دل روی مراد از آن ندیده است
کز اهل دلی نشان ندیده است
دل هر دو جهان سه باره پیمود
یک اهل در این میان ندیده است
در شیب و فراز این دو منزل
یک پیک وفا روان ندیده است
چرخ آمده کعبتین بینقش
کس نقش وفا از آن ندیده است
جنسی که من از جهان ندیدم
پیش از من هم جهان ندیده است
از منقطعان راه امید
یک تن رصد امان ندیده است
روز آمد و روز شد جهان را
کس یک پی کاروان ندیده است
تا پشت وفا زمانه بشکست
کس راستی از زمان ندیده است
از پشت شکستهٔ وفا به
بازوی فلک کمان ندیده است
خاقانی سود و مایهٔ عمر
الا ز زبان زیان ندیده است
آویختگی سر ترازو
الا ز سر زبان ندیده است
عالم ز همه ملوک عالم
جنس ملک اخستان ندیده است
خاقان کبیر، کز جلالت
آن دید که خضر خان ندیده است
شروان شه آفتاب دولت
کورا دوم آسمان ندیده است
جمشید کیان که دین جز او را
روئینتن هفت خوان ندیده است
گو در ملک اخستان نگر آنک
کیخسرو باستان ندیده است
گو رایت بوالمظفری بین
آنک اختر کاویان ندیده است
گویند که مرز تور و ایران
چون رستم پهلوان ندیده است
آن کیست که در صف غلامانش
صد رستم سیستان ندیده است
بر نیزهٔ او سماک رامح
کمتر ز زحل سنان ندیده است
جز بانو و شاه کوه و دریا
کس در یک دودمان ندیده است
دو ابر و دو آفتاب و دو بحر
کس جز کف هر دوان ندیده است
دو روح و دو نور کس جز ایشان
بر یک سر خوان و خان ندیده است
گیتی افق سپهر عصمت
جز حضرت بانوان ندیده است
جمشید ملک نظیر بلقیس
جز بانوی کامران ندیده است
قیدافهٔ مملکت که دهرش
جز رابعهٔ کیان ندیده است
او رابعهٔ بنات نعش است
خود رابعه کس چنان ندیده است
جز نه زن سیدش به ده نوع
کس مثل به صد قران ندیده است
رح القدس آن صفا کز او دید
از مریم پاک جان ندیده است
بر پردهٔ مریم دوم چرخ
جز قیصر پاسبان ندیده است
از قصر جلالتش به صد دور
خورشید یک آستان ندیده است
یک خوان شرف نساخت کایام
سیمرغش مورخوان ندیده است
بر خوانِ کفَش طفیل امید
جز رضوان میزبان ندیده است
در مجلس و خوانش چاشنی گیر
جز جنت نقلدان ندیده است
هر سو که همای بخت پرید
الا درش آشیان ندیده است
تا نخل گرفت بوی عدلش
کس در رطب استخوان ندیده است
بیند قلمش به گاه توقیع
هرک آتش در فشان ندیده است
تا نامد مهد دولت او
کس شروان خیروان ندیده است
ملاح خرد به کشتی وهم
در بحر دلش کران ندیده است
در جنب سخاش بحر و کان را
کس قوت امتحان ندیده است
زین پس کفش آفتاب بخشد
کاندر خور بخش کان ندیده است
کس بیکف راد صفوة الدین
در جسم کرم روان ندیده است
در پرده نهان چو راز غیب است
غیب از دل خود نهان ندیده است
چون کعبه مجاور حجاب است
آن کعبه که کس عیان ندیده است
ذات ملکه است جنت عدن
کس جنت بیگمان ندیده است
شاه ادریس است و خود جز ادریس
از مردان کس جنان ندیده است
بر نه فلک او ستارهٔ قطب
کس قطب سبک عنان ندیده است
با قطب جز این دو قرة العین
کس مرقد فرقدان ندیده است
بر روس و حبش که روز و شب راست
جز داغ ادب نشان ندیده است
