بخش ۱۵ - شمشیر کشیدن نوفل، از جهت جفت مجنون، و در سواد لیلی کوکبه آراستن، و در قتال مردان کوشیدن
خوانندهٔ حرف آشنایی
زین گونه کند سخن سرایی
کان پیر جگر کباب گشته
وز بادهٔ غم خراب گشته
چون زد در عروس نومید
شد ساختهٔ گزند جاوید
شد در پی آنکه تا چه سازد
کان عاشق خسته را نوازد
کرد آنچه ز چاره کردنی بود
نامد به کفش کلید مقصود
چون از طرفی نیافت یاری
بر میر قبیله شد به زاری
نوفل، ملکی بد، آدمی خوی
آزاده و مهربان و دل جوی
از کش و مکش دل ستم کار
در سلسلهٔ بتی گرفتار
هم زحمت عاشقی کشیده
هم شربت عاشقان چشیده
افسانهٔ قیس، کاتش افروخت
هر لحظه همی شنید و میسوخت
چون حالت پیر دید حالی
کرد از بد و نیک خانه خالی
بنواخت به لطف و راز پرسید
وان قصه که داشت باز پرسید
پیر از جگر شکایت اندود
دم بر زد و کرد خانه پر دود
چون کار فتادگان به زاری
جست از پی آن رمیده یاری
او خود غم او ز پیش دانست
وان مصلحت، آن خویش دانست
قاصد طلبید و داد پیغام
سوی پدر بت گل اندام:
کاندیشهٔ آن کند کی بی گفت
دیوانه به ماه نو شود جفت
گر گفت دگر بود درین زیر
گویم سخن از زبان شمشیر
شد پیک و پیام برد در حال
تا شد شنونده بر دگر حال
بگشاد زبان چو آتش تیز
پس گفت جوابی آتش انگیز:
کاندازه کرا بود، درین راز،
کز پردهٔ ما بر آرد آواز؟
کاری که ز نسبتش جداییست
کوشیدن آن نه نیک راییست
کرباس تو گر چه دلپذیرست
پیوند حریر با حریرست
گر مهتر ماست نوفل گرد
مهتر نکند ستیزه با خرد
زان گونه زبون نهایم ما نیز
کارزد گل ما به نرخ گشنیز
چندان غم جان و تن توان خورد
کز پرده برون سخن توان برد
فرمان ده، اگر بدین بهانه،
ما را به بدی کند نشانه
ما نیز به کوشش صوابش
معذور بودیم در جوابش!
پیک آمد و باز داد پاسخ
نوفل ز غضب شد آتشین رخ
لشکر طلبید و بارگی خواست
بیرون قبیله شد صف آراست
خویشان صنم، که آن شنیدند
شان نیز به کین برون دویدند
گشت از دو طرف روانه شمشیر
وآویخت به حمله شیر با شیر
هر تیغ زنی، به خنجر و خشت
سرها همه میدرود و میکشت
مرگ آمد و جان ز سینه میروفت
بر نغمهٔ تیر، پای میکوفت
بر رسم عرب به جهد و ناورد
میکرد ستیزه مرد با مرد
شمشیر کشیده هر دلیری
نوفل به میان چو تند شیری
هر سو که فگند تیغ پولاد
کرد از سر مرد، گردن آزاد
زان کینه که بی دریغ میرفت
یک هفته دو رویه تیغ میرفت
خلقی سوی لعبت حصاری
تنگ آمد از آن ستیزهکاری
گفتند به اتفاق پیران
در، سوخته به، که خانه ویران
چون فتنهٔ ما برون زد این تاب
آن به که کنیم فتنه در خواب
خیزیم و سبک ز خون لیلی
در خاک روان کنیم سیلی
آفت ز جهان چو گشت گم نام،
غوغا، ز دو سوی، گیرد آرام
هم رخنهٔ فتنه بسته گردد
هم دل ز گزند رسته گردد
مجنون که از آن خبر شد آگاه
بر زد ز درون دل یکی آه
بر میر سپه دوید جوشان
چون سیل که در رسد خروشان
بگرفت عنان مرکبش سخت
میسوخت ز خامکاری بخت
گفت: ای همه مرهم از تو آزار
بازا دل ازین ستیزه بازار
گویند ز غصه مهترانش
کاهسته کنیم برکرانش
یعنی چو وی از جهان برافتد
این مشغله از میان برافتد
بر خصم مکش به کینه جویی
تیغی که به خون دوست شویی
آن نیزه مزن به دشمنان بیش
کز وی دل دوستان کنی ریش!
نوفل چو شنید گفتِ مجنون
از دیده گشاد دُرّ مکنون
لابد به نیام کرد شمشیر
در بیشهٔ خویش رفت چون شیر
در گوشهٔ غم نشست نالان
از حالت قیس دست مالان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این بخش از شعر «مجنون و لیلی»، نوفل، جفت مجنون، با دلخواری و غم به میدان نبرد میآید تا به مقام و منزلت خود بپردازد. وی عاشق مجنون و لیلی است و از زخمهای عاشقی آگاه است. در پی نبرد و خونریزی میان دو طرف، مجنون در حالی که از وضعیت نگران است، از نوفل میخواهد که بر کینهورزی غلبه کند و نسبت به دوستان رحمت داشته باشد. نوفل، با شنیدن این سخنان، به جستجوی آرامش میرود و از جنگ و کشتار میگریزد. در نهایت، مجنون نیز با اندوه به وضعیت خود مینگرد و به افسوس میرسد.
