سرورانی که مرا تاج سرند
از سر قدر همه تاجورند
به لقا و به لقب عالم را
عز اسلام و ضیاء بصرند
آدمی نفس و ملایک نفساند
پادشا سار و پیمبر سیرند
برتر از نقطهٔ خاکاند به ذات
نه به پرگار نه افلاک درند
به همم صاحب صدر فلکاند
به قلم نائب حکم قدرند
به نی عسکری ملک طراز
عسکر آرای ملوک بشرند
تا دوات همه پر نیشکر است
همه شیران گرو نیشکرند
تب برد شیر و پناهد سوی نی
تا به نی بو که تب او ببرند
سفرهٔ مائده پرداز همه است
تا همه سفره نشین سفرند
خوانشان خوانچهٔ خورشید سزد
که به همت همه عیسی هنرند
که گهی خوردی ترکان طلبند
که همه در رخ ترکان نگرند
همه ترکان فلک را پس از این
خلق تتماجی ایشان شمرند
خورد ترکانه عجب میسازند
هندویی دو که مرا طبخ گرند
گرچه محور سپرد قرصهٔ خور
قرص خوربین که به محور سپرند
هندوانند سپر ساز از سیم
لیک دارندهٔ تیر خزرند
به سر تیغ به صد پاره کنند
چون به تیرش به سر بار برند
هندوان بینی در مطبخ من
که چو دیلم همه سیمین سپرند
خورشی کرده به تیر است و به تیغ
تا بزرگان به سر نیزه خورند
این چنین ماحضری ساخته شد
که دو عالم ببرش مختصرند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: خاقانی نخست گروهی از بزرگانِ اهل قلم را میستاید و آنان را فرشتهخو، بلندهمت و نایبان تقدیر میخواند که قلمشان حتی شیران را رام میکند. سپس به سفره و مهمانی آنان میرسد و میگوید که خوراک ترکی، یعنی تتماج، میطلبند. پس از آن با تشبیههای رزمی، کار دو آشپز سیاهچهرهٔ خود را وصف میکند: پهن کردن خمیر با وردنه و بریدن آن با کارد را به سپر و تیر و تیغ مانند میکند. در پایان این خوراک ساده را مهمانیای میداند که دو جهان در برابرش کوچک است.
هوش مصنوعی: بزرگانی که برای من مانند تاج سرند، همه از جهت بلندی قدر و مقام، تاجدار و سرورند.
هوش مصنوعی: اینان با چهره و با لقب خود برای جهان «عزّ اسلام» و «روشنی چشم» هستند؛ گویا شاعر به لقبهای ممدوحان اشاره میکند.
هوش مصنوعی: در ظاهر انساناند، اما جانی فرشتهگون دارند؛ رفتارشان شاهانه و منششان پیامبرگونه است.
هوش مصنوعی: گوهر و ذاتشان برتر از این نقطهٔ خاکی، یعنی زمین، است و در دایرهٔ پرگار و چرخ افلاک نمیگنجند.
هوش مصنوعی: با همت بلند خود بر صدر آسمان نشستهاند و با قلمشان جانشین فرمان تقدیرند.
هوش مصنوعی: با قلم نیین خود که مانند سپاهی آرایندهٔ مُلک است، برای پادشاهان روی زمین سپاه میآرایند و کار مملکت را سامان میدهند.
هوش مصنوعی: چون دواتهایشان پر از قلم نیین، یعنی نیشکر، است، همهٔ شیران و دلیران در گرو و فرمان این قلماند.
هوش مصنوعی: شیر تب میکند و به نیستان پناه میبرد تا شاید با نی تبش را درمان کنند؛ یعنی دلیران نیز به قلم ایشان پناه میآورند.
هوش مصنوعی: سفرهٔ پر از خوراک ایشان همیشه گسترده است، چنانکه در سفر نیز بر سر سفرهاند. شاعر میان «سفره» و «سفر» بازی لفظی کرده است.
هوش مصنوعی: سزاوار است که خوانشان طبق خورشید باشد، زیرا در همت مانند عیسی هنرمندند؛ اشاره به مائدهٔ آسمانی عیسی دارد.
هوش مصنوعی: گاهی خوراک ترکی میخواهند، چون همه دلبستهٔ چهرهٔ ترکان زیبارو هستند.
هوش مصنوعی: از این پس مردم ستارگان آسمان را، که «ترکان فلک»اند، چون تکههای تتماج سفرهٔ ایشان به شمار میآورند.
هوش مصنوعی: دو آشپز سیاهچهرهٔ من خوراک ترکی، یعنی تتماج، را به شکلی شگفت میپزند.
هوش مصنوعی: اگرچه محور آسمان قرص خورشید را میگرداند، این قرصهای خورشیدمانندِ خمیر را ببین که آشپزان زیر وردنه میگذارند و پهن میکنند.
هوش مصنوعی: این آشپزان از خمیر سپیدِ سیمگون سپر میسازند، اما ابزاری چون تیر خزری در دست دارند که همان وردنه است.
هوش مصنوعی: وقتی خمیر را با وردنه پهن کردند و کار را به انجام رساندند، آن را با سر کارد به صد پاره میبرند.
هوش مصنوعی: در آشپزخانهٔ من هندوانی میبینی که مانند دیلمیان همه سپرهای سیمین دارند؛ مقصود قرصهای سفید خمیر است.
هوش مصنوعی: خوراکی است که با تیر و تیغ، یعنی وردنه و کارد، آماده شده تا بزرگان آن را با نوک چوب یا سیخ بخورند.
هوش مصنوعی: چنین خوراک ساده و آمادهای فراهم شد که دو جهان در برابر آن اندک و ناچیز است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
لعبتانی که بدین پرده درند
که ازین پرده چنین جلوه گرند
حاجیان رَخت چو از مکه برند
مدّتی در عقب سر نِگَرَند
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.