این روس و حبش دو خادمش دان
کاین خادم روی آن ندیده است
ای بانوی خاندان جمشید
جم زین به خاندان ندیده است
ای ساره صفات و آسیه زهد
کس چون تو زبیده سان ندیده است
هر کس که ثنات بر زبان راند
جز کوثر در دهان ندیده است
بر آتش هر که مدح راند
جز طوبی و ضیمران ندیده است
خاک در تو هر آنکه بوسید
جز گوهر رایگان ندیده است
چون تو ملکه نبود و چون من
کس شاعر مدح خوان ندیده است
من دانم داستان مدحت
کس زین به داستان ندیده است
آن دید ضمیرم از ثنایت
کز نیسان بوستان ندیده است
و آن بیند بزمت از زبانم
کز بلبل گلستان ندیده است
ذکر تو به باغ خاطر من
شاخی است که مهرگان ندیده است
این مدحت تازه بر در تو
مشکی است که پرنیان ندیده است
بنده ز دکان شعر برخاست
چون بازاری در آن ندیده است
حلاج، دکان گذاشت ایراک
جز آتش در دکان ندیده است
بانوی جهان نپرسدش حال
کو حال دل نوان ندیده است
از هیچ کسی به هیچ دردی
تسکین شفارسان ندیده است
از هر که علاج خواست الا
درد دل ناتوان ندیده است
قرب دو سه سال هست کز شاه
یک حرمت و نیم نان ندیده است
اقطاع و برات رفت و از کس
یک پرسش غم نشان ندیده است
شاه است گران سر ار چه رنجی
زین بندهٔ جان گران ندیده است
گفته است به ترک خدمت اکنون
کانعام خدایگان ندیده است
دستوری خواهد از خداوند
کز درگه شه مکان ندیده است
زنهاری توست و از تو بهتر
یک داور مهربان ندیده است
خواهد ز تو استعانت ایرا
بهتر ز تو مستعان ندیده است
دادش بده و فغانش بشنو
کاندوخته جز فغان ندیده است
این شعر وداعی از زبانم
سحر است و کس این بیان ندیده است
مرغ دو زبان چو کلک من کس
بر گلبن ده بنان ندیده است
بر نطق سوارم و عطارد
این مرکب، زیر ران ندیده است
باغی است بقای بانوی عصر
کز باد فنا، خزان ندیده است
بر لوح فرشته نامش ایام
جز بانوی انس و جان ندیده است
صد عید چنین ضمان کند عمر
دولت به ازین ضمان ندیده است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در مدح خاقان کبیر ابوالمظفر از شروان و ملکهاش سروده شده و بر ویژگیهای بینظیر آنها تأکید دارد. خاقانی به وصف جلالت و عظمت این دو شخصیت پرداخته و از وفا، رحم، و حکومت آنها میگوید. او به قدرت و شکوه شروان شاه و ملکه تأکید میکند و بیان میکند که در تاریخ و جهان نمونهای مانند آنها وجود ندارد. شاعر با استفاده از تشبیهات و تصاویر زیبا به توصیف ویژگیهای اخلاقی و روحانی این دو میپردازند، و مدحشان را از زاویهای خاص و هنری به تصویر میکشد. در نهایت، خاقانی از خود به عنوان شاعری یاد میکند که نتوانسته در وصف greatness آنها حق مطلب را ادا کند.
هوش مصنوعی: دل به آرزوی خود نرسیده است، زیرا هیچ نشانی از انسانِ صاحبدل و اهل معنا ندیده است.
هوش مصنوعی: دل سه بار سراسر دو جهان را پیمود و در همهٔ آن یک انسانِ شایسته و اهل نیافت.
هوش مصنوعی: در پستی و بلندیِ این دو منزل (دنیا و آخرت) هیچ پیکی ندیده است که پیام وفا بیاورد.
