ای ز ازل گوهر پاک آمده
گوهر تو زیور خاک آمده
چنبر نه چرخ بسی بیخت خاک
تا تو برون آمدی ای در پاک
آن خلفی تو که ز روز نخست
کون به مهمانی شش روز تست
خود ز پدر گر چه کنون آمدی
با پدر از حجله برون آمدی
دفتر معنی تو ز بر خواندهٔ
تختهٔ اسما ز پدر خواندهٔ
عرصهٔ عالم به مسافت تراست
دولت آدم به خلافت تراست
نعل دگرگون زده اسپت به طعن
بر رخ ابلیس شده داغ لعن
چرخ و زمین امر قضایت نبشت
لوح و قلم سر هدایت نبشت
حبل ورید تو فکنده بلند
در شرف کنگر الله کمند
نور تو هنگامهٔ انجم شکست
دست تو تسبیح ملایک گسست
جان و جهان همه عالم تویی
وانچه نگنجد به جهان هم تویی
هفت در از گوهر تیغ تو زنگ
نه کمر از دور میان تو تنگ
گنج خدا را تو کلید آمدی
نز پی بازیچه پدید آمدی
چرخ که از گوهر احسانت ساخت
آیینهٔ صورت رحمانت ساخت
آینه زینگونه که داری بچنگ
آه و هزار آه که داری به زنگ
ور تو همان آب و گلی در سرشت
پخته شو از مایهٔ گلخن چو خشت
مرتبهای جو که برانی به ماه
کس نخورد شربت باران ز چاه
بس که مه تو ره بالا گزید
اول ذوالنون شد و پس بایزید
هیچ کسی ره سوی بالا نیافت
تا قدم از همت والا نیافت
برنروی یک قدم از جای خویش
تا ننهی بر دو جهان پای خویش
دیدهٔ اندیشه فلک بیز دار
رخنه مبین پیک نظر تیز دار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به علو مقام و کرامت انسانی میپردازد و از مفاهیم بلندی چون آفرینش انسان و جایگاه او در عالم هستی سخن میگوید. شاعر به زیبایی و پاکی وجود انسان اشاره میکند و میگوید که انسان در حقیقت مظهر و تجلی نور الهی است. او با مقایسهی انسان و دیگر موجودات، برتری و ارزش انسانی را بازگو میکند و تأکید میکند که انسان باید به همت و ارادهی خود به ترقی و تکامل برسد. در نهایت، شعر بیانگر آن است که هر انسانی با تلاش میتواند به مقام والای خود دست یابد و از موانع پیش رو عبور کند.
هوش مصنوعی: ای تو که از ابتدا مروارید پاکی، وجود تو زینت و زیبایی خاک است.
هوش مصنوعی: چرخ و فلک و زمانه بارها خود را به گرد و غبار افکندهاند، اما تو با وجود پاکیت، از میان این خاک و کثافت بهوجود آمدی.
هوش مصنوعی: تو آن فرزند (خلف) هستی که از نخستین روز آفرینش به مهمانی شش روز (دنیا) آمدهای.
هوش مصنوعی: هر چند تو اکنون از پدرت به دنیا آمدهای و از او جدا شدهای، اما تو در واقع از سرآغاز با پدرت در ارتباط بودهای و ارتباط وجودی شما همچنان ادامه دارد.
هوش مصنوعی: معنای تو به دست آمده از کتابی است که بر روی تختهای نوشته شده و این کتاب را پدر تو (خداوند یا انسان) نوشته است.
هوش مصنوعی: جهان به وسعتی که دارد، مربوط به توست و مقام آدمی به عنوان جانشین خداوند در این عالم اهمیت دارد.
هوش مصنوعی: نعل (زین و بندی که بر پای اسب میزنند) که بر پای اسبت (اسب تو) گذاشته شده، به شیوهای تغییر یافته و به این ترتیب ابلیس (شیطان) را به خاطر این کار مورد سرزنش و نفرین قرار داده است. این تعبیر نشانگر برتری و قدرت انسان در برابر شیطان است.
هوش مصنوعی: چرخ و زمین به خواست و ارادهٔ تو سرنوشتت را در لوحی نوشتند و از طریق قلمی، راه هدایتت را معین کردند.
هوش مصنوعی: رگ گردن تو در مقام والایی پیچیده است و در آستان الهی همچون کمند (تله) عیسی (ع) قرار دارد.
هوش مصنوعی: نور تو باعث شده که ستارهها به تپش بیفتند و درخشش تو باعث شده است که فرشتگان تسبیح خود را رها کنند.
هوش مصنوعی: تو جان و روح تمام عالم هستی و حقیقتی، و هر چیزی که فراتر از این دنیای مادی است، باز هم تویی.
هوش مصنوعی: هفت در از گوهر تیغ تو به معنای درهای هفتگانهای است که از زیبایی یا ویژگیهای تو (که به تیغانگار به درخشندگی و تیزی شبیه است) ساخته شدهاند. زنگ نه کمر از دور بیانگر این است که کمربند (کمر) تو به دور تو تنگ و فشرده شده و از دور به نظر میرسد. این بیت به شکوه و زیبایی خاص فردی اشاره دارد که از آن به عنوان دلیری و قدرت یاد میشود.
هوش مصنوعی: تو به عنوان کلیدی برای گنجی الهی ظهور کردی و به این دنیا نیامدی که تنها سرایی برای بازی و سرگرمی باشی.
هوش مصنوعی: چرخ (سرنوشت) به وسیلهٔ بخشندگی و نیکوکاری تو، صورت زیبای خداوند (رحمان) را مانند آینه به نمایش گذاشته است.
هوش مصنوعی: آینهای که تو داری، همچنان که در دست خود نگه داشتهای، نشاندهندهٔ زیباییهای توست. اما آه و نالههایی که در دل داری، بهسان زنگی است که بر این آینه نشسته و آن را تیره میکند.
هوش مصنوعی: اگر تو هم تنها از آب و گل ساخته شدهای، باید مانند خشت از مایهٔ گلخن (مادهٔ اولیه برای ساخت) پخته شوی و رشد کنی.
هوش مصنوعی: اگر تو به مرتبهای بلند و فضیلتهای والایی برسی که هیچکس قابل مقایسه با تو نیست، دیگران از شراب زلالی مانند باران که از چاه میآید، محروم خواهند ماند.
هوش مصنوعی: چون تو، ای ماه، به مراتب بالا رسیدی، ذوالنون مصری (عالم و عارف معروف) و سپس بایزید بسطامی (عارف دیگر) هم به درجهای از کمال و مقام رسیدند.
هوش مصنوعی: هیچکس نتوانسته است به مقام بلند و برتر دست یابد، مگر اینکه از کوشش و ارادهی بلند خود فاصله نگیرد.
تا از دو جهان دل نکنده باشی یک قدم از جایگاهی که ایستاده ای فراتر نروی.
هوش مصنوعی: چشم اندیشه را از نقص و عیب دور نگهدار و مبادا که به چیزهایی که در فلک (آسمان) ممکن است وجود داشته باشد، آسیب برسانی. توجه کن که نگاه تیزبین تو باید به خوبی عمل کند و از تسلیم شدن در برابر خطاها خودداری کند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.