چو دی نسیم سحر خورد بر مشام جهان
صبا رسید و رسانید بوی روضهٔ جان
فتاد زمزمه ذوقناک در افواه
که یافت لذت از آن صدهزار کام و زبان
ز دشت خاست غباری که فیض نور از وی
زیاده از دگران یافت دیدهٔ نگران
صدای نوبت دولت بلند گشت و درید
فلک ز صولت آن پردههای گوش کران
منادی طرب آهنگ بانگ زد که رسید
مواکب ظفر آثار شهریار جهان
امیرزاده عالی نسب ولیجان بیک
ولیعهد ابد انتساب خان زمان
بزرگ فر بلند اختر قوی فطرت
جلیل قدر فلک رتبهٔ رفیع مکان
ز رتبهٔ طاق میان هزار یکه سوار
ز جذبهٔ فرد میان هزار یکه جوان
به بزم ازو متنزل سران افسر بخش
به رزم ازو متوهم ملوک ملک ستان
شود چو گرم عطا آه از ذخایر بحر
دهد چو داد سخا وای بر دفاین کان
به آن محیط عطا بس خطاست نسبت ابر
که هست او گوهر افشان و ابر قطره چکان
به مجمعی که نباشد ورای خسرو و شاه
بود ز رتبه نشان این چه رتبه است و چه شان
هزار عذر بگوید اگر قضا ناگه
جهد خدنگ قضا بیرضای او ز کمان
به مهرهٔ کمر کوه اگر اشاره کند
هزار مرحله ره در میان به نوک سنان
به زور خط شعاعی چنان شود سفته
که سر کن فیکون آشکار گردد از آن
محل نیزه رساندن ز زورمندی وی
تفاوتی نکند در اثر سنان وبنان
اگر قضا مدد از وی طلب کند شکند
به زور باد پر پشه پشت پیل دمان
بلامکان جهد از هیبتش کرنگ فلک
حواله گر بسرونش کند دوال عنان
مه فلک که به نعل سمند اوست قرین
ستارهایست که با آفتاب کرده قران
به شرح حسن وفایش که شیوهٔ ابدیست
نه عمر نوح وفا میکند نه طی لسان
ز قدسیمبران بزم او عجب چمنی است
که نخلهاش چمانند و سروهاش روان
ز روی لالهرخان مجلسش عجب باغی است
که از شراب و خمار آمدش بهار و خزان
ز پرتو نظرش حسن رایت پرورشی
که طعنه بر پریان میزنند آدمیان
بلند رتبه امیرا کسی که از توفیق
گرفته بود زمین و زمان بتیغ زبان
فکنده بود به جائی کمند نظم بلند
که مینمود از آن کوتهی کمند گمان
چنان زبون شده امروز کز مشاهدهاش
زمین پر است ز سیلاب چشم اهل زمان
بلیهای که بر او آسمان گماشته است
گرانتر است ز حمل زمین تحمل آن
مگر امانی و آمالش از حمایت تو
روا شوند که یابد از آن بلیه امان
به کیمیای نظر گر مس وجودش را
توجه تو کند زر بر این عمل چه زیان
سخن تمام چو شد محتشم برای دعا
به جنبش آر زمانی زبان ادعیه خوان
همیشه تا بود از روز و روزگار اثر
مدام تا بود از شاه و شهریار نشان
به روزگار دراز آن خدیو ملک طراز
بود سریر نشین بلکه پادشاه نشان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در مدح ولیجان سلطانی ترکمان سروده شده است و به وصف ویژگیهای برجسته و فضائل او میپردازد. شاعر با اشاره به بینظیری و قدرت ولیجان، او را به عنوان ولیعهدی با عزت و جلال معرفی میکند که در بزم و رزم بالاترین مقامها را در اختیار دارد. همچنین، بر اثر نظر و رافت او بر دیگران تأکید میکند و او را مسبب برکت و صفای زمین و زمان میداند. شاعر در نهایت دعا میکند که همیشه یاد و نام ولیجان در نزد مردمان باقی بماند و خوشیها و موفقیتهایش پایدار باشد.
هوش مصنوعی: زمانی که نسیم دلانگیز صبح به گوش جان دنیا میرسد، باد خوشبو به همراه خود عطر گلستان روح را میآورد.
