بخش ۱۱۳ - برخاستن مخالفت و عداوت از میان انصار به برکات رسول علیه السلام
دو قبیله کاوس و خزرج نام داشت
یک ز دیگر جان خونآشام داشت
کینههای کهنهشان از مصطفی
محو شد در نور اسلام و صفا
اولا اخوان شدند آن دشمنان
همچو اعداد عنب در بوستان
وز دم المؤمنون اخوه به پَند
در شکستند و تنِ واحد شدند
صورت انگورها اخوان بود
چون فشردی شیرهٔ واحد شود
غوره و انگور ضدانند لیک
چونک غوره پخته شد، شد یارِ نیک
غورهای کو سنگبست و خام ماند
در ازل حق کافر اصلیش خواند
نه اخی نه نفس واحد باشد او
در شقاوت نحس ملحد باشد او
گر بگویم آنچ او دارد نهان
فتنهٔ افهام خیزد در جهان
سر گبر کور نامذکور به
دود دوزخ از ارم مهجور به
غورههای نیک که ایشان قابلند
از دم اهل دل آخر یک دلند
سوی انگوری همیرانند تیز
تا دوی بر خیزد و کین و ستیز
پس در انگوری همیدرند پوست
تا یکی گردند و وحدت وصف اوست
دوست دشمن گردد ایرا هم دواست
هیچ یک با خویش جنگی در نبست
آفرین بر عشق کل اوستاد
صد هزاران ذره را داد اتحاد
همچو خاک مفترق در رهگذر
یک سبوشان کرد دست کوزهگر
که اتحاد جسمهای آب و طین
هست ناقص جان نمیماند بدین
گر نظایر گویم اینجا در مثال
فهم را ترسم که آرد اختلال
هم سلیمان هست اکنون لیک ما
از نشاط دوربینی در عمی
دوربینی کور دارد مرد را
همچو خفته در سرا کور از سرا
مولعیم اندر سخنهای دقیق
در گره ها باز کردن ما عشیق
تا گره بندیم و بگشاییم ما
در شکال و در جواب آیینفزا
همچو مرغی کو گشاید بند دام
گاه بندد تا شود در فن تمام
او بود محروم از صحرا و مرج
عمر او اندر گره کاریست خرج
خود زبون او نگردد هیچ دام
لیک پرش در شکست افتد مدام
با گره کم کوش تا بال و پرت
نسکلد یک یک ازین کر و فرت
صد هزاران مرغ پرهاشان شکست
و آن کمینگاه عوارض را نبست
حال ایشان از نبی خوان ای حریص
نقبوا فیها ببین هل من محیص
از نزاع ترک و رومی و عرب
حل نشد اشکال انگور و عنب
تا سلیمان لسین معنوی
در نیاید بر نخیزد این دوی
جمله مرغان منازع بازوار
بشنوید این طبل باز شهریار
ز اختلاف خویش سوی اتحاد
هین ز هر جانب روان گردید شاد
حیث ما کنتم فولوا وجهکم
نحوه هذا الذی لم ینهکم
کور مرغانیم و بس ناساختیم
کان سلیمان را دمی نشناختیم
همچو جغدان دشمن بازان شدیم
لاجرم وا ماندهٔ ویران شدیم
میکنیم از غایت جهل و عما
قصد آزار عزیزان خدا
جمع مرغان کز سلیمان روشنند
پر و بال بی گنه کی برکنند
بلک سوی عاجزان چینه کشند
بی خلاف و کینه آن مرغان خوشند
هدهد ایشان پی تقدیس را
میگشاید راه صد بلقیس را
زاغ ایشان گر بصورت زاغ بود
باز همت آمد و مازاغ بود
لکلک ایشان که لکلک میزند
آتش توحید در شک میزند
و آن کبوترشان ز بازان نشکهد
باز سر پیش کبوترشان نهد
بلبل ایشان که حالت آرد او
در درون خویش گلشن دارد او
طوطی ایشان ز قند آزاد بود
کز درون قند ابد رویش نمود
پای طاووسان ایشان در نظر
بهتر از طاووسپران دگر
منطق الطیر آن خاقانی صداست
منطق الطیر سلیمانی کجاست
تو چه دانی بانگ مرغان را همی
چون ندیدستی سلیمان را دمی
پر آن مرغی که بانگش مطربست
