این عقل در یقین زمانه گمان نداشت
کز عقل را ز خویش زمانه نهان نداشت
در گیتی ای شگفت کران داشت هر چه داشت
چون بنگرم عجایب گیتی کران نداشت
هر گونه چیز داشت جهان تا به پای داشت
ملکی قوی چو ملک ملک ارسلان نداشت
پاینده باد ملکش و ملکیست ملک او
کایام نو بهار چنان بوستان نداشت
گشت آن زمان که ملکش موجود شد جهان
دلشاد و هیچ شادی تا آن زمان نداشت
آن جود و عدل دارد سلطان که پیش ازین
آن جود عدل حاتم و نوشیروان نداشت
هنگام کر و فر وغا تاب زخم او
شیر ژیان ندارد و پیل دمان نداشت
ای پادشاه عادل و سلطان گنج بخش
هرگز جهان و ملک چو تو قهرمان نداشت
امروز یاد خواهم کردن ز حسب حال
یک داستان که دهر چنان داستان نداشت
بونصر پارسی ملکا جان به تو سپرد
زیرا سزای مجلس عالی جز آن نداشت
جان داد در هوات که باقیت باد جان
اندر خور نثار جز آن پاک جان نداشت
جان های بندگان همه پیوند جان توست
هر بنده جز برای تو جان و روان نداشت
آن شهم کاردان مبارز که مثل او
این دهر یک مبارز و یک کاردان نداشت
مرد هنر سوار که یک باره از هنر
اندر جهان نماند که او زیر ران نداشت
کس چون زبان او به فصاحت زبان ندید
کس چون بیان او به لطافت بیان نداشت
او یافت صد کرامت اگر مدتی نیافت
او داشت صد کفایت اگر دودمان نداشت
اندیشه مصالح ملک تو داشتن
و اندوه سوزیان و غم خانمان نداشت
در هر چه اوفتاد بد و نیک و بیش و کم
او تا به داشت تاب سپهر کیان نداشت
شصت و سه بود عمرش چون عمر مصطفی
افزون ازین مقامی اندر جهان نداشت
آن ساعت وفات که پاینده پادشاه
روی نیاز جز به سوی آسمان نداشت
مدح خدایگان و ثنای خدای عرش
جز بر زبان نراند و جز اندر دهان نداشت
آن بندگی که بودش در دل نکرد از آنک
یک هفته داشت چرخش و جز ناتوان نداشت
این مدح خوان دعا کندش زانکه در جهان
کم بود نعمتی که برین مدح خوان نداشت
بر بنده مهر داشت چهل سال و هرگز او
بر هیچ آدمی دل نامهربان نداشت
صاحب قران تو بادی تا هست مملکت
زیرا که مملکت چو تو صاحب قران نداشت
فرزندگانش را پس مرگش عزیزدار
کو خود به عمر جز غم فرزند کان نداشت



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر نخست از شگفتیهای بیپایان جهان سخن میگوید و پادشاهی ملک ارسلان را بیمانند میشمارد و دادگری، بخشش و دلاوری او را میستاید. سپس به سوگ بونصر پارسی میپردازد؛ او مردی کاردان، دلاور و سخنور بود که جان در خدمت شاه داد، در شصت و سه سالگی درگذشت و در دم مرگ دعاگوی شاه بود. مسعود سعد از چهل سال مهربانی و بخشش او به خود یاد میکند و در پایان، پس از دعا برای شاه، از او میخواهد فرزندان بونصر را گرامی بدارد.
هوش مصنوعی: عقل دربارهٔ حقیقت روزگار گمان نادرستی نداشت، زیرا روزگار راز خود را از عقل پنهان نکرده بود.
هوش مصنوعی: شگفتا که هر چه در جهان هست حد و پایانی دارد، اما چون نیک مینگرم شگفتیهای جهان پایانی ندارد.
هوش مصنوعی: جهان از روزی که برپا بوده هر گونه چیزی داشته، اما پادشاهیای به نیرومندی پادشاهی ملک ارسلان نداشته است.
هوش مصنوعی: پادشاهی او پاینده باد؛ ملک او چنان آراسته است که بوستان در روزهای نوبهار هم چنان زیبایی نداشت.
هوش مصنوعی: از زمانی که پادشاهی او پدید آمد جهان شادمان شد، و تا آن هنگام هیچ شادی نداشت.