هوش مصنوعی: صدای دلنشین و خوشی در میان مردم منتشر شد که از آن لذتهای فراوان و شادیهای بسیاری به دست آمد.
هوش مصنوعی: از دشت، گرد و غباری برخاست که روشنایی و فیض آن بیشتر از دیگران بود و نگاههای نگران را به خود جلب کرد.
هوش مصنوعی: صدای اعلان پیروزی به گوش رسید و به خاطر قدرت و عظمت آن، آسمان را چنان تحت تاثیر قرار داد که پردههای بیصدایی را نیز درید.
هوش مصنوعی: خبرچین شادی آوازهای بلند داد که کاروانهای پیروزی به سوی شهریار جهان رسیدهاند.
هوش مصنوعی: امیرزادهٔ با اصالت و نیکو نسب، ولیجان بیک، ولیعهد دائمی خان زمان است.
هوش مصنوعی: ولیجان بیک، فرزند بزرگ یک خانوادهی عالینسب و با اصل و نسب، به خاطر ویژگیهای برجسته و مقام والایش همانند ستارهای در آسمان با قدرت و اعتبار بسیار توصیف شده است.
هوش مصنوعی: از میان هزاران جوان، تنها یک سوار وجود دارد که در مقام و رتبه از همه بالاتر است و به طور خاص از جاذبهای خاص برخوردار است.
هوش مصنوعی: در میهمانیها، بزرگان و افراد مهم به خاطر او (ولیجان) در نهایت احترام و ارادت مینشینند و در میدان جنگ، پادشاهان و فرمانروایان به خاطر عظمت وجود او، دچار ترس و تردید میشوند.
هوش مصنوعی: وقتی که عطا و بخشش او (ولیجان) گرم و پرحرارت شود، از گنجینههای بیپایان مانند دریایی بیکران، سخاوت و بخشش کند؛ در این لحظه است که باید آهی از حسرت کشید بر آنچه که در دلها پنهان مانده و نمیتواند به دیگران برسد.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به اشتباه نسبت دادن به ابر را نقد میکند و میگوید که در فضایی که پر از بخشش و نعمت است، ابر تنها به صورت قطرهچکان شناخته نمیشود، بلکه خودش مانند گوهری درخشان و پربار است که میافشاند.
هوش مصنوعی: در مجلسی که هیچ کس جز خسرو و شاه نباشد، نشانگر آن است که این مقام و رتبه چه مقام بالایی است و چه ارزش والایی دارد.
هوش مصنوعی: اگر قضا به ناگهان پیش بیاید و به انسان آسیبی برساند، حتی اگر هزار بهانه و عذر بیاورد، در واقع قدرت قضا در برابر خواست و اراده خداست و هیچکس نمیتواند از ارادهٔ او فرار کند.
هوش مصنوعی: اگر به نقطهٔ بالای کوه اشاره کند، هزار مسیر در میان، به نوک نیزهها هدایت میشود.
هوش مصنوعی: با قدرتی همانند خطی که ایجاد میشود، آنچنان اثرش مشخص خواهد شد که باعث میشود چیزهای پنهان به وضوح نمایان شوند.
هوش مصنوعی: توانایی و قدرت او به اندازهای است که فرقی ندارد که نیزه به چه نقطهای برخورد کند؛ زیرا تأثیر قدرت او بر تیغهٔ نیزه و دستانش یکسان است.
هوش مصنوعی: اگر تقدیر و سرنوشت به کمک او نیاز داشته باشد، آنقدر قدرت دارد که با نیروی باد، پشت فیل را بشکند و آن را به زمین بزند.
هوش مصنوعی: بیمکانی، بهدلیل عظمت و قدرت او، از هیبت او بهوجود میآید؛ اگر زمین و آسمان هم بخواهند او را در خود بگیرند، نمیتوانند و او بر آنها تسلط دارد.
هوش مصنوعی: ماه گرد چهرهٔ او که مانند سمند (اسب) بزرگ و سریع است، با ستارهای همراه است که به خورشید (آفتاب) پیوسته و هماهنگ شده است.
