بخ بخ ار فاروق ثانی را کنم مدحت به جان
کاجتهاد حیدری رای مُصیبش یافتم
هر کجا در پیشگاه شرع دانش پیشهای است
پیشگاه منصب و صدر حِسیبش یافتم
یک جهان چون من زکات استان حِبر مقتداست
کز نصاب علم دین صاحب نصیبش یافتم
چون علی اقضیالقضات است و علی نام است هم
کهاندر احکام قضا رای عجیبش یافتم
گنج دین الحمدالله ایمن است از نقب کفر
کهاژدها سر نوک کلک او رقیبش یافتم
مار زرین کهافکند تریاک کافور از دهان
هر کرا دردی است چون فرمان طبیبش یافتم
هر تراشه کز سر اقلام او انداخت تیغ
سر بهای تاجداران نسیبش یافتم
در فراست چون عطارد در دِراست مشتری است
کهآسمان را قعده و مه را جنیبش یافتم
هم عبادت راست نوح و هم عیادت را مسیح
کهاندر امت هم خلیل و هم صهیبش یافتم
فکرت او خندهگاه دوست را مانَد بدانک
چون خلیل از نار گلبرگ رطیبش یافتم
خاطر او آب خضر و آتش موسی است زانک
هم ز آب الطاف و هم زآتش لهیبش یافتم
دهر پیر بوالفضل است ام صبیان یافته
کز بنات فکر او عودالصلیبش یافتم
پیش تهذیب بنانش از هری را از فری
ابجد آموزی نهم گرچه ادیبش یافتم
آن زمان کهاقدام فرخ در عیادت رنجه کرد
بکر دولت را ندا کردم مجیبش یافتم
لهجهٔ من تیغ سلطان است در فصل الخطاب
تا نگوید آن زمان تیغ خطیبش یافتم
زر سرخ ار شد پشیمانی سپید آتش گرفت
چون توان گفتن که مغشوش و مُعیبش یافتم
طوطی ار پیش سلیمان نطق بربندد رواست
هم سیاست بر سر مرغان رقیبش یافتم
بلکه گوید فاضلان را بط شمردم در سخن
چون به خاقانی رسیدم عندلیبش یافتم
گوید استاد است اندر طرز تازی و دری
نظم و نثرش دیدم و مدح و نسیبش یافتم
گرچه چون دارای مرق مشرقش دیدم ضمیر
لیک چون عنقای مغرب بس غریبش یافتم
باد صبح از خاک کاشان تحفهٔ خلقش مرا
بوی طوبی داد کهآبستن به طیبش یافتم
گر دلم شد دوده انقاس دواتش ساختم
ور تنم شد حلقه خلخال نجیبش یافتم
بر جناح راه دیدم روی خوبش گویم این
حبذا آن ماه نو کهاندر رکیبش یافتم
هم رضیع ملک سرمد باد عمر او چو عقل
کز رضاع مکرمت جان را ربیبش یافتم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: خاقانی در این قطعه قاضیالقضات علی را میستاید که به عیادت او آمده است. او را در دانش دین و داوری به علی (ع) و در عبادت و عیادت به نوح و مسیح مانند میکند و قلمش را نگهبان دین و درمان دردها میشمارد. در میانهٔ شعر از آمدن او به عیادت و خاموشی خود از سر هیبت سخن میگوید و از زبان ممدوح خود را بلبلِ سخن و استاد شعر عربی و فارسی میخواند. شعر با دعا برای عمر جاودان ممدوح به پایان میرسد.
هوش مصنوعی: آفرین بر من اگر این «فاروق دوم»، یعنی داوری که حق را از باطل جدا میکند، را از جان ستایش کنم؛ زیرا رأی درست او را دارای اجتهادی چون اجتهاد علی یافتم.
هوش مصنوعی: هر جا در پیشگاه شریعت عالمی هست، او را بالانشین و صاحبمنصب و صدرنشین آن مجلس یافتم.
هوش مصنوعی: جهانی مانند من از این عالمِ پیشوا زکات دانش میگیرند؛ زیرا او را دارای نصاب کامل از علم دین یافتم که زکاتش واجب است.
هوش مصنوعی: همانگونه که علی (ع) داناترینِ داوران بود، این ممدوح هم نامش علی است و قاضیالقضات است؛ از این رو در حکمهای داوری رأی شگفتی از او دیدم.
