بخش ۱۰۵ - نالیدن ستون حنانه چون برای پیغامبر صلی الله علیه و سلم منبر ساختند کی جماعت انبوه شد گفتند «ما روی مبارک ترا به هنگام وعظ نمیبینیم» و شنیدن رسول و صحابه آن ناله را و سؤال و جواب مصطفی صلی الله علیه و سلم با ستون صریح
اُسُتنِ حنّانه از هِجر رسول
ناله میزد همچو ارباب عُقول
گفت پیغامبر چه خواهی ای ستون؟
گفت: جانم از فراقت گشت خون؛
مُسْنَدَت من بودم، از من تاختی
بر سر منبر تو مَسنَد ساختی
گفت: خواهی که ترا نخلی کنند؟
شرقی و غربی ز تو میوه چنند
یا در آن عالم، حقت سروی کند؟
تا تر و تازه بمانی تا ابد
گفت آن خواهم که دایم شد بقاش
بشنو ای غافل! کم از چوبی مباش
آن ستون را دفن کرد اندر زمین
تا چو مردم حَشْرْ گردد یومِ دین
تا بدانی هر که را یزدان بخواند
از همه کار جهان بیکار ماند
هر که را باشد ز یزدان کار و بار
یافت بار آنجا و بیرون شد ز کار
آنک او را نبود از اسرار داد
کی کند تصدیق او نالهٔ جماد
گوید آری نه ز دل بهر وفاق
تا نگویندش که هست اهل نفاق
گر نیندی واقفان امر کن
در جهان رد گشته بودی این سخن
صد هزاران ز اهل تقلید و نشان
افکندشان نیم وهمی در گمان
که به ظن تقلید و استدلالشان
قایمست و جمله پر و بالشان
شبههای انگیزد آن شیطان دون
درفتند این جمله کوران سرنگون
پای استدلالیان چوبین بود
پای چوبین سخت بیتمکین بود
غیر آن قطب زمان دیدهور
کز ثباتش کوه گردد خیرهسر
پای نابینا عصا باشد عصا
تا نیفتد سرنگون او بر حصا
آن سواری کاو سپه را شد ظفر
اهل دین را کیست سلطان بصر
با عصا کوران اگر ره دیدهاند
در پناه خلق روشندیدهاند
گر نه بینایان بدندی و شهان
جمله کوران مردهاندی در جهان
نه ز کوران کشت آید نه درود
نه عمارت نه تجارتها و سود
گر نکردی رحمت و افضالتان
در شکستی چوب استدلالتان
این عصا چه بود قیاسات و دلیل
آن عصا که دادشان بینا جلیل
چون عصا شد آلت جنگ و نفیر
آن عصا را خرد بشکن ای ضریر
او عصاتان داد تا پیش آمدیت
آن عصا از خشم هم بر وی زدیت
حلقهٔ کوران به چه کار اندرید
دیدبان را در میانه آورید
دامن او گیر کاو دادت عصا
در نگر کادم چهها دید از عصا
معجزهٔ موسی و احمد را نگر
چون عصا شد مار و استن با خبر
از عصا ماری و از استن حنین
پنج نوبت میزنند از بهر دین
گرنه نامعقول بودی این مزه
کی بدی حاجت به چندین معجزه
هرچه معقولست عقلش میخورد
بی بیان معجزه بی جر و مد
این طریق بکر نامعقول بین
در دل هر مقبلی مقبول بین
همچنان کز بیم آدم دیو و دد
در جزایر در رمیدند از حسد
هم ز بیم معجزات انبیا
سر کشیده منکران زیر گیا
تا به ناموس مسلمانی زیند
در تَسلُّس تا ندانی که کیند
همچو قلابان بر آن نقد تباه
نقره میمالند و نام پادشاه
ظاهر الفاظشان توحید و شرع
باطن آن همچو در نان تخم صرع
فلسفی را زهره نه تا دم زند
دم زند دین حقش بر هم زند
دست و پای او جماد و جان او
هر چه گوید آن دو در فرمان او
با زبانشان گرچه تهمت مینهند
دست و پاهاشان گواهی میدهند


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، مولانا به ناله ستون حنانه میپردازد که از هجران پیامبر(ص) دلسوخته است. وقتی که برای پیامبر منبر ساختند و او نتوانست چهرهاش را به جماعت نشان دهد، ستون نالهای از دل برخاست و از درد جدایی از پیامبر صحبت کرد. پیامبر در پاسخ به ستون میپرسد که چه آرزویی دارد و ستون آرزو میکند که هرگز از بین نرود. مولانا با اشاره به نداها و نشانههای آشکار در دو جهان، نکتهای را مطرح میکند که تنها پیوستگی به حق و حضور معنوی است که به انسان معنا میبخشد و از تقلید و ظن و گمانهای بیاساس پرهیز میدهد. در نهایت، او به تأکید بر معجزات انبیا و اهمیت ایمان و بصیرت در شناخت حقیقت اشاره میکند، و میگوید که هر انسان باید به فکر ذاتی خود و فهم از خدای واحد باشد.
