فغان ازین غراب بین و وای او
که در نوا فکندمان نوای او
غراب بین نیست جز پیمبری
که مستجاب زود شد دعای او
غراب بین نایزن شدهست و من
سته شدم ز استماع نای او
برفت یار بیوفا و شد چنین
سرای او خراب، چون وفای او
به جای او بماند جای او به من
وفا نمود جای او به جای او
بسان چاه زمزمست چشم من
که کعبهٔ وحوش شد سرای او
سحاب او بسان دیدگان من
بسان آه سرد من صبای او
خراب شد تن من از بکای من
خراب شد تن وی از بکای او
الا کجاست جمل بادپای من
بسان ساقهای عرش پای او
چو کشتیی که بیل او ز دم او
شراع او، سرون او قفای او
زمام او طریق او و راهبر
سنام او دو دست او عصای او
کجاست تا بیازمایم اندرین
سراب آب چهره آشنای او
ببرم این درشتناک بادیه
که گم شود خرد در انتهای او
ز طول او به نیم راه بگسلد
فراز او مسافت سمای او
زمین او چو دوزخ و ز تف او
چو موی زنگیان شده گیای او
بسان ملک جم خراب، بادیه
سپاه غول و دیو، پادشای او
زنند مقرعه به پیش پادشا
دوال مار و نیش اژدهای او
کنیزکان به گرد او کشیده صف
ز کرکی و نعامه و قطای او
ز مار گَرزه، مار گرد ریگ پر
غدیرها و آبگیرهای او
شراب او سراب و جامش اودیه
و نقل او حجاره و حصای او
سماع مطربان به گرد او درون
زئیر شیر و گرگ را عوای او
بخور او سموم گرم و اسپرم
به گرد او عکازه و غضای او
شمیده من در آن میان بادیه
زسهم دیو و بانگ هایهای او
بدانگهی که هور تیرهگون شود
چو روی عاشقان شود ضیای او
شب از میان باختر برون جهد
بگسترند زیر چرخ جای او
چو جامعهٔ نگارگر شود هوا
نقط زر شود بر او نقای او
فلک چو چاه لاجورد و دلو او
دو پیکر و مجره همچو نای او
هبوب او هوا و بر هبوب او
کسی فشانده گرد آسیای او
ز هقعهٔ چو نیمخانهٔ کمان
بنات نعش از اول بنای او
جدی چنان به شارهای وز استر
چو نقطهای به ثور بر، سهای او
هوا به رنگ نیلگون یکی قبا
شهاب، بند سرخ بر قبای او
مجره چون ضیا که اندر اوفتد
به روزن و نجوم او هبای او
بدانگهی که صبح، روز بر دمد
بهای او به کم کند بهای او
قمر بسان چشم دردگین شود
سپیدهدم شود چو توتیای او
رسیده من به انتهای بادیه
به انتها رسیده هم عنای او
به مجلس خدایگان بیکفو
که نافریده همچو او خدای او
مدبری که سنگ منجنیق را
بدارد اندرین هوا دهای او
به جایگاه عزم، عزم عزم او
به جایگاه رای، رای رای او
که کرد، جز خدای عز اسمه
رضا رضای او، قضا قضای او
نه در جهان جلال، چون جلال او
نه هیچ کبریا چو کبریای او
خلیج مغربی هزیمهای شود
اگر نه جود او شود سقای او
فصاحتم چو هدهدست و هدهدم
کجا رسد به غایت سبای او
ز شکر اوست مروه و صفای من
ز فضل اوست مروه و صفای او
طبیعت منست گاه شعر من
جمیله و شه طباطبای او
«اماصحا» به تازیست و من همی
به پارسی کنم اما صحای او
الا که تا برین فلک بود روان
شجاع او و حیةالحوای او
بقاش باد و دولت همیشگی
رسیده در حسود او بلای او



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به فراق یار و بیوفایی او میپردازد. او احساسات عمیق خود را نسبت به غیبت محبوبش توصیف میکند و به تصویر کشیدن وضعیت خراب دنیای خویش میپردازد. شاعر نالههایی از دل خود درمیآورد و غمی را که از جدایی یار بر دل دارد، به خوبی بیان میکند. او با به کار بردن تمثیلهایی چون بحر، چاه، و خاک، دنیای خالی از عشق و وفا را به تصویر میکشد و حسرت و آرزوهایش را از طریق توصیف دنیای پیرامونش ابراز میکند. نهایتاً، او به جلال و کبریایی خاص خداوند اشاره میکند و به عظمت آنچه در دلش میگذرد، شهادت میدهد.
هوش مصنوعی: اینجا شاعر از صدای یک کلاغ (غراب) شکایت میکند که باعث آزار و ناراحتی او شده است. او با بیان "وای او" نشان میدهد که صدای این کلاغ چه اثر منفی بر حال و هوای او گذاشته است.