هوش مصنوعی: خدا را شکر که گنج دین از نقبزدن کفر در امان است؛ زیرا نوک قلم او را که چون اژدهایی است، نگهبان آن یافتم.
هوش مصنوعی: قلم او ماری زرین است که از دهانش پادزهر میریزد؛ نوشتهاش را برای هر دردمندی مانند نسخهٔ پزشک درمانبخش یافتم.
هوش مصنوعی: هر تراشهای که تیغ قلمتراش از سر قلمهای او انداخت، بهره و ارزشش را برابر با خونبهای سر پادشاهان تاجدار یافتم.
هوش مصنوعی: در زیرکی و فراست چون عطارد و در درس و دانش چون مشتری است؛ چنان بلندپایه که آسمان را مرکب سواری و ماه را اسب یدک او یافتم.
هوش مصنوعی: در عبادت چون نوح و در عیادت بیمار چون مسیح است؛ و در میان امت او را هم دوستی چون ابراهیم خلیل و هم یاری وفادار چون صهیب یافتم.
هوش مصنوعی: اندیشهٔ او به آتشی میماند که برای ابراهیم گلستان شد؛ زیرا همچون ابراهیم، از دل آتشِ آن گلبرگ تازه یافتم.
هوش مصنوعی: ذهن او هم آب حیات خضر است و هم آتش موسی؛ زیرا در آن هم آب لطف و هم شعلهٔ آتش یافتم.
هوش مصنوعی: روزگار پیر گویی به بیماری «امالصبیان» (صرع کودکان) دچار شده است، و من داروی آن، یعنی عودالصلیب، را از دختران اندیشهٔ او یافتم؛ یعنی اندیشههای او درمان بیماری روزگار است.
هوش مصنوعی: در برابر نوشتهٔ پاکیزه و پیراستهٔ انگشتان او، ازهری و فرّاء را که از بزرگان لغت و نحوند، به الفباآموزی میگمارم، هرچند آنان را ادیب میدانم.
هوش مصنوعی: آن هنگام که با قدم مبارکش رنج آمدن به عیادت من را بر خود هموار کرد، دوشیزهٔ بخت را صدا زدم و او را پاسخدهنده یافتم؛ یعنی بخت به من رو کرد.
هوش مصنوعی: سخن من در گفتار قاطع مانند شمشیر سلطان است، نه چون شمشیر چوبین خطیب بر منبر که تنها نمایشی است.
هوش مصنوعی: اگر زر سرخ از پشیمانی زرد و رنگپریده شد و در آتش آزموده شد، نمیتوان گفت که آن را ناسره و معیوب یافتم؛ یعنی رنگپریدگی من از شرم و ادب است، نه از کممایگی.
هوش مصنوعی: اگر طوطی در برابر سلیمان زبان در کام کشد، رواست؛ زیرا هیبت و سیاست او را نگهبان سر مرغان یافتم. شاعر خاموشی خود را در برابر ممدوح از سر هیبت میداند.
هوش مصنوعی: بلکه ممدوح میگوید: فاضلان را در سخن چون مرغابی (بینوا) شمردم، اما چون به خاقانی رسیدم، او را بلبل یافتم.
هوش مصنوعی: ممدوح میگوید: او در شیوهٔ عربی و فارسی استاد است؛ شعر و نثرش را دیدم و ستایش و غزلش را نیز یافتم.
هوش مصنوعی: هرچند ضمیر او را روشن چون خورشید فرمانروای مشرق دیدم، اما مانند سیمرغ مغرب او را بسیار کمیاب و غریب یافتم.
هوش مصنوعی: باد صبحگاهی از خاک کاشان ارمغان خوی نیک او را برایم آورد و بوی درخت طوبی داد که آن را آکنده از عطر یافتم.
هوش مصنوعی: اگر دلم از سوز سیاه و دوده شد، آن را مرکب دوات او کردم؛ و اگر تنم از لاغری چون حلقه شد، آن را خلخال پای شتر نجیب او یافتم.
هوش مصنوعی: در کنار راه چهرهٔ زیبایش را دیدم و گفتم: خوشا آن ماه نو که در رکاب او یافتم؛ یعنی رکابش چون هلال است و او خود ماه.
هوش مصنوعی: دعا میکنم عمر او مانند عقل، همشیرِ ملک جاودان باشد؛ زیرا جان را پرورده و شیرخوردهٔ بخشش او یافتم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.