هوش مصنوعی: آسمان مانند یک جفت تاسِ بیخال است و هیچکس از آن نقشِ وفا و بختِ نیک برنیاورده است.
هوش مصنوعی: آن گوهر وفا را که من در جهان ندیدم، پیش از من هم جهان هرگز به خود ندیده بود.
هوش مصنوعی: از درماندگانی که در راه امید جا ماندهاند، هیچکس پاسگاه و نگهبانی ندیده است که به او امان دهد.
هوش مصنوعی: روزها آمده و رفته است، اما هیچکس حتی ردّ پایی از کاروانِ اهل وفا در جهان ندیده است.
هوش مصنوعی: از وقتی روزگار پشت وفا را شکست، کسی از زمانه راستی و درستی ندیده است.
هوش مصنوعی: بازوی فلک کمانی بهتر از پشتِ شکسته و خمیدهٔ وفا ندیده است؛ یعنی فلک با همین پشتِ خمشدهٔ وفا تیرِ ستم میاندازد.
هوش مصنوعی: خاقانی از سرمایه و سود عمرش جز از زبانِ خود زیانی ندیده است.
هوش مصنوعی: آویختهشدنِ ترازو هم تنها از سرِ زبانهاش است؛ یعنی همانگونه که ترازو را از زبانهاش میآویزند، آدمی نیز به سبب زبانش گرفتار و رسوا میشود.
هوش مصنوعی: جهان در میان همهٔ پادشاهانش کسی همانند شاه اخستان ندیده است.
هوش مصنوعی: او خاقان بزرگ است که از شکوه و بزرگی چیزی دیده که خضرخان هم ندیده است.
هوش مصنوعی: شروانشاه، خورشیدِ دولت است که آسمان همتایی برای او ندیده است.
هوش مصنوعی: او جمشیدِ کیانی است و دین جز او پهلوانی روئینتن و هفتخوانگذر مانند اسفندیار که پشتیبان دین باشد، ندیده است.
هوش مصنوعی: به کسی که کیخسروِ روزگار کهن را ندیده است، بگو در شاه اخستان بنگرد.
هوش مصنوعی: به کسی که اخترِ درفش کاویانی را ندیده است، بگو درفش ابوالمظفر را ببیند.
هوش مصنوعی: میگویند سرزمین توران و ایران پهلوانی چون رستم به خود ندیده است.
هوش مصنوعی: اما کیست که در صف غلامان این شاه صد رستم سیستانی ندیده باشد؟
هوش مصنوعی: ستارهٔ سماک رامح (نیزهدار) سرنیزهٔ او را کمتر از زحل ندیده است؛ یعنی نیزهٔ او تا بلندای زحل میرسد.
هوش مصنوعی: جز بانو و شاه، هیچکس کوه و دریا، یعنی استواری و بخشش، را در یک خاندان با هم ندیده است.
هوش مصنوعی: دو ابر و دو خورشید و دو دریای بخشش را کسی جز در دستان این دو نفر ندیده است.
هوش مصنوعی: کسی جز ایشان دو روح و دو نور را بر سر یک خوان و در یک خانه ندیده است.
هوش مصنوعی: جهان افقِ آسمانِ پاکدامنی را جز در پیشگاه این بانو ندیده است.
هوش مصنوعی: جمشیدِ کشور، یعنی شاه، جز این بانوی کامروا همتایی برای بلقیس ندیده است.
هوش مصنوعی: او قیدافهٔ این مملکت است که روزگار او را جز رابعهٔ خاندان کیان ندیده است؛ یعنی هم فرمانروایی خردمند است و هم زنی پارسا مانند رابعه.
هوش مصنوعی: او ستارهٔ چهارمِ بناتالنعش است؛ با این بازی با واژهٔ «رابعه» یعنی چهارم، میگوید هیچکس رابعهای چون او ندیده است.
هوش مصنوعی: جز همسران نهگانهٔ پیامبر، در صد قرن کسی همانند او را در ده گونه فضیلت ندیده است.
