به یاد آورد.
هوش مصنوعی: سخن تازه‌ای که در اینجا می‌گویند، باعث می‌شود که مشکلات و موانع برطرف شود و برکت و خوشبختی به تو داده شود. عقل قدیمی نمی‌تواند به تو در این زمینه کمک کند.
هوش مصنوعی: پس آنها بر زمین افتادند و خوابشان برد و گرسنه‌ها مانند شبانی که در میان رمه است، آرام و بی‌خبر نشستند.
هوش مصنوعی: یک فیل بزرگ و ترسناک در حال نزدیک شدن بود و در ابتدا به سمت نگهبان می‌دوید.
هوش مصنوعی: دهان آن پیل بویی را که ناشی از حالت خاصش بود، سه بار در فضا انتشار داد، اما هیچ بویی از او به مشام نیامد که ناپسند باشد.
هوش مصنوعی: شه‌پیل زفت (فیلی بزرگ و نیرومند) چندین بار دور آن شخص (که به نظر می‌رسد در خواب است) چرخید و رفت، اما هیچ آسیبی به او نرساند.
هوش مصنوعی: هر کسی که خوابیده باشد، بوی او را احساس کرد. بوی شراب از خفته‌ای به مشام می‌رسید که مردی از آن خواب برخاسته است.
هوش مصنوعی: پیل‌زاده که به خاطر خوردن کباب، خشمگین شده بود، به سرعت به آن شخص حمله‌ور شد و او را کشت.
هوش مصنوعی: در آن زمان، یکی از اعضای آن گروه را می‌درید و آسیبی به او می‌زد، و به خاطر این کار، از آن شکایت و ناله‌ای نمی‌کرد.
هوش مصنوعی: هر یک از آنها را به‌سرعت و بی‌ملاحظه به هوا می‌افکند تا زمین به ضربه‌ای که از سقوط آنها می‌خورد، شکاف بردارد.
هوش مصنوعی: ای کسی که خون مردم را می‌خوری و از طریق نادرست به سود خود می‌رسی، اگر روزی خون خودت به دست دیگران ریخته شود، در آن صورت چه فایده‌ای خواهد داشت؟
هوش مصنوعی: اموال مردم در حقیقت همان خون آنان است، زیرا این اموال از طریق ظلم و زور به دست آمده‌اند.
هوش مصنوعی: مادر آن بچه‌پیل‌ها که به پدرشان آسیب می‌زند، می‌آید و کودکِ زیاده‌خواه و شکارچی را مجازات می‌کند.
هوش مصنوعی: ای کسی که از نوزادان فیل می‌خوری و آنها را می‌کشانی، بدان که دشمن هم از تو انتقام خواهد گرفت و بر ضد تو اقدام خواهد کرد.
هوش مصنوعی: بوی رسوایی موجب می‌شود که انسان‌های مکار و فریبکار شناخته شوند، اما همان‌طور که فیل بوی فرزندش را تشخیص می‌دهد، انسان نیز باید به حقیقت و واقعیت‌ها آگاه باشد و آنها را بشناسد.
هوش مصنوعی: کسی که بوی حقیقت را از یمن (سرزمین یمن که به اعتبار و صفا مشهور است) می‌گیرد، هرگز نمی‌تواند بوی باطل را از من بگیرد.
هوش مصنوعی: چون پیامبر (مصطفی) از دور بویی (را) می‌گیرد، وقتی نمی‌تواند از دهان ما طعمی (را) بچشد.
هوش مصنوعی: هم اگر عطر و بوی خوب و بد از او بیافتد، اما نمی‌تواند آن را از ما پنهان کند؛ بوی بد بر آسمان می‌رود.
هوش مصنوعی: تو در حال ناپاکی و بوی ناپاک تو به درگاه آسمان می‌رسد و آن را آلوده می‌کند.
هوش مصنوعی: بادی که از نفس‌های زشت تو برخاسته است، تا به آسمان‌ها می‌رسد و بوی آن به محیط اطراف نفوذ می‌کند.
هوش مصنوعی: وقتی که انسان با کبر، حرص و آز سخن می‌گوید، بوی آنها مانند بوی پیاز در کلامش حس می‌شود.
هوش مصنوعی: اگر قسم یاد کنی، من از چه چیزی خورده‌ام؟ من به معنای واقعی از پیاز و سیر پرهیز کرده‌ام و تقوا پیشه کرده‌ام.
هوش مصنوعی: زمانی که کسی سوگند یاد می‌کند، این سوگند ممکن است به گمان دیگران به فضیلت او اشاره کند، اما در حقیقت باعث عیب‌جویی و بی‌اعتمادی در نظر همنشینان می‌شود.
هوش مصنوعی: دعای خیر و نیکویی که از دل برمی‌آید، به خاطر بدی و ناپاکی که در دل وجود دارد، پذیرفته نمی‌شود و بنابراین زبان هم برای بیان این دعا کژ و غیرصادقانه می‌شود.
هوش مصنوعی: اگر دعای کسی ناپسند باشد، پاسخ آن هم ناپسند و نامناسب می‌آید؛ زیرا هر عمل نادرستی جزا و نتیجه‌ای همانند خود دارد.
هوش مصنوعی: اگر گفتارت باطل و نادرست باشد، ولی در واقع از دل تو حقیقتی وجود داشته باشد، آن نادرستی لفظی در نظر خداوند پذیرفته است.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.