یک امیری زان امیران پیش رفت
پیش آن قومِ وفا اندیش رفت
گفت اینک نایبِ آن مرد من
نایبِ عیسی منم اندر زَمَن
اینک این طومارْ برهانِ منست
کین نیابت بعد ازو آن منست
آن امیر دیگر آمد از کمین
دعوی او در خلافت بُد همین
از بغل او نیز طوماری نمود
تا برآمد هر دو را خشمِ جهود
آن امیرانِ دگر یکیک قطار
برکشیده تیغهای آبدار
هر یکی را تیغ و طوماری به دست
درهم افتادند چون پیلانِ مست
صد هزاران مردِ تَرسا کُشته شد
تا ز سَرهای بریده پُشته شد
خون روان شد همچو سیل از چپ و راست
کوه کوه اندر هوا زین گَردْ خاست
تخمهای فتنهها کو کِشته بود
آفت سَرهای ایشان گَشته بود
جوزها بشکست و آن کان مغز داشت
بَعد کُشتن روحِ پاکِ نغز داشت
کُشتن و مُردن که بر نقشِ تنست
چون انار و سیب را بشکَستنست
آنچ شیرینست او شد ناردانگ
وانک پوسیدهست نبود غیرِ بانگ
آنچ با معنیست خود پیدا شود
وانچ پوسیدهست او رسوا شود
رو بمعنی کوش ای صورتپرست
زانک معنی بر تنِ صورت پُرست
همنشین اهل معنی باش تا
هم عطا یابی و هم باشی فتیٰ
جان بیمعنی درین تن بیخلاف
هست همچون تیغ چوبین در غلاف
تا غلاف اندر بود باقیمتست
چون برون شد سوختن را آلتست
تیغ چوبین را مبَر در کارزار
بنگر اوّل تا نگردد کارْ زار
گر بود چوبین برو دیگر طلب
ور بود الماس پیش آ با طرب
تیغ در زرّادخانهٔ اولیاست
دیدن ایشان شما را کیمیاست
جمله دانایان همین گفته همین
هست دانا رحمةَ للعالمین
گر اناری میخری خندان بخَر
تا دهد خنده ز دانهٔ او خبر
ای مبارک خندهاش کو از دهان
مینماید دلْ چو دُرّ از دُرجِ جان
نامبارک خندهٔ آن لاله بود
کز دهانِ او سیاهی دل نمود
نارِ خندان باغ را خندان کند
صحبت مردانَت از مردان کند
گر تو سنگِ صَخره و مرمر شوی
چون به صاحب دل رسی گوهر شوی
مهرِ پاکان درمیان جان نشان
دل مده الّا به مِهر دلخوشان
کوی نومیدی مَرو اومیدهاست
سوی تاریکی مرو خورشیدهاست
دل ترا در کوی اهلِ دل کشد
تن ترا در حبس آب و گل کشد
هین غذای دل بِده از همدلی
رو بجو اقبال را از مُقبلی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در ادامهٔ داستان وزیر جهود، امیران مسیحی هر یک با طوماری که وزیر به آنان داده بود ادعای جانشینی عیسی را کردند و جنگی خونین درگرفت که صدها هزار نفر در آن کشته شدند. مولانا سپس از این کشتار نتیجه میگیرد که مرگ فقط پوستهٔ تن را میشکند؛ آنکه مغز و معنا دارد جانش میماند و آنکه پوسیده است رسوا میشود. آنگاه با تمثیل شمشیر چوبین در غلاف و انار خندان و لالهٔ سیاهدل، خواننده را به کوشش برای معنا و همنشینی با اولیا و صاحبدلان فرامیخواند و از ناامیدی بازمیدارد.
هوش مصنوعی: یکی از آن امیران جلو آمد و نزد آن مردمِ وفادار (پیروان عیسی) رفت.
هوش مصنوعی: گفت: جانشین آن مرد (وزیر) من هستم؛ در این روزگار جانشین عیسی منم.
هوش مصنوعی: این طومار دلیل من است که جانشینی پس از او از آنِ من است.
هوش مصنوعی: امیر دیگری از کمینگاه بیرون آمد و او هم همین ادعای جانشینی را داشت.
هوش مصنوعی: او هم از زیر بغلش طوماری بیرون آورد، و اینگونه خواستهٔ کینهتوزانهٔ آن وزیر جهود دربارهٔ هر دو برآورده شد و خشمش به نتیجه رسید.
