میر کشور گشای رکن الدین
که درش دیو را شهاب کند
حرز امت محمد آنکه ز حلم
کنیتش دهر بوتراب کند
فخر آل طغان یزک که فلک
فلک الدولتش خطاب کند
خیمهٔ دولتش بر آن زد چرخ
که ز حبل اللهش طناب کند
آتش تیغ صرصر انگیزش
زهرهٔ بوقبیس آب کند
عکس رای سماک پیرایش
قلب را کیمیای ناب کند
بخت بیدار خواب دیدهٔ او
فتنه را شیر مست خواب کند
رنگ تیغش میان خون عدو
صوفیی دان که کار آب کند
گر جهان حصن‌های دوشیزه
عقد بندد بر او صواب کند
که عجوز جهان سپید سری است
کز سر کلک او خضاب کند
نوک منقار کبک را عدلش
گاز ناخن بر عقاب کند
آفتاب از کفش به تب لرزه است
کانجم جود فتح باب کند
چون به تب لرزه آفتاب در است
عرق سرد چون سحاب کند
آفتاب ار ز خاک زر سازد
بختش از خاک آفتاب کند
به سخن در خراب گنج نهد
به سخا گنج را خراب کند
دهر چندان مناقبش داند
که به دست چپش حساب کند
گرچه وهنی رسید از ایامش
زودش ایام کامیاب کند
کوه چون سر سپید گشت از برف
چرخ زلفش بنفشه تاب کند
گنج اخلاص داشت خاقانی
زان گهر ریز آن جناب کند
هر سحر گویمش دعای به خیر
ایزد ارجو که مستجاب کند
در غربت اگر ز درد دل نالم
هم نالهٔ من پزشک من باشد
واندر تب اگر مزوری سازم
اشکم تر من تمشک من باشد
گویم همه روز مغز پالایم
و آن را که شنود رشک من باشد
وانگاه پی مغز خشک پالوده
پالودهٔ من سرشک من باشد
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در ستایش رکن‌الدین محمدبن عبد الرحمن طغان یزک نوشته شده است و بر ویژگی‌های برجسته او تاکید دارد. شاعر با تکیه بر قدرت و شجاعت رکن‌الدین، او را میرا کشور و مدافع امت مسلمان معرفی می‌کند. همچنین، به فضایل او چون حلم، سخاوت و قدرت نظامی اشاره کرده و از اثرات وجودش بر جهان می‌گوید. شاعر قدرت تیغ او را معادل با نوری می‌داند که دشمنان را مغلوب می‌کند و او را به عنوان منبع خیر و برکت توصیف می‌کند. در نهایت، شاعر با آرزوی موفقیت و سلامت برای او، نشان می‌دهد که حتی در غربت نیز یاد و نام رکن‌الدین در دل او وجود دارد.
هوش مصنوعی: رکن الدین، که فرمانده‌ای بزرگ و پیروزمند است، به گونه‌ای عمل می‌کند که دیوانگی و شقاوت را از میان برمی‌دارد و دشمنان را به ترس وادار می‌کند.
هوش مصنوعی: رکن الدین محمد، که به خاطر بردباری‌اش معروف است، به عنوان پناه امت محمد (پیامبر اسلام) شناخته می‌شود و زمانه او به سبب این ویژگی‌اش به او حسادت می‌کند.
هوش مصنوعی: رکن‌الدین محمدبن عبد الرحمن طغان یزک، افتخار خاندان طغان یزک است، به‌گونه‌ای که آسمان به مدح و ستایش دولت او می‌پردازد.
هوش مصنوعی: خیمهٔ دولت رکن‌الدین محمد بر افراشته شده که چرخ (آسمان) به‌گونه‌ای به آن برکت دهد که به‌واسطهٔ ارتباط او با خدا، محکم و استوار باشد.
هوش مصنوعی: تیغ تند و برّندهٔ او (رکن الدین محمد) مانند وزش باد سرد (صرصر) است که روح بوقبیس (شکافندهٔ عرش) را به لرزه درمی‌آورد و مانند طوفانی قوی، خواهش‌ها و آرزوهای آنان را از بین می‌برد.
هوش مصنوعی: عکس رای سماک (سماک، ستاره‌ای در صورت فلکی است) می‌تواند قلب را به زیبایی و خوشحالی بیاراید مانند کیمیایی که ناب و خالص است.
هوش مصنوعی: بخت بیدار، خواب عاشقانهٔ او را به واقعیت تبدیل کرده و فتنه و آشوب را به حالت شگفتی و حیرت می‌کشاند.
