مولانا
»
مثنوی معنوی
»
دفتر سوم
»
بخش ۱۷۶ - جمع و توفیق میان نفی و اثبات یک چیز از روی نسبت و اختلاف جهت
نفی آن یک چیز و اثباتش رواست
چون جهت شد مختلف نسبت دوتاست
ما رمیت اذ رمیت از نسبتست
نفی و اثباتست و هر دو مثبتست
آن تو افکندی چو بر دست تو بود
تو نه افکندی که قوت حق نمود
زور آدمزاد را حدی بود
مشت خاک اشکست لشکر کی شود
مشت مشت تست و افکندن ز ماست
زین دو نسبت نفی و اثباتش رواست
یعرفون الانبیا اضدادهم
مثل ما لا یشتبه اولادهم
همچو فرزندان خود دانندشان
منکران با صد دلیل و صد نشان
لیک از رشک و حسد پنهان کنند
خویشتن را بر ندانم میزنند
پس چو یعرف گفت چون جای دگر
گفت لایعرفهم غیری فذر
انهم تحت قبابی کامنون
جز که یزدانشان نداند ز آزمون
هم بنسبت گیر این مفتوح را
که بدانی و ندانی نوح را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر درباره تناقض بین نفی و اثبات یک حقیقت واحد بر اساس نسبت و جهات مختلف است. مولانا به این نکته اشاره میکند که هر دو حالت نفی و اثبات ممکن است و به یکدیگر وابستهاند. او با مثالی از عمل پرتاب کردن، بیان میکند که قدرت واقعی در رفتار آدمی نیست، بلکه در اختیار حق است. سپس به شناخت نبیها و معصومین اشاره میکند که برخی با حسد و انکار، آنها را نمیشناسند، در حالی که در واقع شناخت صحیحی از آنها دارند. در نهایت، اشاره به نحوهی درک و نادانی نسبت به بعضی حقایق نیز میشود.
هوش مصنوعی: رد کردن یا قبول کردن یک چیز از نظر نسبت و جهات مختلف جایز است، زیرا وقتی از زوایای متفاوت به آن نگاه کنیم، میتوانیم هم نفی کنیم و هم اثبات.
هوش مصنوعی: عمل تو در پرتاب کردن سنگ، به نسبتِ دیگری است که در آن نفی و اثبات وجود دارد و در واقع، هر دو مورد مثبت هستند.
هوش مصنوعی: تو هر چیزی را که به دست میآوری، گویی خودت انجام دادهای، اما در حقیقت این قدرت الهی است که آن را به وجود میآورد و تو را به آن توفیق میدهد.
هوش مصنوعی: قدرت و توانایی انسان مرز و محدودهای دارد؛ وقتی او از خاک و همانند آن ساخته شده است، چگونه میتواند لشکری بیحد و مرز تشکیل دهد؟
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره شده که آنچه در دست ماست، فقط تکهای از خاک است که میتوان آن را بر زمین افکند. این به نوعی دو جنبه، یعنی نفی و اثبات وجود آن چیز، را توجیه میکند و میگوید با توجه به این دو جنبه میتوان به نوعی به حقیقت آن پی برد.
هوش مصنوعی: مردم پیامبران را مانند فرزندانشان میشناسند؛ به گونهای که اختلاف آنها با یکدیگر، مانند شناخته شدن فرزندان است که در هیچ چیزی نمیتوانند شبیه هم باشند.
هوش مصنوعی: منکران پیامبران را مانند فرزندان خود میشناسند و در این شناخت، صدها دلیل و نشانه برای اثبات حقانیت آنها دارند.
هوش مصنوعی: اما به خاطر حسد و رشک، خود را پنهان میکنند و به ناشناسی حمله میکنند.
هوش مصنوعی: وقتی خداوند آنها را میشناسد، در جای دیگر میگوید که غیر از او هیچکس آنها را نمیشناسد، پس آنها را رها کن.
هوش مصنوعی: آنها زیر قبهای پنهان هستند که جز خداوند (یزدان) هیچکس از حال آنها باخبر نیست و هیچ آزمایشی نمیتواند آنها را نمایان کند.
هوش مصنوعی: به نسبت به این حقیقت توجه کن؛ اینکه نوح (پیامبر) را هم میدانی و هم نمیدانی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.