میکشیدش تا به داود نبی
که بیا ای ظالم گیج غبی
حجت بارد رها کن ای دغا
عقل در تن آور و با خویش آ
این چه میگویی دعا چه بود مخند
بر سر و و ریش من و خویش ای لوند
گفت من با حق دعاها کردهام
اندرین لابه بسی خون خوردهام
من یقین دارم دعا شد مستجاب
سر بزن بر سنگ ای منکرخطاب
گفت گرد آیید هین یا مسلمین
ژاژ بینید و فشار این مهین
ای مسلمانان، دعا مال مرا
چون از آن او کند بهر خدا
گر چنین بودی همه عالم بدین
یک دعا املاک بردندی بکین
گر چنین بودی گدایان ضریر
محتشم گشته بدندی و امیر
روز و شب اندر دعااند و ثنا
لابهگویان که تو دهمان ای خدا
تا تو ندهی هیچ کس ندهد یقین
ای گشاینده تو بگشا بند این
مکسب کوران بود لابه و دعا
جز لب نانی نیابند از عطا
خلق گفتند این مسلمان راستگوست
وین فروشندهٔ دعاها ظلمجوست
این دعا کی باشد از اسباب ملک
کی کشید این را شریعت خود بسلک
بیع و بخشش یا وصیت یا عطا
یا ز جنس این شود ملکی تورا
در کدامین دفترست این شرع نو
گاو را تو باز ده یا حبس رو
او به سوی آسمان میکرد رو
واقعهٔ ما را نداند غیر تو
در دل من آن دعا انداختی
صد امید اندر دلم افراختی
من نمیکردم گزافه آن دعا
همچو یوسف دیده بودم خوابها
دید یوسف آفتاب و اختران
پیش او سجدهکنان چون چاکران
اعتمادش بود بر خواب درست
در چه و زندان جز آن را مینجست
ز اعتماد او نبودش هیچ غم
از غلامی وز ملام و بیش و کم
اعتمادی داشت او بر خواب خویش
که چو شمعی میفروزیدش ز پیش
چون در افکندند یوسف را به چاه
بانگ آمد سمع او را از اله
که تو روزی شه شوی ای پهلوان
تا بمالی این جفا در رویشان
قایل این بانگ ناید در نظر
لیک دل بشناخت قایل را ز اثر
قوّتی و راحتی و مَسندی
در میان جان فتادش زان ندا
چاه شد بر وی بدان بانگ جلیل
گلشن و بزمی چو آتش بر خلیل
هر جفا که بعد از آنش میرسید
او بدان قوت بهشادی میکشید
همچنانک ذوق آن بانگ الست
در دل هر مؤمنی تا حشر هست
تا نباشد در بلاشان اعتراض
نه ز امر و نهی حقشان انقباض
لقمهٔ حکمی که تلخی مینهد
گلشکر آن را گوارش میدهد
گلشکر آن را که نبود مستند
لقمه را ز انکار او قی میکند
هر که خوابی دید از روز الست
مست باشد در ره طاعات مست
میکشد چون اشتر مست این جوال
بی فتور و بی گمان و بی ملال
کفک تصدیقش بهگِرد پوز او
شد گواه مستی و دلسوز او
اشتر از قوت چو شیر نر شده
زیر ثقل بار اندکخور شده
ز آرزوی ناقه صد فاقه برو
مینماید کوه پیشش تار مو
در الست آنکو چنین خوابی ندید
اندرین دنیا نشد بنده و مرید
ور بشد اندر تردد صد دله
یک زمان شُکرستش و سالی گله
پای پیش و پای پس در راه دین
مینهد با صد تردد بی یقین
وامدار شرح اینم نک گرو
ور شتابستت ز الم نشرح شنو
چون ندارد شرح این معنی کران
خر به سوی مدعی گاو ران
گفت کورم خواند زین جرم آن دغا
بس بلیسانه قیاسست ای خدا
من دعا کورانه کی میکردهام
جز به خالق کدیه کی آوردهام
کور از خلقان طمع دارد ز جهل
من ز تو، کز تُست هر دشوار سهل
آن یکی کورم ز کوران بشمرید
او نیاز جان و اخلاصم ندید
کوری عشقست این کوری من
حب یعمی و یصمست ای حسن
کورم از غیر خدا بینا بدو
مقتضای عشق این باشد نکو
تو که بینایی ز کورانم مدار
دایرم برگرد لطفت ای مدار
آنچنانک یوسف صدیق را
خواب بنمودی و گشتش متکا
مر مرا لطف تو هم خوابی نمود
آن دعای بیحدم بازی نبود
مینداند خلق اسرار مرا
ژاژ میدانند گفتار مرا
حقشان است و کی داند راز غیب
غیر علّام سِر و ستار عیب