هوش مصنوعی: رنگ تیغ رکن‌الدین محمد بن عبد الرحمن طغان یزک که در میدان نبرد میان خون دشمن، مانند آب کار می‌کند، به این معنی است که او دشمنان را به راحتی از میان برمی‌دارد و به پیروزی می‌رسد.
هوش مصنوعی: اگر جهان مانند دژی ناامیدکننده باشد و عفت و پاکدامنی را به همسر او مرتبط کند، این کار نیکو خواهد بود.
هوش مصنوعی: عجوزی که به جهانیان نشان می‌دهد، دارای مویی سپید است و از قلم او رنگی به دست می‌آید که دنیا را زیبا و جوان می‌کند.
هوش مصنوعی: عدل رکن‌الدین محمد بن عبد الرحمن طغان، به اندازه‌ای قدرتمند و مؤثر است که حتی می‌تواند نوک منقار کبک را به دست ناخن عقاب آسیب بزند. این به معنای این است که او در برقراری عدالت و برقراری نظم در جامعه، چنان قوی و مصمم است که قادر به ایجاد تغییرات بزرگ است.
هوش مصنوعی: آفتاب (در اینجا به معنای خوشحالی و شادی) از کفش (یعنی از حالت آرام و بی‌تحرک) به تب لرزه درآمده است، چرا که انجماد و خشکی غیرت و سخاوت رکن‌الدین محمد باعث می‌شود که او درهای موفقیت و پیروزی را بگشاید.
هوش مصنوعی: آفتاب در دمای بالای تب مانند کسی دچار لرز می‌شود و عرقی سرد مانند ابر می‌ریزد.
هوش مصنوعی: اگر آفتاب از خاک طلا بسازد، بخت او نیز از خاک آفتاب (یعنی از نور و سعادت) شکل می‌گیرد.
هوش مصنوعی: اگر در سخن خود به طور زیبا و دلنشین به وصف بخشش بپردازد، می‌تواند گنجی را که به واسطهٔ فقر و محنت نابود شده، به زندگی و شکوه بازگرداند.
هوش مصنوعی: دنیا آن‌قدر از خوبی‌ها و فضایل رکن‌الدین محمد بن عبد الرحمن طغان یزک می‌داند که حتی به حساب کشی و محاسبه آنها با دست چپش (که نشان‌دهنده سادگی و آسانی است) می‌پردازد.
هوش مصنوعی: اگرچه زمانه گاهی به او آسیب‌هایی رسانده، اما به زودی آن زمانه به او روزهای خوشی می‌دهد.
هوش مصنوعی: کوه وقتی که برف آن را پوشانده و به رنگ سپید درآمده، مانند زلف او به بنفشه‌ای تابان تبدیل می‌شود.
هوش مصنوعی: خاقانی از گنجینهٔ صداقت و خلوص خود سخن می‌گوید و بر این باور است که آن جناب (رکن‌الدین محمدبن عبد الرحمن طغان) این ارزشمندترین گوهر را به خوبی درک می‌کند و از آن بهره‌مند می‌شود.
هوش مصنوعی: هر صبح دعا می‌کنم به خیر و برکت برای او و امیدوارم که خداوند دعای من را مستجاب کند.
هوش مصنوعی: اگر در غربت از درد دلم ناله کنم، همین ناله من برای من مانند پزشک است و تسکین‌دهندهٔ دردهایم محسوب می‌شود.
هوش مصنوعی: اگر از درد و تب رنج بکشم و ناله کنم، اشک من به‌گونه‌ای می‌باشد که بسان تمشک (میوه‌ای شیرین) تر است، به این معنا که شدت غم و اندوهم بسیار زیاد است.
هوش مصنوعی: من می‌گویم که هر روز مغز خود را پاک و خالص می‌کنم و کسی که این را بشنود، به من حسادت خواهد کرد.
هوش مصنوعی: در آن زمان، اشک‌های من به‌عنوان سرمستی و شوقی از مغز خشک و خالی‌ام، برمی‌جوشد.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
روی اگر هیچ بی‌نقاب کند
راه پر ماه و آفتاب کند
زان فسانه که لب پر آب کند
مست را آرزوی خواب کند
هر که بی‌موجبش خراب کند
خویش را عرضهٔ عذاب کند
ذره را عشق آفتاب کند
قطره را چون در خوشاب کند
مؤمنی را اگر عذاب کند
از غضب بی گنه صواب کند
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.