دوش بر گردون رنگی دگر آمیختهاند
شب و انجم چو دخان با شرر آمیختهاند
ماه نو ابروی زال زر و شب رنگ خضاب
خوش خضاب از پی ابروی زر آمیختهاند
نیشتر ماه نو و خون شفق و طشت فلک
طشت و خون را بهم از نیشتر آمیختهاند
سی و شاق آمده و خانقهی بوده و باز
یاوگی گشته و تن با سفر آمیختهاند
همه ره صید کنان رفته به مغرب و اینک
شاخ آهوست که با خون ز بر آمیختهاند
چرخ را نشرهٔ نون و القلم است از مه نو
کانهمه سرخی در باختر آمیختهاند
مه طرازی است به دست چپ گردون شب عید
نقش آن گویی در شوشتر آمیختهاند
بر فلک بین که پی نزهت عیدی ملک
صد هزاران شکفه با خضر آمیختهاند
چرخ اطلس سزدش جامهٔ عیدی که در او
نقش روحانی بر استر آمیختهاند
خسرو کشور پنجم که ز عدلش به سه وقت
چار گوهر همه در یک مقر آمیختهاند
اخستان شاه که از خاک در انصافش
کحل کسری و حنوط عمر آمیختهاند
عدل خسرو دهد آمیزش ارواح و صور
بینی ارواح که چون با صور آمیختهاند
بر در گردون نقش الحجر است اسم بقاش
لاجورد از پی آن با حجر آمیختهاند
اختران ز آتش شمشیرش در بوتهٔ چرخ
همه اکسیر قضا و قدر آمیختهاند
مس ملکت زر از آن گشت که وقف کف اوست
کیمیایی که ز فتح و ظفر آمیختهاند
داد خواهان به در شاه که دریا صفت است
با زمین از نم مژگان درر آمیختهاند
نقش بندان ازل نقش طراز شرفش
بر ازین کارگه مختصر آمیختهاند
خسروان خاک درش بوسه زنان از لب و چشم
نقش العبد بر آن خاک در آمیختهاند
ذات جسمانی او کز دم روحانی زاد
نه ز صلصال، ز مشک هنر آمیختهاند
آخشیجان ز کفش چشم خوش نرگس را
یرقان برده و کحل بصر آمیختهاند
گوهر تیغش هندی تن و چینی سلب است
هند با چین چو یمن با مضر آمیختهاند
آن کمندش نگر از پشت سمندش گوئی
که بهم راس و ذنب با قمر آمیختهاند
آتش قدرش بر شد قدری دود فشاند
عنصر هفت فلک ز آن قدر آمیختهاند
مرکب عزمش بگذشت و اثری گرد گذاشت
طینت هفت زمین زان اثر آمیختهاند
زین ملک تا ملکان فرق بسی هست ارچه
نام با نام شهان در سمر آمیختهاند
نام و القاب ملک با لقب و نام ملوک
لعل با سنگ و صفا با کرد آمیختهاند
شاه شاه است و الف هم الف است ار چه به نقش
با حروف دگرش در سور آمیختهاند
هر حمایل که در آن تعبیه تعویذ زر است
با زرش و یحک از آهن پتر آمیختهاند
نه فلک آدم و چار ارکان حوا صفتند
این نه و چار بهم ناگزر آمیختهاند
کشت و زاد از پی بیشی غلامانش کنند
چار مادر که در این نه پدر آمیختهاند
از تناسل عدد لشکر او بیش کنند
این زن و مرد که با نفع و ضر آمیختهاند
عفو و خشمش بر و برگی است خوش و تلخ و لیک
خوشی و تلخی با برگ و بر آمیختهاند
چرخ هارون کمر دارش و چون هارونان
ز انجمش زنگلهها در کمر آمیختهاند
فر و بختش که در او چشم ستاره نرسد
خاک با چشم ستاره شمر آمیختهاند
رای پیرش مدد از بخت جوان یافت بلی
کحل یعقوب ز بوی پسر آمیختهاند
وقت شمشیر زدن گوئی در ابر کفش
آتشین برق به خونین مطر آمیختهاند
شور مورند حسودانش اگر چه گه لاف
شار مارند و نفر با نفر آمیختهاند
روس و خزران بگریزند که در بحر خزر
فیض آن کف جواهر حشر آمیختهاند
از پی دیدهٔ فتنه ز غبار سپهش
داروی خواب به دفع سهر آمیختهاند
چه عجب زانکه گوزنان ز لعابی برمند
که هژبرانش در آب شمر آمیختهاند
هست تریاک رضاش از دم فردوس چنانک
زهر خشمش ز سموم سقر آمیختهاند
پیش کید تف خشمش، به طلب بوی رضاش