خصم گفتش رو به من کن حق بگو
رو چه سوی آسمان کردی عمو
شید میآری غلط میافکنی
لاف عشق و لاف قربت میزنی
با کدامین روی چون دلمردهای
روی سوی آسمانها کردهای
غلغلی در شهر افتاده ازین
آن مسلمان مینهد رو بر زمین
کای خدا این بنده را رسوا مکن
گر بَدم هم سِر من پیدا مکن
تو همیدانی و شبهای دراز
که همیخواندم تورا با صد نیاز
پیش خلق این را اگر خود قدر نیست
پیش تو همچون چراغ روشنیست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، دو خصم به محضر داود نبی میآیند و هر یک ادعا میکند که دعاهایش مستجاب شده است. یکی از آنها به حق و ایمان خود اشاره میکند و دیگری او را به ظالم بودن و دغلکاری متهم میکند. داود در نهایت به تأمل درباره حقیقت دعا و تأثیر آن بر سرنوشت انسانها میپردازد و عبرتهایی از زندگی یوسف و خوابش میآورد. در این میان، تأکید بر صداقت و اعتماد بر خداوند و قدرت دعاهایی که از دل برمیآیند، به تصویر کشیده شده است. داستان به ما میآموزد که معنای واقعی دعا تنها در ارتباط ما با خداوند و صداقت در نیت است.
هوش مصنوعی: آنها (خصمها) او را (دغا) میکشانیدند تا به داود نبی، و او را خطاب میکردند که ای ظالم، گیج و سرگشته بیمنطق!
هوش مصنوعی: حجت را رها کن و خود را به عقل بسپار، با خودت به تفکر و اندیشه پرداز.
هوش مصنوعی: منظور این است که فردی که صحبت میکند به طرف مقابل میگوید: این چه سخنی است که درباره دعا میگویی؟ بر خودت و بر من که با هم دوست هستیم، نخند و با این لحن فریبنده صحبت نکن.
هوش مصنوعی: او میگوید که من دعای زیادی به درگاه حق کردهام و در این ناله و زاری، سخت اشک ریختهام.
هوش مصنوعی: من مطمئن هستم که دعاهایم مستجاب شده است، پس ای منکر، بر سنگی که همواره بر آن میزنی، سر بزن و به حقیقت توجه کن.
هوش مصنوعی: این بیت به جمع شدن مسلمانان و جمع کردن افکارشان دعوت میکند تا به یکدیگر توجه کنند و همزمان از زشتیها و ناپسندها، که در اینجا به "ژاژ" اشاره شده، پرهیز کنند. اشاره به "فشار این مهین" به معنای تحمل و فشارهایی است که از سوی بدیها متحمل میشوند.
هوش مصنوعی: ای مسلمانان، دعا باعث میشود که مال و ثروت من به خاطر خداوند به آن شخص دیگر برسد.
هوش مصنوعی: اگر واقعاً دعا چنین تأثیری داشت، همه کسانی که در دنیا هستند با یک دعا میتوانستند املاک و داراییهای دیگران را بهنفع خود تصاحب کنند.
هوش مصنوعی: اگر چنین دعاهایی مؤثر بود، فقیرانی که نابینا هستند، محترم و با مقام میشدند و فرمانروایان در برابر آنها قرار میگرفتند.
هوش مصنوعی: روز و شب، لابهگویان نماز میخوانند و تو را میستایند، و از تو درخواست میکنند که ای خدا، ما را روزی ده.
هوش مصنوعی: تا زمانی که تو ندهی، هیچکس چیزی نمیدهد، ای بخشنده بزرگ، گره این مشکل را باز کن.
هوش مصنوعی: مردم نابینا (کوران) تنها با زاری و دعا کردن چیزی به دست نمیآورند و از لطف دیگران جز لقمهای نان نصیبشان نخواهد شد.
هوش مصنوعی: خلق میگویند که این فرد مسلمان راستگو و درستکار است، اما این فروشنده دعاها (که ظاهراً به انسانهای ناتوان و نیازمند ظلم میکند) فردی ظلمجو و فاسد است.
هوش مصنوعی: این دعا چه ارتباطی با مالکیت دارد و بر اساس کدام قوانین شرعی اثری در این زمینه دارد؟
هوش مصنوعی: هر نوع معامله، بخشش، وصیت یا عطا که انجام میدهی، همهٔ اینها از جمله اموری هستند که به تو تعلق میگیرد و بر اساس شریعت معین میشوند.
