بخش ۱۷۴ - شناختن هر حیوانی بوی عدو خود را و حذر کردن و بطالت و خسارت آنکس کی عدو کسی بود کی ازو حذر ممکن نیست و فرار ممکن نی و مقابله ممکن نی
اسپ داند بانگ و بوی شیر را
گرچه حیوانست الا نادرا
بل عدو خویش را هر جانور
خود بداند از نشان و از اثر
روز خفاشک نیارد بر پرید
شب برون آمد چو دزدان و چرید
از همه محرومتر خفاش بود
که عدو آفتاب فاش بود
نه تواند در مصافش زخم خورد
نه بنفرین تاندش مهجور کرد
آفتابی که بگرداند قفاش
از برای غصه و قهر خفاش
غایت لطف و کمال او بود
گرنه خفاشش کجا مانع شود
دشمنی گیری بحد خویش گیر
تا بود ممکن که گردانی اسیر
قطره با قلزم چو استیزه کند
ابلهست او ریش خود بر میکند
حیلت او از سبالش نگذرد
چنبرهٔ حجرهٔ قمر چون بر درد
با عدو آفتاب این بد عتاب
ای عدو آفتاب آفتاب
ای عدو آفتابی کز فرش
میبلرزد آفتاب و اخترش
تو عدو او نهای خصم خودی
چه غم آتش را که تو هیزم شدی
ای عجب از سوزشت او کم شود
یا ز درد سوزشت پر غم شود
رحمتش نه رحمت آدم بود
که مزاج رحم آدم غم بود
رحمت مخلوق باشد غصهناک
رحمت حق از غم و غصهست پاک
رحمت بیچون چنین دان ای پدر
ناید اندر وهم از وی جز اثر



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر مولانا به اهمیت شناخت و درک دشمنان میپردازد و میگوید هر حیوانی بوی دشمن خود را میداند و از او حذر میکند. او به خفاش اشاره میکند که به خاطر دشمنی با آفتاب، هیچ راهی برای مقابله و فرار از آن ندارد و از این رو محروم میماند. مولانا بر این باور است که در برابر بعضی دشمنان، مانند آفتاب، نباید از خود ضعف نشان داد و نشانهای از جنگیدن با دشمنان به نمایش نگذاشت. در نهایت، او به رحمت حق اشاره میکند و آن را خالی از غم و رنج میداند، در حالی که رحمت انسانها معمولا با غصه و اندوه همراه است.
هوش مصنوعی: اسب صدای شیر و بوی او را میشناسد، با اینکه او هم یک حیوان است، اما این شناخت در میان حیوانات نادر است.
هوش مصنوعی: هر موجودی از روی نشانهها و آثار، دشمن خود را میشناسد و به آن آگاه است.
هوش مصنوعی: خفاش در روز نمیتواند پرواز کند و شب وقتی که بیرون میآید، مانند دزدان که بهطور پنهانی میروند، به جستوجو و چریدن میپردازد.
هوش مصنوعی: خفاش از همه موجودات بیشتر محروم است، زیرا دشمن او، آفتاب، به وضوح و آشکارا در معرض دید است و او نمیتواند از آن فرار کند.
هوش مصنوعی: او (خفاش) نمیتواند در نبرد با آفتاب آسیب ببیند، و نمیتواند از طریق نفرین، آفتاب را دور کند.
هوش مصنوعی: آفتابی که خفاش را از غم و خشم دور میسازد، به معنی نور و روشنیای است که میتواند مشکلات و ناامیدیها را برطرف کند.
هوش مصنوعی: اگر لطف و کمال خداوندی نبود، خفاش هرگز نمیتوانست مانع از تابش نور آفتاب شود.
هوش مصنوعی: دشمن خود را در حد و اندازهاش شناسایی کن و با او به اندازهای مقابله کن که بتوانی او را به تسخیر درآوری.
هوش مصنوعی: اگر قطرهای با دریا (قلزم) بر سر جدال و نزاع باشد، در واقع آن قطره بیخود است و بهدلیل نادانی، موی خود را میکند. این بیت به بیفایده بودن تلاش برای مقایسه یا جنگیدن با قدرتی بسیار بزرگتر اشاره دارد.
هوش مصنوعی: تدبیر او از زیرکیاش خلاص نمیشود، چنانکه دایرهای که میچرخد، به درد نمیآید.
هوش مصنوعی: این بیت به معنای گله و شکایت از دشمنی است که به نور و روشنی، یعنی آفتاب، تشبیه شده است. در واقع، شاعر با این تعبیر میخواهد بگوید که دشمنان مانند آفتاب وجود دارند و در عین حال، دارای خصلتهای خاصی هستند که موجب آسیب به دیگران میشوند. این آفتاب به نوعی چندان درخشان و قابل چشمپوشی نیست، بلکه موجب عذاب و دشواری است.
هوش مصنوعی: ای دشمن آفتابی که از ترس تو، آفتاب و ستارهها در وحشت به لرزه افتادهاند.
تو دشمن او نیستی، بلکه با خودت دشمنی میکنی. پس چرا نگران آتش باشی، وقتی که خودت هیزم آن شدی؟
هوش مصنوعی: تعجب آور است که آیا از سوزش شخصی، درد او کم میشود یا اینکه از این درد، غم او بیشتر میشود؟
هوش مصنوعی: رحمت او (خدا) مانند رحم کردن انسانها نیست؛ زیرا رحم انسانها غالباً با غم و درد همراه است.
هوش مصنوعی: رحمت حاصل از مخلوقات، به خاطر درد و غمهایی که دارند، ممکن است با غم و اندوه همراه باشد. اما رحمت حق، از هرگونه غم و اندوه پاک است و خالی از ناراحتی است.
هوش مصنوعی: رحمت بیچون، یعنی رحمت بیپایان و بیپایان خداوند، را اینگونه بشناس، ای پدر: هیچ تصوری از آن در ذهن نمیآید جز نشانهایی از اثرات آن.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.