کز رضاش آب و گل بوالبشر آمیختهاند
بهر دفع تبش آبله را مصلحت است
از طبیبان که شراب کدر آمیختهاند
باد بر هفت فلک پایهٔ تختش چندانک
چار صف حیوان خواب و خور آمیختهاند
سال عمرش صد و در بر ز بتان چارده ماه
تا مه و سال و سفر با خضر آمیختهاند
روز بزمش همه عید و شب کامش همه قدر
تا شب و روز به خیر و به شر آمیختهاند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر تجدید مطلع، تصویری زیبا و خیالانگیز از شب و روز و آسمانها را به تصویر میکشد و به توصیف رنگها و ترکیبهای مختلف در طبیعت میپردازد. شاعر با بیان ترکیبهای متنوع از رنگها و عناصر، حال و هوای عید و جشن را به نمایش میگذارد و به عدالت و مهر خسرو اشاره میکند. وی همچنین به قانونمندی و نظام حاکم در جهان اشاره میکند که در آن همگان در تلاش برای همزیستی و تحقق عدالت هستند. با نمایشی خیالانگیز از قدرتها و نعمتها، شاعر به ترکیبهای مختلف انسانی و طبیعی میپردازد و عوالم مختلف را در هم میآمیزد. این اشعار به برقراری ارتباط میان عید و فصلها، روز و شب، و نیز حکمت و زیباشناسی طبیعت میانجامد.
هوش مصنوعی: دیشب آسمان رنگ و بویی تازه به خود گرفته بود، بهطوریکه شب و ستارهها مانند دودی در کنار شعلهای به هم آمیخته بودند.
هوش مصنوعی: ماه نو به شکل ابروی زال (مردی با موهای سفید) و شب به رنگ خضاب (رنگ مو) زیباست و این رنگها به نرمی و زیبایی به هم آمیخته شدهاند.
هوش مصنوعی: نیشتر ماه نو، خون صبحگاهی و طشت آسمان را به هم آمیختهاند، به طوری که آنها با هم ترکیب شدهاند و در هم میریزد.
هوش مصنوعی: سی و شاق (سی و شق) به این معناست که زمان و موقعیت سختی فرا رسیده و خانقاهی (محل عبادت و گوشهنشینی) وجود داشته است، در حالی که حالا به بازگشت و رفتن به سفر و دنیا مشغول شدهاند، و این حالت انسان را از اعتکاف و حالت روحانی دور کرده است.
هوش مصنوعی: همه شکارچیان به سمت مغرب رفتهاند و اکنون این شاخ آهوست که با خون آغشته شده است.
هوش مصنوعی: چرخ (آسمان) به شکل حرف "نون" و قلم (قلمدان) به شکل ماه نو است و نشاندهنده این است که همهی سرخیها در غرب (باختر) با آن ترکیب شدهاند.
هوش مصنوعی: ماه به مانند یک نگین زینتی در سمت چپ آسمان در شب عید میدرخشد و گویی نقش و زیبایی آن از شوشتر، شهری معروف به زیباییهای طبیعی، گرفته شده است.
هوش مصنوعی: به آسمان نگاه کن که به مناسبت جشن عید، صدها گل خوشبو را با خضر، پیامبر سبز پوش که نماد زندگی است، مخلوط کردهاند.
هوش مصنوعی: دوران آسمانی شایسته است که لباس عید بپوشد، زیرا در این لباس تصویرهایی معنوی بر اسب (استر) درهم آمیز شده است.
هوش مصنوعی: خسرو که کشور پنجم را در دست دارد، به خاطر دادگریاش در سه زمان مختلف، چهار گوهر را در یک مکان به هم آمیختهاند.
هوش مصنوعی: اخستان شاه، که به دلیل انصافش، کحل و عطر (حنوط) سجده بر خاک او در هم آمیخته شدهاند، شایستهترین پادشاه است.
هوش مصنوعی: عدل خسرو (خسرو پرویز) باعث میشود که ارواح و اشکال (صورتها) به هم پیوند بخورند؛ بهگونهای که میتوان دید این ارواح چگونه با صورتها ترکیب شدهاند.
هوش مصنوعی: در آسمان، نام بقاش (مربوط به ابدیت و جاودانی) به مانند سنگی قیمتی لاجوردی ثبت شده است، و بر اثر آن، دیگر سنگها هم با این نام در هم آمیختهاند.