هوش مصنوعی: ستون حنانه از دوری پیامبر ناله میکرد، مانند کسانی که عقل و فهم دارند.
هوش مصنوعی: پیامبر از ستون حنانه پرسید چه میخواهی، و ستون پاسخ داد که دلم برای دوریت بسیار تنگ شده و به خاطر آن جانم به درد آمده است.
هوش مصنوعی: من تکیهگاه تو بودهام، اما اکنون بر سر منبر تو نشستهام و به خاطر منبر تو بر من تکیه کردهای.
هوش مصنوعی: پیامبر فرمایش کرد: آیا میخواهی که برای تو درخت نخیلی بسازند؟ شرق و غرب درخت میوههای تو را خواهند چید.
هوش مصنوعی: آیا در آن عالم، خداوند درختی میکارد که همیشه سبز و تازه بمانی و هیچ وقت پژمرده نشوی؟
هوش مصنوعی: عشق میخواهد که همیشگی و جاودانه بماند. ای نادان! مانند چوب از زندگی بیخبر نباش و بپندار که باید احساسات و عشق را در خود حفظ کنی.
هوش مصنوعی: ستون حنانه را در زمین دفن کردند تا در روز قیامت (یومِ دین) که مردم محشور میشوند، به یاد بماند.
هوش مصنوعی: هر کسی که توسط خدا دعوت شود، از همهٔ مشغلهها و کارهای دنیا آزاد میشود و بینیاز میگردد.
هوش مصنوعی: هر کسی که کار و فعالیت خود را از جانب خداوند داشته باشد، به راحتی بار و مسئولیتش را بر دوش میکشد و از مشغلههای دنیوی رهایی مییابد.
هوش مصنوعی: کسی که از اسرار داد (حق و عدل) آگاهی ندارد، چگونه میتواند ناله یک جسم بیجان (مانند ستون) را تصدیق کند؟
هوش مصنوعی: او (ستون حنانه) میگوید که من فقط به خاطر توافق و سازش چنین نالهای نمیکنم، بلکه میخواهم بگویم که اگر این حرف را بزنم، ممکن است دیگران بگویند که من از اهل نفاق هستم.
هوش مصنوعی: اگر آگاهان به امور، در دنیا بیتوجه باشند، این حرف هم رد شده و قبول نمیشود.
هوش مصنوعی: بسیاری از اهل تقلید (کسانی که به نظرها و اعتقادات دیگران تکیه میکنند) به سرنوشت خود زیاد توجه نکرده و فقط در گمانهای نادرستی به سر میبرند.
هوش مصنوعی: تقلید و استدلالهای آنها باعث شده که به گمان و ظن خود متکی باشند و در نتیجه، به اندازهای که باید قوی و متعهد باشند، ضعیف و وابسته ماندهاند.
هوش مصنوعی: آن شیطان پست شبههای را برمیانگیزد و باعث میشود که این عده احمق و نادان به سمت سقوط و ویرانی بروند.
هوش مصنوعی: استدلال و برهان کسانی که بر پایهٔ معقولات و دلیلهای منطقی صحبت میکنند، مانند چوب است که انعطافناپذیر و سخت است. این استدلالها بدون تساهل و نرمش در مواجهه با حقایق معنوی و عقلانی، نمیتواند به درک صحیحی منجر شود.
هوش مصنوعی: غیر از آن قطب زمان که بینا و آگاه است، او به قدری ثابت و استوار است که به خاطر ثباتش، مانند کوهی بر سر نادانان و ناآگاهان سایه میافکند.
هوش مصنوعی: پای نابینا به عصا نیاز دارد تا بر روی زمین نیفتد و تکیهگاهش باشد. این اشاره به نیاز انسان به کمک و راهنمایی دارد تا از مشکلات و چالشها عبور کند.
هوش مصنوعی: سواری که در جنگ سپاهیان را نصرت و پیروزی بخشید، کیست که سلطان و حاکم بصریها (مردم بصری) است؟
هوش مصنوعی: اگر کوران با عصای خود راه را پیدا کردهاند، این به دلیل حمایت و همراهی افرادی است که بینا هستند و راه را به آنها نشان میدهند.
هوش مصنوعی: اگر بینایان را از خود دور کنی و تنها کوران باشند، همه انسانها در این دنیا مردهاند.
