هر دهان را پیل بویی می‌کند
گرد معدهٔ هر بشر بر می‌تند
تا کجا یابد کباب پور خویش
تا نماید انتقام و زور خویش
گوشت‌های بندگان حق خوری
غیبت ایشان کنی، کیفر بَری
هان که بویای دهانتان خالق است
کی بَرد جان غیر آن کاو صادق است؟
وای آن افسوسیی کش بوی‌گیر
باشد اندر گور منکر یا نکیر
نه دهان دزدیدن امکان زان مهان
نه دهان خوش کردن از دارو‌دهان
آب و روغن نیست مر روپوش را
راه حیلت نیست عقل و هوش را
چند کوبد زخم‌های گرزشان
بر سر هر ژاژخا و مرزشان
گرز عزرائیل را بنگر اثر
گر نبینی چوب و آهن در صور
هم به‌صورت می‌نماید گه‌گهی
زان همان رنجور باشد آگهی
گوید آن رنجور ای یاران من
چیست این شمشیر بر ساران من
ما نمی‌بینیم باشد این خیال
چه خیالست این که این هست ارتحال
چه خیالست این که این چرخ نگون
از نهیب این خیالی شد کنون
گرزها و تیغ‌ها محسوس شد
پیش بیمار و سرش منکوس شد
او همی‌بیند که آن از بهر اوست
چشم دشمن بسته زان و چشم دوست
حرص دنیا رفت و چشمش تیز شد
چشم او روشن گه خون‌ریز شد
مرغ بی‌هنگام شد آن چشم او
از نتیجهٔ کبر او و خشم او
سر بریدن واجب آید مرغ را
کاو به غیر وقت جنباند درا
هر زمان نزعی‌ست جزو جانت را
بنگر اندر نزع جان ایمانت را
عمر تو مانند همیان زر‌ست
روز و شب مانند دینار اشمر‌ست
می‌شمارد می‌دهد زر بی‌وقوف
تا که خالی گردد و آید خسوف
گر ز کُه بستانی و ننهی بجای
اندر آید کوه زان دادن ز پای
پس بنه بر جای هر دم را عوض
تا ز «واسجد واقترب» یابی غرض
در تمامی کارها چندین مکوش
جز به کاری که بود در دین مکوش
عاقبت تو رفت خواهی ناتمام
کارهاات ابتر و نان تو خام
وان عمارت کردن گور و لحد
نه به سنگست و به چوب و نه لبد
بلک خود را در صفا گوری کَنی
در منی او کُنی دفن منی
خاک او گردی و مدفون غمش
تا دمت یابد مددها از دمش
گورخانه و قبه‌ها و کنگره
نبود از اصحاب معنی آن سَره
بنگر اکنون زنده اطلس‌پوش را
هیچ اطلس دست گیرد هوش را؟
در عذاب منکرست آن جان او
گزدُم غم در دل غمدان او
از برون بر ظاهرش نقش و نگار
وز درون ز اندیشه‌ها او زار زار
و آن یکی بینی در آن دلق کهن
چون نبات اندیشه و شکر سخن
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر مولانا، به زندگی دنیایی و عواقب غفلت انسان‌ها نسبت به حقیقت و مرگ پرداخته می‌شود. شاعر می‌گوید که بشر باید از خود بپرسد که آیا در زندگی خود فقط به دنبال لذت‌های زودگذر هستند یا به سراغ معنای واقعی زندگی می‌روند. او به کارهای زشت و حسرت‌های انسان اشاره می‌کند و بر این نکته تأکید دارد که انسان باید از حرص و هوای نفس پرهیز کند. در نهایت، او به اهمیت پارسایی و اینکه چگونه باید به فکر آینده‌ای روشن‌تر و زندگی پس از مرگ باشیم، تأکید می‌ورزد.
هوش مصنوعی: هر دهانی که باز شود، بوی ناخوشایند ناشی از رنج و سختی‌های هر فرد را بیرون می‌دهد، انگار که این بو شبیه بوی فیل است و از دل و معده‌اش نشات می‌گیرد.
هوش مصنوعی: مردم تا کجا به کشتن فرزندان خود ادامه خواهند داد و تا چه زمانی می‌خواهند به خاطر قدرت و انتقام‌جویی، اعمال غیرانسانی را انجام دهند؟
وقتی گوشت بندگان حق را می‌خوری و غیبت می‌کنی؛ سزای آن را خواهی دید (اشاره است به آیه ۱۲ سوره حجرات که تاثیر غیبت کردن را بر شخص بدگو همانند خوردن گوشت برادرِ مُرده بیان می‌کند)
هوش مصنوعی: اوه، بوی دهان شما نشان‌دهنده‌ای از خالق است، چگونه ممکن است جان کسی به جز آن کسی که راستگو و صادق است، از شما برداشته شود؟
هوش مصنوعی: آه بر آن کسی که بوی خوش دارد و در روز قیامت، هنگامی که منکر و نکیر (دو فرشته‌ای که از انسان در قبر سوال می‌کنند) پیش او آیند، بوی او را نمی‌پذیرند و او را به خاطر این بوی بد، افسوس خواهد خورد.
هوش مصنوعی: برای آن افراد مهم (یا بزرگان) که در آنجا هستند، امکان دزدیدن دهان (یعنی صحبت کردن) وجود ندارد، و همچنین نمی‌توان دهان را (با دارویی) خوشبو کرد و خوش صحبت کرد.
هوش مصنوعی: هیچ راهی برای پنهان کردن نقشه یا لباس تزویر وجود ندارد و نمی‌توان با فریب و نیرنگ، عقل و هوش را گمراه کرد.