هوش مصنوعی: ستارهها از آتش شمشیر او در آسمان گرد آمدهاند و همه اینها به سرنوشت و تقدیر مربوط میشود.
هوش مصنوعی: این بیت میگوید که سرزمین و داراییهای زرینی که در آن وجود دارد، به خاطر چیزی است که در دستان او (شخصی که در اینجا به او اشاره شده) قرار دارد. آن کیمیا (گنج) که با پیروزی و موفقیت در هم آمیخته شده، به خاطر همین ویژگیها است.
هوش مصنوعی: خواهان حق و داد به درگاه شاه رفتهاند، چرا که او بسان دریا بزرگ و با عظمت است، و از اشکهای مژگانشان (موذن به غم و درخواست) حقیقت و ارزشهای با ارزشی به زمین آوردهاند.
هوش مصنوعی: نقشآفرینان از نخستین روزگار، نشان والای شرافت او را بر این کارگاه کوچک (دنیا) ارزانی داشتهاند.
هوش مصنوعی: بزرگان و فرمانروایان، بر خاک درگاه او، از روی عشق و احترام، در مقام سجده و بوسهزدن هستند و چهرهٔ بندگان خدا بر آن خاک، در هم تنیده شده است.
هوش مصنوعی: جسم او که به دم روحانی زنده شده، از خاک و به صورت فیزیکی نیست، بلکه از هنر و عطر خوش ترکیب شده است.
هوش مصنوعی: آخشیجان (موجود افسانهای) از پای تو چشم زیبا و دلربای تو، دلربایی و زیبایی را به یرقان (رنگ زردی که در برخی از گیاهان دیده میشود) و کحل (دارویی برای سیاه کردن چشم) آمیخته است.
هوش مصنوعی: تیغ او از جنس گوهر هندی و بدنش از حریر چینی است. مثل اینکه هند و چین در زیبایی و لطافت شبیه یمن و مضر (دو سرزمین معروف به زیبایی و ثروت) به هم پیوند خوردهاند.
هوش مصنوعی: به کمند او که دراز است، نگاه کن؛ از پشت اسب او به نظر میرسد که سر و دم (رأس و ذنب) آن به ماه (قمر) پیوند خوردهاند.
هوش مصنوعی: آتش مقام و ارزش او، مقداری دود منتشر کرد و از این مقام، عناصر هفت آسمان به هم آمیخته شدهاند.
هوش مصنوعی: عزم و ارادهاش چنان قوی و سریع بود که اثری بر جا گذاشت و این اثر به قدری مهم است که خاک هفت زمین از آن تأثیر پذیرفته و به هم آمیختهاند.
هوش مصنوعی: بین این سرزمین و فرمانروایان آن تفاوتهای زیادی وجود دارد، هرچند که نامهای پادشاهان در سمر (احتمالاً به معنای سمرقند یا نام محلی) به یکدیگر آمیخته شده است و در واقع نامها نمیتوانند نشاندهندهی تفاوتهای واقعی باشند.
هوش مصنوعی: نام و القاب پادشاهان با لقب و نام دیگر پادشاهان به زیورهای گرانبهایی مانند لعل (سنگ قیمتی) و صفا (بهمعنی پاکی) و چیزهای با ارزش دیگر آمیخته شده است.
هوش مصنوعی: شاه همیشه شاه است و حرف الف نیز همان الف است، هرچند که در نوشتار و نقوش مختلف به شکلهای دیگر جلوهگری میکنند.
هوش مصنوعی: هر زینتی که در آن، تعویذ طلایی وجود دارد، با طلا و آهن به هم آمیخته شده است.
هوش مصنوعی: این بیت به ارتباط آدم و حوا اشاره دارد و میگوید که نه آسمان (فلک) و نه چهار رکن حوا (اجزای وجود او) به صورت مستقل به وجود نیامدهاند؛ بلکه اینها به هم متصل و در هم آمیختهاند. به عبارت دیگر، وجود انسانها و عناصر دنیا از پیوند و آمیختگی این دو سرچشمه میگیرد.
هوش مصنوعی: غلامان او از روی افزونطلبی و به جهت زیادتی، به کشت و زاد میپردازند و چهار مادر (زنان) در این کار بهعنوان پدر و با هم آمیختهاند.
هوش مصنوعی: لشکر او از طریق تولید مثل افزایش مییابد، زیرا این زن و مرد (غلامانش) با منافع و زیانهای خود در هم آمیختهاند.