از برون مشرقست و مغربست
هر یک آهنگش ز کرسی تا ثریست
وز ثری تا عرش در کر و فریست
مرغ کو بی این سلیمان میرود
عاشق ظلمت چو خفاشی بود
با سلیمان خو کن ای خفاشِ رَد
تا که در ظلمت نمانی تا ابد
یک گزی ره که بدان سو میروی
همچو گز قطب مساحت میشوی
وانک لنگ و لوک آن سو میجهی
از همه لنگی و لوکی میرهی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، مولانا به روابط و تضادهای میان دو قبیله انصار، یعنی خزرج و کاوس، اشاره میکند که به خاطر دشمنیهای گذشته و کینههای کهنهایشان با وجود پیامبر اسلام، به دوستی و اتحاد رسیدند. پس از ورود نور اسلام، آن کینهها محو شد و آنها به یکدیگر همچون انگورها در یک بوستان پیوستند. شعر به نماد انگور و غوره اشاره میکند و بیان میکند که هرچند در ابتدا متفاوت و از هم جدا هستند، اما با رسیدن به پختگی و اتحاد، به هم نزدیک و یار یکدیگر میشوند. مولانا در نهایت به اهمیت اتحاد و دوری از نزاعها اشاره میکند و با مثالهایی از پرندگان و سلیمان، به این نکته میپردازد که تنها با همبستگی و دوری از جنگ و دشمنی میتوان به حقیقت و نور رسید.
هوش مصنوعی: دو قبیله به نامهای کاوس و خزرج وجود داشت که یکی از آنها دشمنی و کینهورزی نسبت به دیگری داشت.
هوش مصنوعی: کینهها و دشمنیهای قدیمی آنان نسبت به پیامبر اسلام، در پرتو نور اسلام و پاکی آن، ناپدید و از بین رفت.
هوش مصنوعی: دشمنان پیشین به برکت اسلام، مانند خوشههای انگور در باغ به یکدیگر پیوند خوردند و برادر شدند.
هوش مصنوعی: از دم مؤمنان، برادران یکدیگر شدند و با پند و نصیحت، در دلها وحدت یافتند و مانند یک بدن واحد شدند.
هوش مصنوعی: انگورها به صورت برادران همدیگرند، اما وقتی فشرده شوند، شیرهای یکدست و واحد ایجاد میکنند.
هوش مصنوعی: غوره و انگور با هم تضاد دارند، اما وقتی غوره به انگور رسیده و پخته میشود، تبدیل به یار و دوست خوب میشود.
هوش مصنوعی: خرد نشده و نارس بودن یک غوره در آغاز، باعث شده که آن را اصلی کافر بنامند؛ یعنی اگر انسانی در آغاز راه به کمال نرسد، به نوعی به بیباوری متهم میشود.
هوش مصنوعی: او نه برادر است و نه نفس واحدی، بلکه در شقاوت و بدبختی بهگونهای است که مثل یک ملحد (کافر) به حساب میآید.
هوش مصنوعی: اگر بگویم آنچه او (خدا یا حقیقت) در دل دارد و پنهان است، فتنهای در فهم انسانها به راه میاندازد و موجب آشفتگی در عالم میشود.
هوش مصنوعی: سر گبر کور، که اشاره به فردی از پیروان زرتشت دارد، به سبب گناهانی که مرتکب شده است، به عذاب آتش دوزخ دچار میشود و او از نعمتهای بهشتی محروم است.
هوش مصنوعی: غورههای نیک، که به معنی انگورهای کوچک و باکیفیت هستند، از نگاه اهل دل ارزشمندند و در نهایت همه آنان، با هم یکدل و متحد میشوند.
هوش مصنوعی: همه به سمت انگور میشتابند تا دوستی و محبت بیشتر شود و از کینه و عداوت دور شوند.
هوش مصنوعی: انگور را پوست آن میسوزانند و از آن مایع واحدی بهدست میآورند تا همهی آنها یکی شوند؛ این نمادی از یگانگی و اتحاد است.