هوش مصنوعی: سلطان چنان بخشش و دادگری دارد که پیش از این حاتم چنان بخشش و انوشیروان چنان دادی نداشتند.
هوش مصنوعی: در هنگام حمله و شکوه نبرد، شیر خشمگین و پیل خروشان تاب ضربت او را ندارند.
هوش مصنوعی: ای پادشاه دادگر و سلطان گنجبخش، جهان و پادشاهی هرگز فرمانروا و پهلوانی مانند تو نداشته است.
هوش مصنوعی: امروز به مناسبت حال، داستانی را یاد میکنم که روزگار مانند آن را به خود ندیده است.
هوش مصنوعی: ای پادشاه، بونصر پارسی جان خود را به تو سپرد، زیرا برای پیشگاه بلند تو هدیهای شایستهتر از جان نداشت.
هوش مصنوعی: او در راه مهر و خدمت تو جان داد (جان تو پاینده باد)، و برای نثار کردن چیزی جز آن جان پاک نداشت.
هوش مصنوعی: جان همهٔ بندگان به جان تو پیوسته است و هیچ بندهای جان و روان را جز برای تو نمیخواهد.
هوش مصنوعی: او مردی بزرگ، کاردان و دلاور بود که روزگار مانند او دلاوری و کاردانی نداشت.
هوش مصنوعی: سوارکار میدان هنر بود؛ گویی هیچ اسبی از هنر در جهان نماند که او زیر ران خود نداشته باشد، یعنی بر همهٔ هنرها چیره بود.
هوش مصنوعی: هیچکس زبانی به فصاحت زبان او و بیانی به لطافت بیان او ندیده است.
هوش مصنوعی: اگر عمر و روزگار درازی نیافت، صدها بزرگی و ارجمندی یافت؛ و اگر خاندان و تبار بزرگی نداشت، صدها شایستگی و کاردانی داشت.
هوش مصنوعی: او همهٔ اندیشهاش در کار مصلحتهای پادشاهی تو بود و پروای زیان خود و غم خانه و زندگیاش را نداشت.
هوش مصنوعی: در هر پیشامدی، از بد و نیک و کم و زیاد، چنان پایدار بود که آسمان شاهانه هم تاب پایداری او را نداشت.
هوش مصنوعی: عمرش مانند عمر پیامبر شصت و سه سال بود و بیش از این در جهان ماندگاری نیافت.
هوش مصنوعی: در هنگام مرگ، برای پادشاه پاینده جز به سوی آسمان روی نیاز و دعا نداشت.
هوش مصنوعی: در آن حال جز ستایش پادشاه و ثنای خداوند عرش چیزی بر زبان نراند و در دهان نداشت.
هوش مصنوعی: نتوانست خدمتی را که در دل آرزو داشت به جا آورد، زیرا روزگار یک هفته او را بیمار و ناتوان نگه داشت.
هوش مصنوعی: این مدیحهخوان (خود شاعر) برای او دعا میکند، زیرا کمتر نعمتی در جهان بود که او به این شاعر نبخشیده باشد.
هوش مصنوعی: او چهل سال به من بنده مهر ورزید و هرگز نسبت به هیچ انسانی دلی نامهربان نداشت.
هوش مصنوعی: تا پادشاهی برپاست تو فرمانروای کامروا و بختیار باشی، زیرا کشور فرمانروایی چون تو نداشته است.
هوش مصنوعی: فرزندانش را پس از مرگ او گرامی بدار، زیرا او در همهٔ عمر جز غم فرزندان دلنگرانی دیگری نداشت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای آنکه بیتو هیچ نظامی جهان نداشت
بر هیچحق زمانه چو تو قهرمان نداشت
تا در وجود نامدی از پردهٔ عدم
روی زمین ز نقش معالی نشان نداشت
گردون ز خاندان نبوت بهیچ قرن
[...]
بیمار کربلا به تن از تب توان نداشت
تاب تن از کجا که توان بر فغان نداشت
گر تشنگی ز پا نفکندش غریب نیست
آب آنقدر که دست بشوید ز جان نداشت
در کربلا کشید بلایی که پیش وهم
[...]
ای دل، بقا دوام و بقائی چنان نداشت
ایام عمر، فرصت برق جهان نداشت
روشن ضمیر آنکه ازین خوان گونه گون
قسمت همای وار به جز استخوان نداشت
سرمست پر گشود و سبکسار برپرید
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.