ای نهان داشتگان موی ز سر بگشایید
وز سر موی سرآغوش بهزر بگشایید
ای تذروان من آن طوق ز غبغب ببرید
تاج لعل از سر و پیرایه ز بر بگشایید
آفتابم گرو شام و شما بسته حلی
آن حلی همچو ستاره به سحر بگشایید
شد شکسته کمرم دست بر آرید از جیب
سر زنان ندبه کنان جیب گهر بگشایید
مهره از بازو و معجر ز جبین باز کنید
یاره از ساعد و یکدانه ز بر بگشایید
مویبند بهزر از موی زرهور ببرید
عقرب از سنبلهٔ ماهسپر بگشایید
پس به مویی که ببرید ز بیداد فلک
همه زنار ببندید و کمر بگشایید
گیسوان بافته چون خوشه چه دارید هنوز
بند هر خوشه که آن بافتهتر بگشایید
سکهٔ روی به ناخن بخراشید چو زر
خون به رنگ شفق از چشمهٔ خور بگشایید
بامدادان همه شیون به سر بام برید
ز آتشین آب مژه موج شرر بگشایید
پس آن کعبهٔ دل جان چو حجر نگذارید
به وفا زمزم خونین ز حجر بگشایید
آنک آن مرکب چوبین که سوارش قمر است
ره دروازه بر آن تنگ مقر بگشایید
آنک آن چشمهٔ حیوان پس ظلمات مدر
تشنگان را ره ظلمات مدر بگشایید
آنک آن یوسف احمد خوی من در چه و غار
زیور فخر و فر از مصر و مضر بگشایید
آنک آن تازه بهار دل من در دل خاک
از سحاب مژه خوناب مطر بگشایید
سرو سیمین قلم زن شد و در وصف رخش
سر زرین قلم غالیه خور بگشایید
سرو چون مهر گیا زیر زمین حصن گرفت
در حصنش به سواران ثغر بگشایید
مادرش بر سر خاک است به خون غرق و ز نطق
دم فرو بست عجب دارم اگر بگشایید
ای همه عاجز اشکال قدر ممکن نیست
که شما مشکل این غم به هنر بگشایید
عقدهٔ بابلیان را بتوانید گشاد
نتوانید که اشکال قدر بگشایید
این توانید که مادر به فراق پسر است
پیش مادر سر تابوت پسر بگشایید
پدر سوخته در حسرت روی پسر است
کفن از روی پسر پیش پدر بگشایید
تا ببیند که به باغش نه سمن ماند و نه سرو
در آن باغ به آیین و خطر بگشایید
از پی دیدن این داغ که خاقانی راست
چشم بند امل از چشم بشر بگشایید
جای عجز است و مرا نیست گمانی که شما
گره عجز به انگشت ظفر بگشایید



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این مطلع دوم از مرثیهٔ خاقانی برای پسرش رشیدالدین است که با ردیف «بگشایید» زنان خانه را به سوگواری فرا میخواند تا زیورها را بردارند، گیسو بگشایند، چهره بخراشند و شیون کنند. سپس تابوت و گورِ فرزند را با تصویرهای یوسف در چاه، آب حیات در ظلمات و بهار در خاک وصف میکند و از حال مادرِ خاموش و پدرِ سوخته میگوید. در پایان اعتراف میکند که کسی از گشودن گره تقدیر توانا نیست و تنها میتوان کفن را از روی پسر کنار زد تا پدر و مادر او را ببینند.
هوش مصنوعی: ای زنانی که موی خود را پوشیده نگه داشتهاید، گیسوان را برای سوگواری باز کنید و روسری زربافت را از سر بردارید.
هوش مصنوعی: ای زیبارویانِ من که چون تذرو هستید، گردنبند را از زیر چانه پاره کنید و تاج لعل را از سر و زیورها را از سینه بردارید.
هوش مصنوعی: خورشیدِ من (فرزندم) در شام مرگ فرو رفته و شما هنوز زیور بستهاید؛ همانگونه که ستارهها در سحر ناپدید میشوند، زیورها را از خود جدا کنید.
هوش مصنوعی: کمر من از این داغ شکسته است؛ دست از گریبان بیرون آورید و سر به زنید و ناله کنان گریبانِ گوهرنشان را بدرید.