هوش مصنوعی: کسی که با چشیدن درد و غم آشنا شده، حالا میتواند با این تجربه، سخن بگوید و شعر بسراید.
هوش مصنوعی: آن پیرمرد که دچار غم و اندوه شده و از درد دل به حالت آتشین و سوخته درآمده، به خاطر شراب غم و ناراحتیهایش به حالت خرابی رسیده است.
هوش مصنوعی: زمانی که نومید به عروس (لیلی) ضربهای زد، به دست آن آسیبپذیر و داغدیده، چیزی از زیبایی باقی نماند و به طرز وحشتناکی آسیب دید.
هوش مصنوعی: نوفل در تلاش است ببیند چه کاری میتواند انجام دهد تا دل عاشق خسته را شاد کند و به او آرامش دهد.
هوش مصنوعی: او هر اقدامی که از او برمیآمد انجام داد، ولی به نتیجهای نرسید و به هدفش دست نیافت.
هوش مصنوعی: چون از یک سو یاری نیافت، با زاری به سوی رئیس قبیله رجوع کرد.
هوش مصنوعی: نوفل مردی بود آزاد و مهربان که از خصایص نیکو برخوردار بود، اما در عین حال، نوعی بدی و آزار نیز در او دیده میشد.
هوش مصنوعی: در پی تعقیب و فرار از زخم دل که به سختی انسان را آزار میدهد، به دام عشق یکی از معشوقان گرفتار شدهام.
هوش مصنوعی: مجنون هم در عشق رنج و زحمت زیادی تحمل کرده و هم طعم عشق و شوق عاشقان را تجربه کرده است.
هوش مصنوعی: شخصیت افسانهای قیس (مجنون) همواره در حال افروختن آتش عشق است و در هر لحظه از عشق خود میسوزد و از آن خبر دارد.
هوش مصنوعی: وقتی که مجنون حال پیر را دید، احساس کرد که او از خوبی و بدیِ زندگی خالی است و به آرامش رسید.
هوش مصنوعی: پیر به نرمی و محبت به مجنون نزدیک شد و از او خواست تا داستانی را که قبلاً گفته بود دوباره برایش بگوید.
هوش مصنوعی: پیر، از دل و جانش شکایت میکند و به شدت ناله سر میدهد، به طوری که خانه را پر از دود و غبار حسرت میکند.
هوش مصنوعی: وقتی به حال آشفته و زاریِ گرفتار شدگان نگاه میکنیم، به یاد یاری میافتیم که از ما دور شده است.
هوش مصنوعی: او به خوبی از غم و اندوه لیلی آگاهی داشت و میدانست که برای او چه چیزی بهتر است و به مصلحت او فکر میکند.
هوش مصنوعی: مجنون پیامی فرستاد تا به پدر لیلی، که همان بت زیبای اوست، خبر بدهد.
هوش مصنوعی: دیوانه نمیتواند بدون گفتوگو به ماه نو تبدیل شود؛ یعنی برای تغییر یا تحول (مثل دوستی و عشق) نیاز به ارتباط و گفتگو دارد.
هوش مصنوعی: اگر کسی بگوید در این زیر (یعنی در این مکان) چیز دیگری است، من از زبان شمشیر (یعنی با قدرت و خطر آن) سخن میگویم.
هوش مصنوعی: پیامآور پیامی را در حالتی خاص آورد و به شخصی که در وضعیتی متفاوت بود، منتقل کرد.
هوش مصنوعی: زبانش را به سرعت و مانند آتش باز کرد و سپس پاسخی تحریکآمیز و پرشور گفت.
هوش مصنوعی: این بیت میگوید که چه کسی را یارای این است که از پردهٔ راز ما سخن بگوید و آن را فاش کند؟
هوش مصنوعی: کوشش برای چیزی که به آن تعلقی نداری و به تو ارتباط ندارد، کار پسندیدهای نیست.
هوش مصنوعی: هرچند پارچه تو زیبا و دلپسند است، اما پیوند و دوستی با حریر (پارچهای با کیفیت بالاتر) هم زیبنده است.
هوش مصنوعی: اگر نوفل که برتر از ماست، بر گرد ما میچرخد، نباید با خرد (عقل و اندیشه) درگیر شود.
هوش مصنوعی: ما هم افرادی پست و زبون نیستیم؛ بلکه کار ما همانند گل است که به بهایی معقول، یعنی به قیمت گشنیز (سبزیای ساده)، عرضه میشود.