هوش مصنوعی: عزرائیل، فرشته مرگ، بر سر هر کسی که در کارهای زشت و بی‌فایده خود مشغول است، ضربه می‌زند و او را مجازات می‌کند. این اشارات به کسانی است که در زندگی‌شان از اصول و راه‌های صحیح دور شده‌اند.
هوش مصنوعی: اگر اثر گرز عزرائیل، فرشته مرگ، را نبینی، دیگر چوب و آهن را هم در جسم‌ها نمی‌بینی. یعنی اگر باطن و معنای مرگ را درک نکنی، حتی نشانه‌های ظاهری مانند چوب و آهن نیز در وجود آدم‌ها برایت ناپیدا خواهد بود.
هوش مصنوعی: گاهی اوقات، او (رنجور) به‌صورت ظاهر نشان می‌دهد، اما این نشانگر (حالت) بیماری‌اش است و خبر از حال او می‌دهد.
هوش مصنوعی: آن رنجور می‌گوید، ای دوستان، این شمشیر چیست که بر سر من قرار گرفته است؟
هوش مصنوعی: ما نمی‌توانیم واقعیت را ببینیم و تصور می‌کنیم که این حالت ما فقط یک خیال است. چه خیالی است که این وضعیت، یعنی مرگ یا جدایی، برای ما به وجود آمده است؟
هوش مصنوعی: این خیال که این دنیا به سبب تأثیرات خیال‌ها و تصورات ما در حال تغییر و توجه است، چه نوع خیالی است. به عبارتی، آیا این تغییرات واقعی هستند یا فقط ناشی از تخیلات ما هستند؟
هوش مصنوعی: رنج‌ها و مشکلات، برای بیمار به وضوح قابل احساس می‌شود و او به خاطر دردی که دارد، سرش به سمت زمین خم شده است.
هوش مصنوعی: او (بیمار) می‌بیند که آن (خطر و آسیب) برای خودش است و دشمنش به خاطر او چشمانش را بسته و دوستش به خاطر او چشمانش را باز کرده است.
هوش مصنوعی: به سبب حرص به دنیا، نگاه آن شخص تیز و نافذ شد و دیدش روشن گردید، اما این روشن‌بینی به سبب خون‌ریزی و ناملایماتی است که به وجود آورده است.
هوش مصنوعی: چشم او بی‌موقع و در زمان نامناسب فعالیت کرد و این ناشی از تکبر و خشم اوست.
هوش مصنوعی: آن مرغ که در غیر زمان و مکان مناسب خود، به تحریک و جنبش درآید، مستحق سر بریدن است.
هوش مصنوعی: هر زمانی که جان تو در حال جدایی است، اجزای وجودت را ببین و به حالتی که جان ایمانت رو به زوال است، توجه کن.
هوش مصنوعی: عمر تو مانند کیسه‌ای پر از طلاست و روزها و شب‌ها مانند سکه‌های طلا، باید آنها را شمرد و حساب کرد.
هوش مصنوعی: انسان در زندگی‌اش به‌طور نا آگاهانه و بدون توجه به معنای واقعی، مال و ثروت را می‌شمارد و می‌گیرد تا اینکه تمام شود و کسادی و افول به سراغش آید.
هوش مصنوعی: اگر از کوه طلا بگیری و آن را به جای دیگری نگذاری، کوه دوباره به همان جای خود برمی‌گردد؛ زیرا دلیلی برای ترک کردن آن ندارد.
هوش مصنوعی: هر لحظه در کار خود تغییر و دگرگونی ایجاد کن تا به هدف و مقصود «سجده کن و نزدیک شو» دست یابی.
هوش مصنوعی: در تمام کارها تلاش زیادی نکن، جز در کاری که مربوط به دین و معنویت است.
هوش مصنوعی: در نهایت، اگر بدون توجه به اصول دین و کارهای درست تلاش کنی، نتیجه‌اش این خواهد بود که کارهایت ناتمام و ناقص می‌ماند و روزی می‌رسد که از نتیجه‌اش چیزی به دست نخواهی آورد.
هوش مصنوعی: ساختن گور و آرامگاه تنها با سنگ و چوب و دیگر مصالح نیست، بلکه باید به معنای عمیق‌تری از آن توجه شود.
هوش مصنوعی: بلکه باید خودت را در صفای وجودت مدفون کنی، نه در منیت و خودپرستی‌ات. اگر بتوانی خودخواهی‌ات را کنار بگذاری و عملاً خود را در خوشی و پاکی نهان کنی، به حقیقت نزدیک‌تر می‌شوی.
هوش مصنوعی: اگر تو به انجام کارهای خوب و نیک بپردازی، حسی از غم و اندوه او (خدا یا معشوق) در وجودت باقی می‌ماند و این حس به تو کمک می‌کند که از برکات و عنایات او بهره‌مند شوی.
هوش مصنوعی: در عالم معنوی و حقیقت، گورخانه‌ها و بناهای زیبا اهمیتی ندارند و از اصحاب و اندیشمندان واقعی، هیچ‌گونه آگاهی و بصیرتی را نمی‌توان یافت.
هوش مصنوعی: اکنون بنگر که زنده‌ای که لباس اطلس بر تن دارد، آیا هیچ پارچهٔ اطلسی می‌تواند عقل و هوش او را در دست بگیرد یا کنترل کند؟
هوش مصنوعی: آن روحی که در عذاب است، منکر حقیقت است و غم در دل او مانند زنبور مانند غم‌خواران دردناک می‌زند.
هوش مصنوعی: ظاهر او پر از تزیین و زیبایی است، اما در درونش از اندیشیدن و فکر کردن، غمگین و ویران به نظر می‌رسد.
هوش مصنوعی: و یکی از آنها را می‌بینی که در آن لباس کهنه مانند گیاهی است که از اندیشه و سخنان شیرین ساخته شده است.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.