هوش مصنوعی: وفای او به زیباییاش توصیف شده که ویژگیای جاودانه است. این وفا در سطحی فراتر از عمر نوح، شخصیت معروفی که به خاطر زندگی طولانیاش در تاریخ شناخته میشود، قرار دارد و از گفتار زبانی هم فراتر رفته است.
هوش مصنوعی: بزم او به قدس (به معنای سرزمین مقدس یا بهشتی) اشاره دارد و جایی زیبا و دلانگیز را توصیف میکند که در آن نخلها سر به چمن (مرتفع) دارند و سروها به طور نرم و آرام در حال حرکت هستند. این تصویر نشاندهندهٔ جلال و زیبایی بزم اوست.
هوش مصنوعی: مجلس او با زیباییهای لالهرخان پر شده است و به این زیباییها، بهوسیلهٔ شراب و حال خمار، بهار و پاییز رونق یافتهاند.
هوش مصنوعی: از نور و درخشش نگاه او، زیبایی پرچم (حسن رایت) به قدری افزایش یافته که انسانها به پریان طعنه و کنایه میزنند. به عبارت دیگر، زیبایی و جذابیت او به حدی است که دیگران را تحت تأثیر قرار میدهد و آنها با او مقایسه میشوند.
هوش مصنوعی: امیر بلندپایهای که با زبانش زمین و زمان را تسخیر کرده بود و از فضل و موفقیت برخوردار شده بود.
هوش مصنوعی: به جایی کمند (سیمای زیبایی) افکنده بود که نشان میداد او به جهت بلندی مقامش هیچگاه به دام اندیشههای پست نمیافتد.
هوش مصنوعی: امروز آنقدر ذلت و حقارت بر کمر او (ولیجان) نشسته است که از شدت گریه و اندوه چشمان مردم زمانه همچون سیلاب، زمین را پر کرده است.
هوش مصنوعی: مشکلی که آسمان بر دوش او گذاشته، سنگینتر از بار زمین است و او نمیتواند آن را تحمل کند.
هوش مصنوعی: آیا میشود آرزوها و امیدهای او از حمایت تو برآورده شود تا از آن بلای سخت رهایی یابد؟
هوش مصنوعی: اگر نگاه تو به وجود او به مانند کیمیا (موادی که طلا میسازد) باشد، هرچند بر این کار(توجه به او) زیانی نخواهد بود.
هوش مصنوعی: وقتی که محتشم همهچیز را گفت و سخنش به پایان رسید، برای دعا کردن، زبان دعاخوان را به حرکت درآور.
هوش مصنوعی: همیشه تا زمانی که روزگار وجود دارد، نشانهای از پادشاهان و فرمانروایان نیز باقی خواهد ماند.
هوش مصنوعی: در طول زمان، آن فرمانروا که زیبایی و مقام سلطنت را دارد، بر روی تخت سلطنت نشسته و خود را به عنوان پادشاه معرفی کرده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
توانگری و بزرگی و کام دل بجهان
نکرد حاصل کس جز بخدمت سلطان
یمین دولت کایام ازو شود میمون
امین ملت کایمان ازو شود تابان
همه عنایت یزدان بجمله بهرۀ اوست
[...]
بزرگی و شرف و قدر و جاه و بخت جوان
نیابد ایچکسی جز بمدحت سلطان
یمین دولت ابوالقاسم آفتاب ملکوک
امین ملت محمود پادشاه جهان
خدایگانی کاندر جهان بدین و بداد
[...]
بهار تازه ز سر تازه کرد لاله ستان
برنگ لاله می از یار لاله روی ستان
جهان جوان شد و ما همچنو جوانانیم
می جوان بجوان ده درین بهار جوان
بشادکامی امروز داد خویش بده
[...]
اگر نجست زمانه بلای خلق جهان
چرا ز خلق جهان روی او بکرد نهان
اگر نخواست دلم زار و مستمند چنین
چرا نگاشت رخش خوب و دلفریب چنان
اگر نگشت دل من تنور آتش عشق
[...]
شب دراز و ره دور و غربت و احزان
چگونه ماند تن یا چگونه ماند جان
بسان مردم بی هوش گشته زار و نزار
دلم ز درد غریبی تن از غم بهتان
مرا دو دیده به سیر ستارگان مانده
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.