هوش مصنوعی: امیران دیگر نیز یکی پس از دیگری، صفبهصف، شمشیرهای تیز و براق کشیدند.
هوش مصنوعی: هر کدام شمشیری و طوماری در دست داشت و مانند فیلهای مست به جان هم افتادند.
هوش مصنوعی: صدها هزار مرد مسیحی کشته شدند، چنانکه از سرهای بریده تپهها ساخته شد.
هوش مصنوعی: خون مانند سیل از هر سو روان شد و از گرد و غبار این جنگ، کوهکوه گرد به هوا برخاست.
هوش مصنوعی: بذرهای فتنهای که وزیر کاشته بود، بلای جان و سر آنان شد.
هوش مصنوعی: گردوها شکسته شدند؛ آنها که مغز داشتند، یعنی اهل حقیقت بودند، پس از کشته شدن روح پاک و لطیفشان باقی ماند.
هوش مصنوعی: کشتن و مردن فقط بر صورت و تن وارد میشود و مانند شکستن انار و سیب است.
هوش مصنوعی: آنچه شیرین است پس از شکستن به دانهٔ انار و چیز سودمند بدل میشود و آنچه پوسیده است جز صدای شکستن چیزی از آن نمیماند.
هوش مصنوعی: آنچه حقیقت و معنی دارد خود آشکار میشود و آنچه پوسیده و توخالی است رسوا میگردد.
هوش مصنوعی: ای کسی که ظاهر را میپرستی، برو و برای معنا بکوش، زیرا معنا همچون بال و پری است بر تن صورت.
هوش مصنوعی: با اهل معنا همنشین باش تا هم بخشش الهی بیابی و هم جوانمرد شوی.
هوش مصنوعی: جانِ بیمعنا در این تن بیگمان مانند شمشیر چوبی در غلاف است.
هوش مصنوعی: تا در غلاف است ارزشمند به نظر میآید، اما چون بیرون آید جز برای سوزاندن به کار نمیآید.
هوش مصنوعی: شمشیر چوبی را به میدان جنگ نبر؛ نخست بسنج تا کارت به خواری و زاری نکشد.
هوش مصنوعی: اگر شمشیرت چوبی است برو و شمشیر دیگری بجوی، و اگر از الماس است با شادی به میدان بیا.
هوش مصنوعی: شمشیر حقیقی در سلاحخانهٔ اولیای خداست و دیدار آنان برای شما همچون کیمیا مس وجود را زر میکند.
هوش مصنوعی: همهٔ دانایان همین را گفتهاند که انسان دانای حقیقی رحمتی برای جهانیان است.
هوش مصنوعی: اگر انار میخری، انار ترکخورده و خندان بخر تا خندهاش از دانههای درونش خبر دهد؛ یعنی ولیِ گشادهدل را بجوی که باطنش آشکار است.
هوش مصنوعی: خوشا خندهٔ او که از دهانش دل را مانند مروارید از صندوقچهٔ جان نشان میدهد.
هوش مصنوعی: خندهٔ لاله شوم و نامبارک است، زیرا از دهان شکفتهاش سیاهی دلش پیدا میشود؛ یعنی خندهٔ اهل ظاهر باطن تیرهشان را آشکار میکند.
هوش مصنوعی: انار خندان باغ را شاد و خرم میکند، و همنشینی با مردان حق تو را هم از مردان حق میسازد.
هوش مصنوعی: حتی اگر مانند سنگ سخت و مرمر باشی، چون به صاحبدلی برسی به گوهر بدل میشوی.
هوش مصنوعی: محبت پاکان را در میان جانت جای بده و دل را جز به محبت شادمانان حقیقی مسپار.
هوش مصنوعی: به کوی ناامیدی نرو که امیدهای بسیار هست؛ به سوی تاریکی نرو که خورشیدهای فراوان هست.
هوش مصنوعی: دل تو را به کوی اهل دل میکشاند و تن تو را در زندان آب و گل و جهان مادی گرفتار میکند.
هوش مصنوعی: آگاه باش و از راه همدلی به دلت غذا برسان، و برو بخت و سعادت را از نیکبختی بجوی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
# زَمَن درست است که مخفف زمان است ولی خواننده زِ مَن می خواند
# در مصراع دوم پَر است صحیح است که خواننده پُر است می خواند
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۱ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.