هوش مصنوعی: غراب، در واقع، پیامبری است که دعاهایش به سرعت پذیرفته میشود و به حقیقت میپیوندد.
هوش مصنوعی: به حنای یک طاووس چشم دوختهام و از صدای نای او به شدت تحت تأثیر قرار گرفتهام.
هوش مصنوعی: یار بیوفا رفت و به همین خاطر خانهٔ او اکنون ویران شده، چون وفای او از بین رفت.
هوش مصنوعی: بهجای معشوق، جایی که او نبود، وفا کرد و در آنجا باقی ماند.
هوش مصنوعی: چشم من مانند چاه زمزم است که محل پناه و خانهٔ وحوش (جانوران وحشی) شده است.
هوش مصنوعی: چشمهای او مانند ابرهاست و احساساتش شبیه به اشکهای سرد من است. نسیم او نیز به اندازهٔ اندوه و احساس من لطیف و دلانگیز است.
هوش مصنوعی: از گریه و اندوه من، جسم و جان من دچار آسیب و ویرانی شده است، و از گریه و اندوه او نیز جسم و جانش به همین حال دچار ویرانی شده است.
هوش مصنوعی: کجاست شتاب و سرعت مرغمانند من که مانند ساقههای عرش، پای او است؟
هوش مصنوعی: شخصیتی را توصیف میکند که مانند کشتیای است که حرکت آن به وسیله دمی، بادبان و سرش سامان مییابد و به پیش میرود. این تصویر نشاندهنده کنترل و هدایت قوی آن شخص است.
هوش مصنوعی: سکان و راهنمایی او و راهنمای دوشوارش، دو دست او مثل عصا است.
هوش مصنوعی: کجاست تا در این زمین سرابگون که مانند آب است، چهره آشنای او را ببیند و امتحان کند؟
هوش مصنوعی: میخواهم این بیابان وسیع را ببرم تا در انتهای آن، بزرگی و عظمت او باعث شود که خرد و اندیشهام گم شود.
هوش مصنوعی: از آنجایی که طول این بادیه بسیار زیاد است، اگر کسی بخواهد در آن حرکت کند، در میانه راه از هم گسیخته و زده میشود؛ بهطوری که برای رسیدن به قله آن، مسافت آسمان را هم طی میکند.
هوش مصنوعی: زمینی که متعلق به او است مانند دوزخ میماند و آتش او باعث شده که گیاهان همچون موهای زنگی و سوخته به نظر برسند.
هوش مصنوعی: پادشاه او همچون ملک جمشید، که زمانی بزرگ و آباد بود، اکنون در حال ویرانی است و سرزمینش به صورت بیابانی پر از غول و دیو در آمده است.
هوش مصنوعی: پادشاهی را که دارای قدرت و هیبت است، به ستوه آورده و به او دسترسی پیدا میکنند که با دوال مار (کرکس) و نیش اژدها (خطر و تهدید) همسنجی میشود.
هوش مصنوعی: کنیزکان با لباسهای نرم و زیبا به دور او صف کشیدهاند و با پوششهای لطیف و پرنرم خود به زیبایی او افزودهاند.
هوش مصنوعی: مار گَرزه، مار سمی است. در این بیت به توصیف مارهای خطرناک و سمی در آبگیرها و غدیرها پرداخته شده است. اشاره به این دارد که در کنار زیباییهای طبیعی مانند غدیرها و آبگیرها، خطراتی نیز وجود دارد، که به اشعار پیشین و پسین در مورد زیبایی و زرق و برق زندگی متضاد است.
هوش مصنوعی: شراب او مانند سراب است و پیمانهاش به شکل اودیه (شیرینی یا دسر) و نقل (یعنی قند) او مانند سنگریزه و شن است.
هوش مصنوعی: صدای موسیقی نوازندگان در اطراف او مانند زوزهٔ شیر و گرگ است، که نشاندهندهٔ ناله و فریادهای آنها است.
هوش مصنوعی: او در میان گروهی که در حال جشن و شادی هستند، در حال نوشیدن نوشیدنیهای گرم و غلظتدار است و اطرافش بوی خوش و عطر خوشی وجود دارد.
هوش مصنوعی: در آن میان بیابان، صدای شیون و نالههای دیو را شنیدهام و این صدای وحشتناک را به خاطر دارم.
هوش مصنوعی: زمانی که هور (خورشید) تیره و غمگین گردد، چهره عاشقان به نور و روشنی آن خدا همچون ضیاء (نور) تبدیل میشود.
هوش مصنوعی: شب از سمت باختر بیرون میآید و فضای زیر آسمان را برای او گسترش میدهد.
هوش مصنوعی: زمانی که آسمان مانند یک کتان خوشرنگ و زیبا در میآید، نقطههای طلایی بر آن میافتد که نماد زیبایی و زینت است.
هوش مصنوعی: آسمان مانند چاه لاجوردی است و دلو (سطل) آن دو شکل متفاوت دارد که مسیر (مجره) آن مانند نی است.
