سمنبوی آن سر زلفش که مشکین کرد آفاقش
عجب نی ارتبت گردد ز روی شوق مشتاقش
دو مار افسای عینینش دو مارستند زلفینش
که هم مارست مار افسای و هم زهرست تریاقش
به خواب اندر سحرگاهان خیالش را به بردارم
همیبوسم سیه زلفین و آن رخسار براقش
ز خواب اندر چو برخیزم سیه گردم، دوته گردم
از آن جادو ، و زان آهو، سیه چشمش، دوته طاقش
مرا بر عاشقان داده یکی منشور سالاری
که طومارش رخ زردست و مژگانست وراقش
گرفتم عشق آن آهو سپردم دل بدان جادو
کنون آهو وثاقی گشت و جادو کرد اوشاقش
ز سالاری به شادیها همه ساله رسد مردم
به زاریها رسیدم من از آن دو چشم زراقش
مرا بر عاشقان ملکت ز دست شاه بایستی
که تا من از ره حکمت بدادی داد آفاقش
بتان را پیش بنشاندی به هم با عاشقان یکجا
بلای زلف معشوقان جدا کردی ز عشاقش
میان عاشقان اندر یکی میثاق گستردی
جفا کردی هر آنکس را که برگشتی ز میثاقش
ظهیر عاشقان بودی به عدل خویش درگیتی
چو خسرو حافظ خلقست از نزدیک خلاقش
ملک مسعود بن محمودبن ناصر لدینالله
که رضوان زینت طوبی برد، از بوی اخلاقش
جهانداری که هر گه کو برآرد تیغ هندی را
زبانی را به دوزخ در، بپیچد ساق برساقش
وگر فغفور چینی را دهد منشور دربانی
به سنباده حروفش را بسنباند در احداقش
وگر خان را به ترکستان فرستد مهر گنجوری
پیاده از بلاساغون دوان آید به ایلاقش
وگر افلاک را آصف همه اعناق خود کردی
خیال فرش تخت او شکستی پشت و اعناقش
وگر آزر بدانستی تصاویرش نگاریدن
نه ابراهیم از ان بدعت بری گشتی، نه اسحاقش
کمند رستم دستان نه بس باشد رکاب او
چنانچون گرز افریدون نه بس مسمار و مزراقش
و گر اجزای جودش را گذر باشد به دوزخ بر
گلاب و شهد گرداند حمیمش راو غساقش
همایون بازو و دستا که آن دستست و آن بازو
که هم آفات زراقست و هم آیات رزاقش
کرا خواهد، بدان بازو، ازو ارزاق برگیرد
کرا خواهد، کف دستش، کند موصول ارزاقش
الا تا باد نوروزی بیاراید گلستان را
و بلبل را به شبگیران خروش آید بر اوراقش
ز یزدان تا جهان باشد مر او را ملکتی بینی
که ملکتهای گیتی را بود نسبت به رستاقش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به مدح سلطان مسعود غزنوی میپردازد و ویژگیهای اخلاقی و قدرت او را ستایش میکند. او زیبایی و جاذبه صورت و موهای سلطان را به عناصر طبیعی تشبیه میکند و از عشق خود به او سخن میگوید. شاعر بیان میکند که سلطان با عدالت و حکمت خود، به عاشقان و مردم خوشبختی میبخشد و بر بحرانها فائق میآید. قدرت و خرد سلطان به او این امکان را میدهد که در میدان جنگ پیروز شود و با رافت و انصاف بر جهان حکومت کند. در نهایت، شاعر با دعا برای او، حکمرانیاش را جاودانی میداند.
هوش مصنوعی: هر کس که بوی خوش زلف او را احساس کند، همگان را به شگفتی وا میدارد و جای تعجب نیست که با دیدن چهرهاش، عاشق و شیدا شود.
هوش مصنوعی: زلفهای او مانند دو مار افعی هستند که هر دو ویژگی خطرناک و سمی را دارند؛ هم میتوانند آسیب برسانند و هم میتوانند در مقابل آنها پادزهر وجود داشته باشد. در واقع، زیبایی و جذابیت زلفهایش مانند تهدیدی است که در عین حال برای عاشقانش تسکیندهنده است.
هوش مصنوعی: سحرگاهان در خواب خیال او را در آغوش میکشم و موهای سیاه و آن چهره درخشانش را میبوسم.
هوش مصنوعی: وقتی از خواب بیدار میشوم، تحت تأثیر جادوی سیاهچشمی و چشمروشنیاش، دلتنگ و آشفته میشوم. این زیبایی او چون آهو مرا مجذوب و سردرگم میکند.
هوش مصنوعی: به من نیز از طرف کسی که در عشق تو سالار است، نامهای رسیده که در آن از زیبایی چهره و مژگان او یاد شده است.