هوش مصنوعی: از افراد نادان و ناآگاه نه چیز مفیدی به دست میآید و نه خیر و برکتی. نه در فرهنگ و ادب رشد میکنند، نه ارتباطات اجتماعی و نه تجارت و منفعتی برای جامعه دارند.
هوش مصنوعی: اگر رحمت و بزرگواری شما در این میان از بین برود، دلیل و برهان شما همچون چوبی بیفایده و بیاثر خواهد بود.
هوش مصنوعی: این عصا نماد قیاسها و استدلالهاست که باعث میشود انسانها درک و بینش عمیقتری پیدا کنند و به واسطه آن به حقایق بزرگ پی ببرند.
هوش مصنوعی: وقتی که عصا به ابزار جنگ تبدیل شد، با صدای وحشتآور آن، هر شخص نادانی را به ترس میاندازد و میطلبد که آن را بشکنید.
هوش مصنوعی: خداوند به شما عصا (قدرت و وسیله) داد تا به جلو بیایید و آن عصا (دلیل قدرت و تسلط) به خاطر خشم شما به سوی او (عصا) ضربه میزند.
هوش مصنوعی: افراد نابینا چه نیازی به هم بستن حلقه دارند؟ در این موقعیت، نگهبان را در وسط قرار دهید تا او راه را نشان دهد.
هوش مصنوعی: به دامن کسی چنگ بزن که به تو عصا داده است و ببین که آن کس چه چیزهایی از طریق عصا مشاهده کرده است.
هوش مصنوعی: ایمان بیاور به معجزات موسی و محمد (ص)، چون عصای موسی که به مار تبدیل شد و ستون حنانه که خبر از او میدهد.
هوش مصنوعی: موسی با عصایش ماری را به وجود آورد و پیامبر اسلام، حضرت محمد (ص)، از ستون حنانه صدایی شنید که برای دین، در پنج نوبت ناله میزد. این نشاندهندهٔ اهمیت دین و تأثیر آن بر موجودات است.
هوش مصنوعی: اگر این طعم و مزه از حقیقت نبود، بیان آن غیرمنطقی و نامعقول میشد. در واقع، نیازی به ارائه معجزات بسیاری نیست.
هوش مصنوعی: هر چه که معقول و منطقی است، عقل آن را میفهمد و نیازی به بیان معجزه یا بحث و جدل ندارد.
هوش مصنوعی: این راهی که من به آن اشاره میکنم، برای مسائلی است که به عقل و منطق نمیسازد، اما در دل هر کسی که به آن توجه کند، پذیرفتنی و قابل قبول است.
هوش مصنوعی: بعضی از موجودات زشت و بدطینت، همانطور که از ترس آدم (که به دلیل مقامش مورد حسادت آنها بود) به مکانهای دور فرار کردند، به خاطر حسد از پیامبران نیز فرار میکنند.
هوش مصنوعی: بخاطر ترس از معجزات پیامبران، منکران زیر زمین پنهان شدهاند.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که تا وقتی انسانها در قید و بند ناموس و اصول مسلمانی زندگی میکنند، نمیتوانند بفهمند که چه چیزهایی در دنیا رخ میدهد و واقعیتها را درک کنند. به عبارتی، محدودیتهای اجتماعی و فرهنگی ممکن است مانع از شناخت عمیق آنها از حقیقت شود.
هوش مصنوعی: همانطور که دلالان بیوجدان بر روی نقرههای بیارزش میمالند و ادعای ارزشمندی میکنند، در مورد نام پادشاه نیز چنین است. این بیت به فریبکاری و نیرنگ اشاره دارد و نشان میدهد که برخی افراد سعی دارند با ظاهر فریبنده، چیزی را که ارزش واقعی ندارد، برجسته کنند.
هوش مصنوعی: ظاهر کلام آنها (فلاسفه) توحید و قوانین دینی است، اما باطن آنها مانند دانهای که در نان پنهان است، ناتوانی و ضعف وجود دارد.
هوش مصنوعی: فردی عاقل و عالم (فلسفی) جرأت ندارد که حتی یک جمله درباره دین حق (اسلام) بگوید، زیرا ممکن است با گفتن آن سخن، عقاید و باورهای او را به چالش بکشد و بر هم بریزد.
هوش مصنوعی: دست و پای انسان، مثل اشیاء بیجان (جماد) هستند و روح او نیز هر چه بگوید، این دو عضو در اختیار و فرمان او عمل میکنند.
هوش مصنوعی: هرچند با زبان خود اتهام میزنند، اما دست و پاهایشان حقیقت را آشکار میکنند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳۱ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.