هوش مصنوعی: دوست با دشمن یکی میشود و این هم درمان است. هیچیک از آنها با خودشان جنگی ندارند.
هوش مصنوعی: عشق، استاد و معلمی است که باعث میشود میلیونها ذره و موجود پراکنده به هم پیوسته و متحد شوند.
هوش مصنوعی: مانند خاکی که در راه پراکنده و جدا است، وقتی دست سازنده یا کوزهگر بر آن بیفتد، به یک شکل در میآید.
هوش مصنوعی: اتحاد آب و گل، یعنی وجود فیزیکی و مادی، ناپایدار و ناقص است و روح انسان نمیتواند به این حالت مادی بسنده کند.
هوش مصنوعی: اگر بخواهم در اینجا مثالهایی بزنم، میترسم که فهم خواننده دچار مشکل شود و به اختلال بیفتد.
هوش مصنوعی: ما هماکنون سلیمان را داریم، اما به خاطر دید محدودمان از شادی و خوشی دور هستیم.
هوش مصنوعی: مردی که دچار دوربینی است، مانند کسی است که در خانهای خوابیده و از دنیای بیرون چیزی نمیبیند. او نمیتواند دیدگاههای گستردهتری داشته باشد و از حقیقتها غافل است.
هوش مصنوعی: ما در سخنان عمیق و دقیق متخصص هستیم و به خوبی میدانیم چگونه گرهها را باز کنیم. ما در این زمینه عاشقانه و با اشتیاق عمل میکنیم.
هوش مصنوعی: ما در تلاشیم تا گرههایی را که در کلمات ظریف و معانی عمیق وجود دارد، باز کنیم و به پرسشهای پیوسته و شگفتانگیز زندگی پاسخ دهیم.
هوش مصنوعی: انسان هم مانند پرندهای است که زمانی که در دام گرفتار میشود، برای جدا شدن از آن گاه خود را در بند میکند تا در نهایت بتواند به طور کامل و آزاد از دام رهایی یابد.
هوش مصنوعی: این فرد از آزادی و زندگی خوب در طبیعت به دور است و زندگیاش در مشکلات و گرفتاریها گره خورده است.
هوش مصنوعی: او هرگز ذلیل و بیقدرت نمیشود، اما به دلیل ناتوانی در کنترل قوای خود، همیشه در معرض آسیب و شکست قرار دارد.
هوش مصنوعی: با تلاش کم و ملایم گرهها را باز کن تا پر و بالت آسیب نبیند و یکی یکی از این مشکلات و موانع عبور کنی.
هوش مصنوعی: بسیاری از مرغها در اثر مشکلات و حوادث، پرهایشان شکسته شده و نتوانستهاند از چنگال سختیها فرار کنند.
هوش مصنوعی: حالت آن افراد را از پیامبر سوال کن، ای کسی که به دنبال جستجوی حریصانهای، به درون آن (محیط) نفوذ کردند و حال ببین آیا فراری وجود دارد یا نه.
هوش مصنوعی: چالشها و منازعاتی که میان ترکها، رومها و عربها وجود دارد، نتوانسته است مشکلی که به خاطر انگور و کشمش، یعنی مسائلی جزئی و بیاهمیت، پیش آمده، حل کند.
هوش مصنوعی: تا زمانی که معنویات و آموزههای الهی سلیمان به گوش انسانها نرسد، این دعوا و کشمکشهای مادی و دنیایی برطرف نخواهد شد.
هوش مصنوعی: هر یک از پرندگان در حال نزاع و جنگ هستند، ولی به صدای طبل شهریار (سلیمان) گوش دهید که آنها را به آرامش دعوت میکند.
هوش مصنوعی: از اختلاف و نزاع خود فاصله بگیرید و به اتحاد نزدیک شوید؛ به سمت همدیگر با شادی و خوشحالی روان شوید.
هوش مصنوعی: به هر طرف که باشید، رو به سوی آن چیزی کنید که شما را از نافرمانی باز نمیدارد.
