رحمت صد تو بر آن بلقیس باد
که خدایش عقل صد مرده بداد
هدهدی نامه بیاورد و نشان
از سلیمان چند حرفی با بیان
خواند او آن نکتههای با شمول
با حقارت ننگرید اندر رسول
جسم هدهد دید و جان عنقاش دید
حس چو کفی دید و دل دریاش دید
عقل با حس زین طلسمات دو رنگ
چون محمد با ابوجهلان به جنگ
کافران دیدند احمد را بشر
چون ندیدند از وی انشق القمر
خاک زن در دیدهٔ حسبین خویش
دیدهٔ حس دشمن عقلست و کیش
دیدهٔ حس را خدا اعماش خواند
بتپرستش گفت و ضد ماش خواند
زانک او کف دید و دریا را ندید
زانک حالی دید و فردا را ندید
خواجهٔ فردا و حالی پیش او
او نمیبیند ز گنجی جز تسو
ذرهای زان آفتاب آرد پیام
آفتاب آن ذره را گردد غلام
قطرهای کز بحر وحدت شد سفیر
هفت بحر آن قطره را باشد اسیر
گر کف خاکی شود چالاک او
پیش خاکش سر نهد افلاک او
خاک آدم چونک شد چالاک حق
پیش خاکش سر نهند املاک حق
السماء انشقت آخر از چه بود
از یکی چشمی که خاکیی گشود
خاک از دردی نشیند زیر آب
خاک بین کز عرش بگذشت از شتاب
آن لطافت پس بدان کز آب نیست
جز عطای مبدع وهاب نیست
گر کند سفلی هوا و نار را
ور ز گل او بگذراند خار را
حاکمست و یفعل الله ما یشا
کو ز عین درد انگیزد دوا
گر هوا و نار را سفلی کند
تیرگی و دردی و ثفلی کند
ور زمین و آب را علوی کند
راه گردون را به پا مطوی کند
پس یقین شد که تعز من تشا
خاکیی را گفت پرها بر گشا
آتشی را گفت رو ابلیس شو
زیر هفتم خاک با تلبیس شو
آدم خاکی برو تو بر سها
ای بلیس آتشی رو تا ثری
چار طبع و علت اولی نیم
در تصرف دایما من باقیم
کار من بی علتست و مستقیم
هست تقدیرم نه علت ای سقیم
عادت خود را بگردانم بوقت
این غبار از پیش بنشانم بوقت
بحر را گویم که هین پر نار شو
گویم آتش را که رو گلزار شو
کوه را گویم سبک شو همچو پشم
چرخ را گویم فرو در پیش چشم
گویم ای خورشید مقرون شو به ماه
هر دو را سازم چو دو ابر سیاه
چشمهٔ خورشید را سازیم خشک
چشمهٔ خون را به فن سازیم مشک
آفتاب و مه چو دو گاو سیاه
یوغ بر گردن ببنددشان اله



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر دربارهٔ پیام هدهد به بلقیس و تأثیر آن بر اوست. هدهد نامهای از سلیمان برای بلقیس میآورد و او با عقل و درایت خود به پیام سلیمان توجه میکند و از ظاهر هدهد به عمق معانی پیغام او میرسد. شعر بر تفکیک میان حواس و عقل تأکید میکند و به مشکلاتی که حواس در درک حقیقت ایجاد میکنند میپردازد. مولانا به تعالیم حکمت و قدرت الهی اشاره میکند و میگوید که خداوند میتواند هر چیزی را تغییر دهد و تقدیر به دست اوست. در پایان، قدرت خداوند در تغییر عناصر طبیعی و تأثیر آن بر زندگی انسانها مطرح میشود.
هوش مصنوعی: خدا رحمت کند بلقیس را، زیرا او از طرف خدا عقل و بصیرتی همچون صد مرد را دریافت کرده بود.
هوش مصنوعی: هدهدی نامهای آورد که نشانی از سلیمان در آن بود و چند کلمه دربارهٔ او گفت.
هوش مصنوعی: هدهد نامههایی که حاوی نکات مهم و جامع بود را خواند، اما به خاطر حقارت خود، به مقام فرستنده آن پیام (سلیمان) بیاحترامی نکرد و در او و پیامش ننگرید.
هوش مصنوعی: هدهد فقط جسم خود را میبیند، اما روحش جان پرندهای فرزانهتری را مینگرد. حس او به اندازهٔ یک کف (که به اندک چیزی اشاره دارد) است، اما دل او دریا و وسیع است.
هوش مصنوعی: عقل مانند حس، در مواجهه با این دنیا و رازهای آن، دچار دوگانگی و پیچیدگی است؛ درست مانند محمّد (ص) که با ابوجهل و نادانیها میجنگید.
هوش مصنوعی: کافران، محمد (احمد) را فقط انسانی عادی میدیدند، چون شگفتی و معجزه شکافتن ماه (انشقاق قمر) را از او ندیدند.
هوش مصنوعی: خاکی که بر چشم حس بین خود میپاشی، در واقع حس، دشمن عقل است و پیرو یک آیین نادرست میباشد.
