شیر سخن مادر نیکو استمالت کرد و آن را بر خرد خویش باز انداخت و شگال را پیش خواند و گفت: میل ما، بحکم آزمایش سابق، بقبول عذر تو زیادت ازان است که بتصدیق حوالت خصمان. شگال گفت:من از موونت این تهمت بیرون نیایم تا ملک حیلتی نسازد که صحت حال و روشنی کار بدان بشناسد، با آنکه بیراءت ساحت و کمال دیانت خوطش ثقتی تمام دارم و متیقنم که هرچند احتیاط بیشتر فرموده شود و مزیت و رجحان من در اخلاص و مناصحت برکافه حشم و خدم ظاهرتر گردد.
من آن ترازوم اخلاص و دوستی ترا
که هیچ گنج نتابد سرزبانه من
بعشق و مهر تو آن بحر دور پایانم
که در نیابد چرخ و هوا کرانه من
شیر گفت:وجه تفحص چیست؟ گفت: جماعتی را که این افترا کردهاند حاضر آرند و باسقصا ازیشان پرسیده شود که تخصیص من بدین حوالت و فروگذاشتن کسانی که گوشت خورند، و دران مناقشت روا دارند چه معنی داشت، که روشن شدن این باب بی از این معنی ممکن نتواند بو، و امید آنست که اگر ملک این بفرماید، و چون خواهند که بستیهند بانگی برزند، و تاکیدی رود که هرگاه که راستی حال بازنمایند جرم ایشان بعفو مقابله کرده آید، هراینه نقاب ظن کاذب از چهره یقین صادق برداشته، شود و نزاهت جانب من مقرر گردد.
شیر گفت: چگونه عفو را مجال بود در باب کسی که بقصد در حق من و اهل مملکت من معترف گشت؟ گفت: بقا باد ملک را، هر عفو که از کمال استیلا و بسطت و وفور استعلا و قدرت ارزانی باشد سراسر هنر است، وبدین دقیقه که بر لفظ ملک رفت دران تفاوتی صورت نبندد، خاصه که گناه کار، آن را بتوبت و انابت دریافت و ببندگی و طاعت پیش آن باز رفت، البته بیش مجال انتقام نماند و هراینه مستحق اغماض و تجاوز گردد. و علما گویند: طلب مخرج از بدکرداری بابی معتبر است در احسان و نیکوکاری. شیر چون سخن او بشنود و آثار صدق و صواب بر صفحات آن بدید طایفه ای را که آن فتنه انگیخته بودند از هم جدا کرد، و در استکشاف غوامض و استنباط بواطن آن کار غلو مبالغه واجب داشت و امانی موکد داد اگر راستی حال نپوشانند. پس بعضی ازیشان اعتراف نمودند و تمامی مواضعت و مبایعت خویش مقرر گردانیدند، و دیگران بضرورت اقتدا کردند، و براءت ساحت شگال ظاهر گشت.
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شیر به مادر گفت که با توجه به تجربهی گذشته و عذرخواهی شگال، او را به خاطر این تهمت بیشتر از آنچه که شایسته است، ببخشند. شگال از بابت تهمتها به وضوح میگوید که نمیتواند از این اتهام فرار کند مگر اینکه حقیقت مشخص شود و در این راه باید شاهدانی که اتهام را مطرح کردهاند، حاضر شوند و از آنها سوال شود. شیر به شگال میگوید که عفو در حالی که کسی به عمد دچار گناه شده، دشوار است، اما هر عفوی که از قدرت و عظمت فرد نشات گیرد، هنر بزرگی است. در نهایت، شیر به شگال گوش میدهد و متوجه صداقت او میشود و به این ترتیب، فتنهگران را از هم جدا میکند. در پایان، شگال از اتهاماتی که به او وارد شده، تبرئه میشود.
هوش مصنوعی: مادر شیر با مهارت و جوانب مختلف موضوع را بررسی کرد و سپس شگال را به نشست دعوت کرد. او بیان داشت که بر اساس تجربیات گذشته، دلایل قانعکنندهتری برای پذیرفتن عذر شگال وجود دارد. شگال در پاسخ گفت که تا زمانی که واقعیات روشن نشود، نمیتواند از این اتهام دفاع کند. او با این حال به پاکی نیت و صداقت خود اطمینان داشت و معتقد بود که هر چه احتیاط بیشتر رعایت شود، برتری و صداقت او نسبت به سایرین بیشتر مشخص خواهد شد.
هوش مصنوعی: من آن اندازهگیری از صداقت و دوستی تو هستم که هیچ گنجی نمیتواند به ارزش آن قدردانی کند.
هوش مصنوعی: به خاطر عشق و محبت تو، من مانند دریایی بیکران هستم که نه چرخ زمان و نه هوا، نمیتوانند به انتهای من برسند.
هوش مصنوعی: شیر پرسید: دلیل بررسی چیست؟ پاسخ داد: باید افرادی را که این اتهام را زدهاند، حاضر کنیم و از آنها سوالاتی بپرسیم تا مشخص شود که چرا من در این مورد خاص برخورد کردم و نسبت به کسانی که گوشت میخورند بیتوجهی کردم. روشن شدن این موضوع بدون توضیحات بیشتر ممکن نیست. اگر پادشاه این را اجازه دهد و زمانی که خواستند، فریاد بزنند و تأکید کنند که هر کس حقیقت را بیان کند، میتواند از مجازات معاف شود، در این صورت ابهام و شک کاذب از چهره حقیقت کنار خواهد رفت و پاکدستی من تأیید خواهد شد.
هوش مصنوعی: شیر گفت: چگونه میتوان عفو کرد در مورد کسی که به عمد به من و مردم مملکت من آسیب زده است؟ او پاسخ داد: اگر مملکت پا برجا باشد، هر نوع عفوی که از قدرت و تسلط و خوشی ناشی شود، واقعاً هنری است. در اینجا تفاوتی وجود ندارد، بخصوص زمانی که فرد خطاکار با توبه و ندامت به سوی ملک برمیگردد و در اطاعت او قرار میگیرد. در این صورت، دیگر جایی برای انتقام باقی نمیماند و او مستحق عفو و گذشت میشود. علمای دین میگویند: درخواست بخشش از گناه، خود بابی معتبر در احسان و نیکوکاری است. شیر بعد از شنیدن این سخن و مشاهده آثار صدق در آن، افرادی را که فتنه را ایجاد کرده بودند از یکدیگر جدا کرد. او بر این نکته تأکید داشت که باید کارهای آنها به دقت بررسی شود و اگر حقیقت نهان نماند، متوجه خواهند شد. برخی از آنها اعتراف کردند و تمام مواضع و تعهدات خود را روشن کردند و دیگران نیز ناچار به پیروی از آنها شدند و در نهایت، بیگناهی گلهدار مشخص شد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.