هوش مصنوعی: ما مانند پرندگان کور هستیم و هیچ درکی از وضعیت خود نداریم، زیرا یک لحظه هم سلیمان را نشناختیم و به حکمت و عظمت او توجه نکردیم.
هوش مصنوعی: ما مانند جغدهای شب، دشمن شکارچیان (بازها) شدهایم و در نتیجه، از حقیقت و روشنی بازمانده و ویران گشتهایم.
هوش مصنوعی: به خاطر نادانی و جهل، ما تصمیم به آزار دوستان خدا میزنیم.
هوش مصنوعی: مرغان جمعی هستند که از سلیمان، پیامبر الهی، روشنی و نور دارند و بیگناهی آنان باعث نمیشود که پر و بالشان را نابود کنند.
هوش مصنوعی: مرغانی که با صفا و بیکینہ هستند، به سوی افراد ناتوان و ضعیف میروند و به آنها کمک میکنند و هیچ بغض و دشمنیای با آنان ندارند.
هوش مصنوعی: هدهد در خدمت آنها (حضرت سلیمان و انصارش) برای تقدیس و تقدیر بهسوی آنها میرود و راههای بسیاری را که به بلقیس (ملکه سبا) میرسد، آشکار میکند.
هوش مصنوعی: اگرچه زاغها خود زاغ هستند و به همان صورت زاغ باقی میمانند، اما تلاش و اراده توانمندی به آنها میدهد که از این حالت صرف زاغ بودن فراتر رفته و به باروری و پیشرفت برسند.
هوش مصنوعی: صدای لکلک (پرندهای که آوازش را به صورت "لک لک" میخواند) ایشان نشاندهندهٔ این است که در آتش توحید (ایمان به یگانگی خدا) شک و تردید وجود دارد.
هوش مصنوعی: کبوتران آنها از روی ترس از بازها نمیگریزند و بازها به احترام کبوتران، سر خود را به سمت آنها خم میکنند.
هوش مصنوعی: بلبل آنها حالت خوشی دارد و در درون خود گلستانی از شادی و زیبایی را احساس میکند.
هوش مصنوعی: طوطی آنان مانند قند است که در آن آزادی و شیرینی وجود دارد، زیرا از درون قند ابد، زیبا و روحافزا جلوهگر میشود.
هوش مصنوعی: در نظر آنها، پای طاووسانشان (که نمادی از زیبایی و عظمت است) از پرندگانی که فقط به پرواز و زیبایی ظاهری میپردازند، بهتر میباشد.
منطق الطیری که خاقانی گفتهه حرف و صداست ولی منطق الطیری که سلیمان بلد بود اصل کاره
هوش مصنوعی: تو چه میدانی صدای پرندگان چگونه است، زیرا که هرگز چهره سلیمان را حتی برای یک لحظه نیز ندیدهای.
هوش مصنوعی: این بیت به مرغی اشاره دارد که صدایش موسیقی و نغمهای دلنشین دارد. صدای این مرغ از سمت مشرق و مغرب میآید و نشاندهندهٔ زیبایی و فراگیری این نغمه است.
هوش مصنوعی: هر یک و هر کجا این پرنده (مرغ) صدایش را بلند میکند، از زمین (کرسی) تا آسمان (عرش) شنیده میشود و این صدا در همه جا خبر از شادی و نشاط میدهد.
هوش مصنوعی: مرغی که بدون سلیمان (سلیمان پیامبر) میرود، به سادگی در تاریکی و ظلمت زندگی میکند و مانند خفاشی عاشق تاریکی است.
هوش مصنوعی: ای خفاش، با سلیمان (که نماد نور و هدایت است) دوست شو و همراهی کن تا در تاریکی و ظلمت باقی نمانی و از آن رهایی یابی.
هوش مصنوعی: هر گام که به سوی مقصد مورد نظر خود برمیداری، مانند گزی که به سمت قطب (مرکز) حرکت میکند، تو را به فضایی وسیعتر و گستردهتر میکشاند.
هوش مصنوعی: اگرچه تو با مشکلات و ناتوانیها به سمت آنجا میروی، اما همین که قدم برداری، از تمام لنگی و ناتوانیها رهایی مییابی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.