هوش مصنوعی: در کدامین قانون و مقررات جدید، اجازهی بازپسدادن گاو به صاحبش نیست یا باید آن را نگهداشت؟
هوش مصنوعی: او به سمت آسمان روی میآورد و جز تو هیچکس از اتفاقی که برای ما افتاده، خبر ندارد.
هوش مصنوعی: تو در دل من دعای خوبی انداختی و امیدهای زیادی در دلم به وجود آوردی.
هوش مصنوعی: من به خاطر آن دعا سخنی بیهوده نمیگفتم، زیرا مثل یوسف، خوابهای مهم و بزرگی دیده بودم.
هوش مصنوعی: یوسف در خواب دید که خورشید و ستارهها در برابر او به احترام به سجده افتادهاند، مانند چاکران (خدمتکاران) که در برابر بزرگان سجده میکنند.
هوش مصنوعی: یوسف به خواب صحیح خود اعتماد داشت و جز آن، از هیچ چیز در زندان نمیهراسید.
هوش مصنوعی: او به خاطر اعتمادی که به خواب خودش داشت، هیچ نگرانی از بردگی و عیبجویی و نواقص دیگر احساس نمیکرد.
هوش مصنوعی: او به خواب خود اعتماد داشت و این خواب انگار او را مانند شمعی روشن میکرد و نور امید و روشنی را برایش به ارمغان میآورد.
هوش مصنوعی: وقتی که یوسف را در چاه انداختند، صدای او به گوش خدا رسید.
هوش مصنوعی: ای پهلوان، تو روزی به مقام پادشاهی خواهی رسید و آن زمان میتوانی بر این ظلم و ستمی که بر تو رفته است، انتقام بگیری.
هوش مصنوعی: این صدا (که به حقیقت اشاره دارد) با چشم دیده نمیشود، اما دل انسان میتواند شخص قائل به این صدا را از نشانههایش بشناسد.
هوش مصنوعی: ندایی که بر دل او طنینانداز شد، نیرویی و آرامشی به او بخشید و پناهگاهی برای جانش فراهم کرد.
هوش مصنوعی: چاه، بهدلیل صدای بلند و مهم آن در گلستان و جشنی مانند آتش، بر او (داود) افتاد. یعنی قهری و سنگینی بر او وارد آمد که مانند آتش بر ابراهیم (خلیل) بود.
هوش مصنوعی: هر اذیتی که پس از آن به او میرسید، او به لطف و قدرت آن بانگ (خود) را با شادمانی تحمل میکرد.
هوش مصنوعی: ذوق و شادمانی ناشی از شنیدن صدای «الست» (آیا من پروردگار شما نیستم؟) در دل هر مؤمنی تا روز قیامت باقی خواهد ماند.
هوش مصنوعی: تا زمانی که در بلا و سختیهایشان اعتراضی نباشد، نه از فرامین و دستورات الهی آنها چیزی کم میشود و نه در محدوده و قدرتشان اختلالی ایجاد میگردد.
هوش مصنوعی: حکم یا آموزهای که باعث تلخی میشود، برای کسی که از آن آگاه است و در دلش شیرینی فهم آن وجود دارد، قابل تحمل و خوشایند میگردد.
هوش مصنوعی: اگر کسی از حکمت و حقیقت بهرهمند نباشد، نمیتواند طعم واقعی آن را بچشد و در برابر آن بیاعتنا میشود.
هوش مصنوعی: کسی که در روز الست، که روز میثاق روحانی است، خواب خوشی دیده، در راه اطاعت و بندگی خداوند شگفتزده و سرمست خواهد بود و از این طریق، عشق و شوق به عبادت را خواهد یافت.
هوش مصنوعی: این شخص مانند یک شتر مست، بیهیچ تردید و آسودگی، این بار را حمل میکند و هیچ کسنگینی بر دوشش نیست.
هوش مصنوعی: عطر و بوی خوش او به گرد دهانش گواهی بر شوق و عشق اوست و همچنین نشانهای از حال مستی او به شمار میآید.
هوش مصنوعی: مادیانی که مانند شیر نر قوی شدهاند، بهواسطهٔ سنگینی بار، به خاطر کمخوری ضعیف شدهاند.
هوش مصنوعی: از آرزوی شتر، کمرش به شدت تحت فشار قرار گرفته و مانند کوه ناپیدا و بزرگ، جلوه میکند.