هوش مصنوعی: این بیت میگوید که به خاطر غم و درد جان و بدن، انسان میتواند تا حدی حرف بزند و افشاگری کند که دیگران آن را بشنوند. بهعبارتی، در شرایط سخت و غمانگیز، انسان به زبان میآید و از درون خود سخن میگوید.
هوش مصنوعی: اگر بهانهای برای بدی کردن پیدا کنی، تو فرمان بده، ما را هم علامت بده که به بدی عمل کنیم.
هوش مصنوعی: ما نیز در تلاش برای درست پاسخ دادن به او، عذر و ضعف خود را داشتیم.
هوش مصنوعی: پیک آمد و پاسخ نوفل را به بیمار داد و نوفل از غضب، چهرهاش مانند آتش درخشید.
هوش مصنوعی: نوفل لشکری آماده کرد و از قبیله خارج شد تا به جنگ بپردازد و صف بگیرد.
هوش مصنوعی: خانوادهٔ معشوق، وقتی این خبر را شنیدند، به خاطر انتقام بیرون آمدند.
هوش مصنوعی: از دو طرف، جنگجویان با شمشیر به میدان آمدند و در نبردی سخت، مانند شیر، به یکدیگر حمله کردند.
هوش مصنوعی: هر کسی که تیغ میزند، با خنجر و سنگ نیز سرها را میشکافد و میکشد.
هوش مصنوعی: مرگ نزدیک میشود و جان فردی در حال ترک بدنش است، در حالی که او به صدای تیرها گوش میدهد و پا بر زمین میکوبد.
هوش مصنوعی: مردی به شیوهٔ عربها، با تلاش و جنگیدن، درگیری و نبرد میکند.
هوش مصنوعی: نوفل که یکی از دلیران است، مانند شیر تند و شجاع با شمشیری در دست در میدان جنگ ظاهر میشود.
هوش مصنوعی: هر جا که نوفل شمشیر پرداخته و بر سر مردان میزند، گردن آزاد و سر بریده میشود.
هوش مصنوعی: به خاطر کینهای که بیرحمانه ادامه داشت، هفتهای است که دو رویه تیغ (با دو لب تیز) بهسوی یکدیگر میرفت.
هوش مصنوعی: بسیاری از مردم به خاطر درگیری و دشمنی ناشی از کینهورزی به دور لیلی جمع شدهاند تا به او رسند، اما این جمعیت به تنگی و محدودیت رسیده است.
هوش مصنوعی: پیران، با توافق و همنظری، گفتند که دل سوخته را نمیتوان ساخت و خانهای که ویران شده، دیگر تعمیر نمیشود.
هوش مصنوعی: وقتی فتنه و آشوب ما آشکار شد، بهتر است که در تکیهگاه خود آرام بگیریم و در خواب به سر ببریم، تا از عواقب آن دور باشیم.
هوش مصنوعی: برای انتقام خون لیلی، باید به پا خیزیم و در خاک، سیلابی از خون دشمنان به راه بیندازیم.
هوش مصنوعی: هنگامی که آفت و بدمستیهای دنیا از میان میروند و کسی نامی از آنها نمیبرد، دو طرف درگیری و مشکل به آرامش میرسند.
هوش مصنوعی: وقتی فتنه و بلوا از بین برود، دلها نیز از آسیبها در امان خواهند ماند.
هوش مصنوعی: مجنون که از خبر این حادثه آگاه شد، از دلش آهی بلند کشید.
هوش مصنوعی: مجنون به سمت فرمانده جنگ (میر سپه) دوید، در حالی که مانند سیلی به شدت و با هیجان به او نزدیک میشد.
هوش مصنوعی: مجنون شدیداً در حال راندن اسبش بود و به خاطر نادانی سرنوشتش، به شدت رنج میبرد.
هوش مصنوعی: گفت: ای کسی که تمام دردهای من با تو درمان میشود، دل خود را از این نزاع و جنگ رها کن.
هوش مصنوعی: میگویند که از غم و اندوه بزرگانش، ما باید بر کار او بیفزاییم و او را سرشار از احساس کنیم.
هوش مصنوعی: وقتی او (مجنون) از جهان برود، این مشکل و دغدغه نیز از میان خواهد رفت.
هوش مصنوعی: برخی را به خاطر کینه و دشمنی نکش و تیغ را برای زخم زدن به دشمنان به کار نبر، که باعث میشود به دوستانت نیز آسیب برسانی و دل آنها را به درد بیاوری.
هوش مصنوعی: به دشمنان بیش از این نیزه نزن چونکه با این کار دل دوستان را میشکنی و آسیب میزنی.
هوش مصنوعی: نوفل وقتی که سخن مجنون را شنید، از چشمش گوهر پنهانی نمایان شد.
هوش مصنوعی: نوفل به احتمال زیاد شمشیرش را در غلاف گذاشته و در جنگل خود به مانند شیر قوی و شجاع به راه افتاده است.
هوش مصنوعی: مجنون در گوشهای نشسته و از وضعیت خودش به شدت ناراحت و غمگین است، در حالی که به دستمالی که دارد، آشفته و آن را میمالد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.