هوش مصنوعی: خدا به چشم حسی که به دنیا و مادیات وابسته است، آسیب و کوری داده و آن را شایستهٔ بتپرستی میداند و همچنین آن را مخالف با حقیقت میخواند.
هوش مصنوعی: چون او به جنبههای ظاهری و سطحی توجه دارد، نمیتواند عمق موقعیت را درک کند و از لحظهٔ حال به دور است و آینده را نمیبیند.
هوش مصنوعی: سلیمان، که خواجهٔ فردا و حال است، برای او فقط حالت فانی و بیارزش زندگی را میبیند و جز از گنج شایستگی و فضیلتهای مهم نمیتواند درک کند.
هوش مصنوعی: ذرهای از آن آفتاب (حکمت یا حقیقت) پیام آن آفتاب را به همراه میآورد و آن ذره از آن پس، بنده و خدمتگزار آن آفتاب میشود.
هوش مصنوعی: قطرهای که از دریاچهٔ یکتایی (خدا) به عنوان پیامآور بیرون میآید، در واقع به هفت دریا (جهانهای مختلف) میرود، اما آن قطره خود را اسیر این دریاها میبیند.
هوش مصنوعی: اگر هم ذرهای از خاک آدم قوی و توانمند شود، آسمانها و ستارهها هم برای او سر تعظیم فرود میآورند.
هوش مصنوعی: زمانی که خاک بدن آدم (انسان) به خلوص و تندی دست یافت، آسمانها و ملکوت در مقابل او سر تعظیم فرود میآورند.
هوش مصنوعی: آسمان در آخر از چه چیزی شکافته شد؟ از یک چشمی که انسان را از درون خاکی گشود.
هوش مصنوعی: خاک به دلیل دردی که دارد، زیر آب مینشیند و این نکته را باید در نظر بگیریم که خاک، در اثر شتابی که دارد، از عرش (مقام بلند) پایین آمده است.
هوش مصنوعی: آن نرمی و لطافتی که در آب وجود دارد، تنها به بخشش و نعمت آفرینندهای برمیگردد که سخاوتمند است و هیچ منبع دیگری ندارد.
هوش مصنوعی: اگر هوا و آتش در این دنیا بالا برود و همچنین اگر خار را بر گل بگذرانند، باز هم این لطافت و زیبایی که از جانب خداوند است، حفظ خواهد شد.
هوش مصنوعی: خداوند، حاکم مطلق است و هر کاری بخواهد انجام میدهد؛ از درد و رنج، گاهی درمانی به وجود میآورد.
هوش مصنوعی: اگر خداوند بخواهد، میتواند آتش و هوا را هم به زمین بیاورد و آنها را در پایینترین مرتبه قرار دهد، به گونهای که تاریکی و درد و پستی را به همراه داشته باشد.
هوش مصنوعی: اگر زمین و آب را به مقام والای انسانی برساند و مسیر آسمانی را در دست بگیرد.
هوش مصنوعی: پس بهطور قطع معلوم شد که آن کسی که میخواهد مقام والایی را داشته باشد، باید در وجود خود را بگشاید و از خاکی (مانند هدهد) فراتر برود.
هوش مصنوعی: ابلیس به آتش دستور میدهد که به زیر هفتمین آسمان برود و در آنجا به فریب مردم بپردازد.
هوش مصنوعی: ای آدمی که از خاک شکل گرفتهای، برو به سمت سها (ستارهای در آسمان) و ای ابلیس (نماد شیاطین) به آتش برو تا به ثریا (ستارهای دیگر) برسی.
هوش مصنوعی: ناامیدی از تغییر طبع و ذات خود، نشاندهندهٔ آن است که من همیشه تحت تأثیر علل ابتدایی و عوامل طبیعی قرار دارم و نمیتوانم بر آنها تسلط پیدا کنم.
هوش مصنوعی: من بدون دلیل خاصی و به طور مستقیم عمل میکنم؛ تقدیر من اینگونه رقم خورده است، نه به خاطر علت یا دلیلی خاص، ای بیمار (سقیم).
هوش مصنوعی: من عادتهای خود را تغییر میدهم و به موقع غبارهای موجود را کنار میزنم.
هوش مصنوعی: به دریا میگویم که بخار شو و به آتش میگویم که به باغ برو و گلباران کن.
هوش مصنوعی: به کوه میگویم که سبک و سبکبار شو مانند پشم، و به چرخ (آسمان) میگویم که در برابر چشمها پایین بیا.
هوش مصنوعی: من میگویم ای خورشید، به ماه ملحق شو؛ هر دو را مانند دو ابر سیاه به هم نزدیک و متصل میکنم.
هوش مصنوعی: به جای چشمهٔ نورانی و حیاتبخش خورشید، چشمهای خشک و متوقف ایجاد میکنیم و چشمهٔ خونی که به نوعی نماد رنج و عذاب است، به وسایل خوشبو و معطر تبدیل میسازیم.
هوش مصنوعی: اگر خورشید و ماه مانند دو گاو سیاه به دوش گرفته شوند، نشاندهندهٔ بار سنگین و عظیم در این دنیا است که به سختی بر دوش آنها نهاده شده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.