هوش مصنوعی: مهره را از بازو و سربند را از پیشانی باز کنید و دستبند را از ساعد و گوهرِ یکتا را از سینه بردارید.
هوش مصنوعی: بندِ زرینِ مو را از گیسوانِ پرچین و زرهمانند بگسلید و زلفِ کژدموار را از گیسوی خوشهمانند که بر چهرهٔ ماه سایه انداخته باز کنید.
هوش مصنوعی: سپس با همان مویی که از ستمِ روزگار بریدهاید، همه زنار ببندید و کمربند زینتی را باز کنید؛ یعنی جامهٔ سوگ و ناامیدی بپوشید.
هوش مصنوعی: چرا هنوز گیسوانی بافته چون خوشه دارید؟ بافتهٔ هر گیسو را، بهویژه آنکه محکمتر بافته شده، باز کنید.
هوش مصنوعی: چهرهٔ زرد و زرگونه را با ناخن بخراشید و از چشمِ خورشیدمانند خود اشکِ خونین به رنگ شفق روان کنید.
هوش مصنوعی: بامدادان شیون را به بالای بام ببرید و از اشکِ آتشین موجی از شرار برانگیزید.
هوش مصنوعی: جان را که چون سنگ در کنار کعبهٔ دل است رها نکنید و از سرِ وفاداری از آن سنگ چشمهای خونین چون زمزم روان سازید.
هوش مصنوعی: اینک آن تابوت چوبین که ماهرویی سوار آن است؛ راه دروازه را به سوی آن جایگاهِ تنگ یعنی گور بگشایید.
هوش مصنوعی: اینک فرزندم که چون آب حیات است در تاریکیِ خاک پنهان شده؛ برای تشنگانِ دیدارش راهی به آن تاریکیِ گِل باز کنید.
هوش مصنوعی: اینک آن یوسفِ من که خویی چون پیامبر داشت، مانند یوسف در چاه و پیامبر در غار، در گور جای گرفته؛ زیور افتخار و شکوه را از مصر و قبیلهٔ مضر بردارید.
هوش مصنوعی: اینک بهارِ تازهٔ دلم در دلِ خاک خفته است؛ از ابرِ مژگان بارانِ خونین فرو ریزید.
هوش مصنوعی: سروِ سیمینتنِ من چون قلم سرنگون و فرسوده شد؛ در وصف چهرهاش سرِ قلمِ زرینِ مشکآلود را بگشایید و مرثیه بنویسید.
هوش مصنوعی: آن سرو همچون مهرگیاه زیر زمین پناه گرفته است؛ با سوارانِ مرزبان دروازهٔ آن دژ را بگشایید.
هوش مصنوعی: مادرش بر سر خاکِ او غرق در خون است و از سخن گفتن خاموش مانده؛ شگفت است اگر بتوانید زبانش را بگشایید.
هوش مصنوعی: ای کسانی که همه در برابر دشواریهای تقدیر ناتوانید، ممکن نیست با هنر و دانش گرهِ این غم را باز کنید.
هوش مصنوعی: شما میتوانید گرههای جادوی بابلیان را بگشایید، اما نمیتوانید دشواریهای تقدیر را حل کنید.
هوش مصنوعی: این اندازه را میتوانید: مادر در فراق پسر است، پس در برابر مادر درِ تابوت پسر را باز کنید.
هوش مصنوعی: پدرِ داغدیده در حسرتِ دیدن روی پسر است؛ کفن را از چهرهٔ پسر در برابر پدر کنار بزنید.
هوش مصنوعی: تا پدر ببیند که در باغ زندگیاش نه یاسمنی مانده و نه سروی؛ درِ آن باغ را با آیین و حرمت بگشایید.
هوش مصنوعی: برای دیدن این داغی که خاقانی دارد، پردهٔ آرزو و امید فریبنده را از چشم آدمیان بردارید تا ناپایداری جهان را ببینند.
هوش مصنوعی: اینجا جای ناتوانی است و گمان نمیکنم که شما بتوانید گرهِ این ناتوانی را با انگشتِ پیروزی باز کنید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
صبح گاهی سر خوناب جگر بگشایید
ژالهٔ صبح دم از نرگس تر بگشایید
دانه دانه گهر اشک ببارید چنانک
گره رشتهٔ تسبیح ز سر بگشایید
خاک لب تشنهٔ خون است و ز سرچشمهٔ دل
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.