هوش مصنوعی: در عالم «الست» (عالم عهد و پیمان) کسی که اینگونه خواب ندیده باشد، در این دنیا بندگی و فرمانبرداری نمیشود.
هوش مصنوعی: اگر کسی در تردید و بلاتکلیفی صد بار به دل خود فکر کند، در یک زمان، شکر خدا بر او واجب است و سالها گله و شکایت از تقدیر نمیتواند داشته باشد.
هوش مصنوعی: انسان در مسیر دین با تردید و احتیاط حرکت میکند و هر قدمی که برمیدارد، ممکن است همراه با عدم اطمینان باشد.
هوش مصنوعی: من به توضیح این مفهوم نیاز دارم و نمیتوانم به طور مستقیم به آن بپردازم. اما به طور کلی میتوان گفت که گوینده در پی آن است که از برداشت و توضیحی کلی از امور خودداری کند و بر اهمیت شناخت و فهم عمیق تأکید دارد، و اگر شتابزده برخیزد، باید به این مسأله توجه کند.
هوش مصنوعی: چون این معنی را نمیتوان به وضوح بیان کرد، مانند خر نادانی که به سوی مدعیای که گاو را میرانَد، میخزد.
هوش مصنوعی: شخصی میگوید که در برابر این ظلم و فریب، از درماندگی خود شکایت میکند و به خدا شکایت میآورد که این وضعیت مثالی از فریب و نیرنگ است.
هوش مصنوعی: من هیچگاه دعا نمیکردم که کورانه و بیمفهم، جز برای خالق خود؛ و هیچگاه چیزی از نادانی و جهالت من به درگاه او نبردهام.
هوش مصنوعی: آدم کور، به خاطر جهلش از خلق، به امید آنها امید دارد، در حالی که من از تو امید دارم؛ زیرا تو هر چیز دشوار را به آسانی میسازی.
هوش مصنوعی: من عاشق کور هستم و به نوعی از کور بودن دیگران رنج میبرم. او به نیاز من و اخلاص قلبیام توجهی ندارد.
هوش مصنوعی: کوری که به عشق نسبت داده شده، واقعاً کوری است که من از آن رنج میبرم؛ عشق، محبتی است که انسان را نابینا و ناشنوا میکند، ای زیبا.
هوش مصنوعی: من از غیر خدا کور هستم، اما به او بینا هستم. این وضعیت، نشانهای خوب از عشق واقعی است.
هوش مصنوعی: تو که بینا هستی، مرا از کوری و نابینایی دور نکن، و لطف و محبتت را به من بازگردان.
هوش مصنوعی: تو نیز همانطور که به یوسف صدیق خوابهای راستین نشان دادی و او را آرامش بخشیدی، به من نیز لطف کن و آرامش بده.
هوش مصنوعی: خداوند مهربانی تو خواب خوشی به من داد، و دعای بیپایان من بینتیجه نبود.
هوش مصنوعی: مردم اسرار و رموز درونی من را نمیدانند و تنها به گفتار من که بیهوده و بیارزش است، توجه میکنند.
هوش مصنوعی: حقوق آنها (خصمها) بر حق است، ولی چه کسی میتواند رازهای غیب و عیوب نهان را بداند جز کسی که آگاه است و آنچه پنهان است را میپوشاند؟
هوش مصنوعی: خصم به داود علیه السلام گفت: به من رو کن و حقایق را بگو، اینکه تو چه جهتی از آسمان را گرفتهای، عمو (یعنی ای پسرعمو یا ای خویشاوند).
هوش مصنوعی: تو به جای اینکه حقیقت عشق را بیان کنی، تنها به سخنانی بیاساس و نادرست درباره عشق و نزدیکی به خداوند میپردازی و صرفاً ادعا میکنی.
هوش مصنوعی: چگونه ممکن است که تو، با چهرهای چون دلمردهها، رو به آسمان کردهای؟
هوش مصنوعی: در شهر غوغایی به پا شده و مسلمان (مؤمن) به خاطر این وضعیت، سرش را به زیر انداخته و خجالتزده است.
هوش مصنوعی: خداوندا، من را رسوا نکن و حتی اگر بدیهایی دارم، آنها را بهصورت علنی نشان نده.
هوش مصنوعی: تو هم میدانی در شبهای طولانی که من با همهی وجود و از روی نیاز زیاد تو را میخواندم و دعا میکردم.
هوش مصنوعی: اگر این موضوع برای دیگران ارزشمند نباشد، برای تو مانند نوری در روشنی است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.