هوش مصنوعی: هوا به وسیلهٔ وزش باد (هبوب) در حال حرکت است و کسی هم با قدرت باد گرد و غبار را به دور خود پراکنده کرده است، مانند آسیایی که برای آسیا کردن غلات به کار میرود.
هوش مصنوعی: از نیمخانۀ ابر و دودی که مانند کمان است، ستارههای صورت فلکی «دختر نعش» (که به گروهی از ستارهها اشاره دارد) از ابتدا در آسمان قرار گرفتهاند.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به صورتی توصیفی از ستاره زهره (که به عنوان «جدی» شناخته میشود) و ناهید در آسمان میپردازد و آنها را به نقاطی در مسیر حرکت استر (اسب) در صورت فلکی ثور (گاو) تشبیه میکند. روشن است که این ستارهها در میان دیگر ستارهها نمایان و برجسته هستند.
هوش مصنوعی: هوا به رنگ آبی و نیلی است، شهابی مانند عبا بر دوش او و نوار قرمزی بر آن عبا دیده میشود.
هوش مصنوعی: مجره (نهر یا رودی) مانند نوری است که به هنگام ورود به روزن (دریچه) میافتد و ویژگیها و نجوم او (ستارهها یا سیارات) را به نمایش میگذارد.
هوش مصنوعی: زمانی که صبح فرا میرسد و روز آغاز میشود، ارزش و بهای او (محبوب) کاهش مییابد.
هوش مصنوعی: در صبحگاه که بیداری و روشنی آغاز میشود، ماه مانند چشمی که درد دارد، به حالت غمگینی درمیآید و در این لحظه، مانند شیوایی و طراوتی که توتییا (دارویی برای چشم) به چشم میدهد، تو نیز احساس تازگی و شادابی میکنی.
هوش مصنوعی: من به آخر مسیر دشواری رسیدهام و در این راه فقط لطف و توجه او به من کمک کرده است.
هوش مصنوعی: در محضر بزرگان و خدایان، کسی همسرش همتای او نیست و مانند او آفریده نشده است.
هوش مصنوعی: مقصود این است که شخص حکیم و کاردان، ابزاری همچون سنگ منجنیق را در این هوا و شرایط سخت به خوبی کنترل میکند، و این تدبیر و مهارت او ناشی از اراده و هدایت خدای اوست.
هوش مصنوعی: عزم و ارادهٔ او در جایگاه قوت و قدرت خود، نشاندهندهٔ اراده و تدبیر اوست، و نیز اندیشه و رأی او در جایگاه افکار و تدبیر، بیانگر خرد و تدبیر اوست.
هوش مصنوعی: جز خداوند بزرگ و نامش «عز» هیچکس دیگری نمیتواند موجب رضایت او باشد و قضا و تقدیر او بهجز ارادهی او نیست.
هوش مصنوعی: هیچ شکوه و عظمت در دنیا وجود ندارد که به شکوه و عظمت خداوند برابری کند، و هیچ بزرگی نیست که به بزرگی او بیفتد.
هوش مصنوعی: اگر جود و بخشش او (که در اینجا به خدا یا اشاره به یکی از صفات اوست) نباشد، حتی خلیج مغربی هم به شدت کم آب و بیفایده خواهد شد. در واقع، این بیت به اهمیت و نقش بزرگ خداوند در حیات و موجودات میپردازد.
هوش مصنوعی: فصاحت من به اندازهٔ هدهد است، اما هدهد نمیتواند به مقام و عظمت سبا برسد، که اشاره به سرزمین سبا و ملکهٔ آن دارد.
هوش مصنوعی: مروه و صفا هر دو به معنای زیبا و پاکیزه هستند و شاعر به این وسیله بیان میکند که زیبایی و پاکی وجود او و همچنین زیبایی و پاکی دیگران ناشی از نعمت و فضل خداست.
هوش مصنوعی: شعر من بنا به طبیعت من زیباست، و معصومیت و خوبی او (شه طباطبای) نیز در آن نمایان است.
هوش مصنوعی: اماصحا» واژهای عربی است و من قصد دارم این واژه را به زبان فارسی بیان کنم، اما پیوند من با آن واژه باقی میماند.
هوش مصنوعی: تا زمانی که آسمان و جهان به حرکت خود ادامه دهند، شجاعت او و خصوصیات نیکش هم باقی خواهد بود.
هوش مصنوعی: باد و دولت همیشهجا و پایدار، به حسود او (شجاع) بلا و عذاب خواهد آورد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
همین شعر » بیت ۱
فغان ازین غراب بین و وای او
که در نوا فکندمان نوای او
شد اقتدا به اوستاد دامغان
«فغان از این غراب بین و وای او»
فغان ز جغد جنگ و مرغوای او
که تا ابد بریده باد نای او
بریده باد نای او و تا ابد
گسسته و شکسته پر و پای او
ز من بریده یار آشنای من
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.