هوش مصنوعی: عشق آن آهو (معشوق) را به دست آوردهام و دل را به او سپردهام. اما اکنون آن آهو به عنوان یک زندانی تبدیل شده و جادوی خاصی دارد که او را تحت تأثیر قرار میدهد.
هوش مصنوعی: از سلطنت و رهبری سبب شادمانی مردم هر سال میرسد، ولی من از آن نگاههای زرد رنگش به زاری و غم رسیدم.
هوش مصنوعی: مرا باید در بین عاشقان، به عنوان یک ملک (سلطنت) از سوی شاه دعوت کنی، تا من با دقت و حکمت، به جهانیان دادگری و انصاف را بیاموزم.
هوش مصنوعی: تو بتها را در کنار یکدیگر قرار دادی و با عاشقان به جمع آوردی، اما بلای زلف معشوقان را از عاشقها جدا کردی.
هوش مصنوعی: تو در میان عاشقان عهد و پیمانی برقرار کردی، اما به کسانی که از این عهد برگشتهاند، ستم کردی.
هوش مصنوعی: تو با عدل و انصاف خود، پشتیبان عاشقان بودی و مانند خسرو، که نگهبان و حافظ مردم است، از نزدیک به آفرینش و خلقت میپردازید.
هوش مصنوعی: سلطان مسعود، فرزند محمود و ناصر، که به حکمتی فرشتگان در بهشت زینت یافته، به خاطر بوی خوش اخلاقش مورد ستایش و محبت قرار دارد.
هوش مصنوعی: جهانداری که هر زمان شمشیر هندی را به دست میگیرد، زبانی را در دوزخ بهعقد میآورد و پا بر پای او میزند.
هوش مصنوعی: اگر فغفور چین (تختگاه چین) را مقام و منزلتی بدهد و به او حکم بدهد، حروف و نوشتههایش را با سنباده (ابزاری برای صاف کردن و صیقل دادن) در گودالهای جواهراتش بزداید.
هوش مصنوعی: اگر خان (رئیس قبیله یا جنگجو) را به ترکستان بفرستد، مهر (شیء قیمتی یا پاسخی از طرف او) را به همراه گنجوری (نگهبان گنج) پیاده بدون اسب از بلاساغون (محلی در ترکستان) میفرستد تا به ایلاق او (محل زندگی یا اقامتگاهش) برسد.
هوش مصنوعی: اگر آصف، وزیر سلیمان، (با قدرتش) همه ستارهها و آسمانها را تسلیم او کند و بخواهد، هیچگاه نمیتواند عظمت و مقام او را به زیر آورد یا از ارزش او بکاهد.
هوش مصنوعی: اگر آزر، پدر ابراهیم، به تصاویر او علم داشت، یعنی قادر بود او را بشناسد و زیباییهایش را به تصویر بکشد، نه ابراهیم میتوانست از این بدعتِ پرستش بتها رهایی یابد و نه فرزندش اسحاق.
هوش مصنوعی: کمند رستم، دستان، برای کنترل و تسلط بر دشمنان کافی نیست؛ همانطور که گرز افریدون نیز به تنهایی کافی نیست و نیاز به تجهیزات و ابزارهای دیگر دارد.
هوش مصنوعی: اگر اجزای بخشندگی او (سلطان مسعود) به جهنم هم برود، در آنجا هم گلاب و عسل را به نوشیدنی داغ و زهرآلود تبدیل میکند. در اینجا، «حمیم» به نوشیدنی داغ در جهنم و «غساق» به عذاب و زهرآلودگی اشاره دارد.
هوش مصنوعی: دست و بازوی با شکوه او وجود دارد که هم مایهٔ آزار دشمنان است و هم دلیلی بر روزیرسانی و نعمتهای او محسوب میشود.
هوش مصنوعی: هر کسی که بخواهد، از آن بازوی تو روزی و رزق میگیرد و هر کسی که خواهان باشد، از کف دست تو بهرهور میشود و به این طریق از موهبتهای تو برخوردار خواهد شد.
هوش مصنوعی: باشد که باد بهاری به گلستان طراوت بخشد و بلبل در غروبها بر گلها آواز سر دهد.
هوش مصنوعی: تا زمانی که خداوند (یزدان) جهان موجود است، تو (سلطان مسعود) را دارای سلطنتی خواهی دید که نسبت به سرزمینهای دیگر، به مانند یک دشت معمولی است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
دلی کز هجر طاق ابرویت طاقت بود طاقش
بزن با ناوک مژگان که از جانست مشتاقش
اگر مستی بدور عشق بسته عهد مستوری
بیک پیمانه بشکن ساقیا پیمان و میثاقش
خوشا طوفانی بحری که گردابش بود ساحل
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.