هوش مصنوعی: عفو و خشم او مانند برگهایی با طعمهای شیرین و تلخ است و این دو حالت خوشی و تلخی به هم آمیخته شدهاند.
هوش مصنوعی: چرخ یا فلک که نشانهٔ گردش روزگار است، مانند هارون (هارون الرشید، خلیفه عباسی) کمر او را میفشارد و مانند ستارگان، زنگلهها (زنگولههایی که در زمان دوری از سیارهها میخوردند) به کمر او آمیخته شدهاند.
هوش مصنوعی: شکوه و شانس او به قدری بالا است که چشم ستارهها به او نمیرسد و او برتری دارد؛ زیرا که خاک (مادیات و دنیا) با چشم ستارهها (نماد آرزوی بلند و آسمانی) در آمیخته است.
هوش مصنوعی: خرد و هوش پیر، از شانس و بخت جوان بهرهمند شده و توانسته است زیبایی و جذابیتی مانند کحل یعقوب (که به زیبایی و روشنی معروف است) را از وجود پسرش به دست آورد.
هوش مصنوعی: وقتی که شمشیر زدن را آغاز میکنند، گویی در آسمان ابرها، کفشهایی از آتش وجود دارد که در خون باران مختلط شدهاند.
هوش مصنوعی: حسودان، شور و شادابی او را با حسادت و غیبتهای خود به تباهی میکشانند، اگرچه گاهی با ادعای دوستی و ظاهر فریبندهی خود، سعی در تخریب او دارند.
هوش مصنوعی: روسها و خزران باید بگریزند، زیرا در دریای خزر، ویژگی و نعمتی از جواهر به همراه صفات روز قیامت مخلوط شده است.
هوش مصنوعی: از ترس دردسر و مشکلات، به چشمهای پرهیجان فتنه مینگرند و دارویی که برای خوابآوری است را با سهر، که به معنای جادو و سحر است، ترکیب کردهاند تا از این شیاطین و مشکلات دوری کنند.
هوش مصنوعی: چقدر جالب است که این فیلها (گوزنان) به خاطر خاصیت لعابی که دارند، از آبِ شمر (آب آلوده یا بد) رها میشوند، در حالی که بزرگترها (هژبران) در آن غرق شدهاند.
هوش مصنوعی: تریاکی که به نام رضاش مشهور است، از عطر بهشتی او به وجود آمده، مانند زهر خشم او که از سموم دوزخ ترکیب شده است.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به تندی خشم و غمگینی میپردازد و از شدت آن میگوید که در جستجوی بویی از «رضا» (که احتمالاً به شخصیتی مقدس یا والایی اشاره دارد) است، در حالی که این خوشبوئی از ترکیب آب و گل آدم (بوالبشر) به وجود آمده است. در واقع، خشمی که از او بیرون میآید مانند تفی است که برای درک زیبایی و طراوت نیاز به آن دارد.
هوش مصنوعی: برای کاهش تب آبله، بهتر است از طبیبان مشورت بگیریم، زیرا شراب کدر (به معنای دارویی) مؤثر است.
هوش مصنوعی: تخت او در آسمانهایی که هفت برج فلکی دارند به اندازهای است که چهار نوع حیوان (در اسطورهشناسی، چهار حیوان به نشانههای کیهانی اشاره دارد) خواب و بیداری را با هم در آمیختهاند.
هوش مصنوعی: او که عمرش صد سال است، در کنار معشوقان چهارده ماه را گذرانده و زندگیاش به گونهای است که ماه و سال و سفر با خضر، یعنی با دانایی و جاودانگی، در هم آمیخته شدهاند.
هوش مصنوعی: روز festivity او همیشه مانند عید و شبهایش چنان خوش میگذرد که مثل شب قدر است، زیرا در هر شب و روز، خیر و شر به هم آمیختهاند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می و مشک است که با صبح برآمیختهاند
یا بهم زلف و لب یار درآمیختهاند
صبح چون خنده گه دوست شده است آتش سرد
آتش سرد به عنبر مگر آمیختهاند
یا نه بیسنگ و صدف غالیه سایان فلک
[...]
غم و شادیستکه با یکدگر آمیختهاند
یا مه روزه به نوروز درآمیختهاند
درکفی رشتهٔ تسبیح و کفی ساغر می
راست با عقد ثریا قمر آمیختهاند
تردماغ از می شب خشکلب از روزهٔ روز
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.