هوش مصنوعی: روحالقدس پاکی و صفایی را که از او دید، حتی از مریمِ پاکجان هم ندیده بود. این مبالغهای در ستایش پاکدامنی ملکه است.
هوش مصنوعی: آسمان بر پردهٔ این مریمِ دوم پاسبانی جز قیصر ندیده است؛ یعنی فرمانروایان بزرگ نگهبان درگاه او هستند.
هوش مصنوعی: کاخ شکوه او چنان بلند است که خورشید در صد گردش خود حتی به یکی از آستانههایش نرسیده است.
هوش مصنوعی: هیچ سفرهٔ بزرگواری نگسترده است که روزگار سیمرغ را بر آن سفره به خُردیِ موری ندیده باشد؛ یعنی بزرگان در برابر سفرهٔ او حقیرند.
هوش مصنوعی: امیدوارِ ناخواندهای که بر سفرهٔ بخشش او مینشیند میزبانی جز رضوان، نگهبان بهشت، نمیبیند؛ سفرهٔ او مانند بهشت است.
هوش مصنوعی: کسی که در بزم و سفرهٔ او خوراک را میچشد، ظرف شیرینی و نُقلی جز خودِ بهشت نمیبیند.
هوش مصنوعی: همای بخت به هر سو پرواز کرد، آشیانهای جز درگاه او نیافت.
هوش مصنوعی: از وقتی نخل بوی عدالت او را گرفت، دیگر کسی در خرما هسته ندیده است؛ یعنی عدل او هر سختی را از میان برده است.
هوش مصنوعی: هر کس آتشی را که مروارید بیفشاند ندیده است، آن را در قلم او هنگام امضای فرمانها میبیند؛ قلمش هم پرشور است و هم سخن گرانبها میریزد.
هوش مصنوعی: تا گهوارهٔ دولت او نیامده بود، کسی شروان را «خیروان»، یعنی سرزمین خیر، ندیده بود. در این بیت میان «شر» و «خیر» بازی لفظی هست.
هوش مصنوعی: عقل مانند ملاحی سوار بر کشتیِ خیال است و کرانهٔ دریای دل او را ندیده است.
هوش مصنوعی: در کنار بخشندگی او، کسی دریا و معدن را تاب آزمایش و برابری ندیده است.
هوش مصنوعی: از این پس دست او خورشید را میبخشد، چون معدن را شایستهٔ بخشش خود ندیده است.
هوش مصنوعی: کسی بدون دست بخشندهٔ صفوةالدین در پیکر کرم جانی ندیده است؛ او جانِ بخشندگی است.
هوش مصنوعی: او مانند راز غیب در پرده پنهان است، و هیچ امر غیبی از دل او پوشیده نیست.
هوش مصنوعی: او مانند کعبه همنشین پرده و پوشش است؛ کعبهای که هیچکس آشکارا آن را ندیده است.
هوش مصنوعی: وجود ملکه خودِ بهشت عدن است؛ کسی بهشت را بیگمان و بهیقین ندیده است، ولی او بهشتی یقینی است.
هوش مصنوعی: شاه مانند ادریس است و از مردان جز ادریس کسی بهشت را ندیده است؛ یعنی تنها شاه همنشین این بهشت، یعنی ملکه، است.
هوش مصنوعی: او بر نه آسمان ستارهٔ قطب است، و کسی قطب را لرزان و ناپایدار ندیده است؛ او استوار و ثابت است.
هوش مصنوعی: کسی کنار قطب، جایگاه دو ستارهٔ فرقدان را جز این دو نور چشم ندیده است؛ گویا دو فرزند او مانند فرقدانِ کنار قطباند.
هوش مصنوعی: روس و حبش، یعنی روز سپید و شب سیاه، بر خود نشانی جز داغ بندگی و ادب او ندارند.
هوش مصنوعی: این روس و حبش، یعنی روز و شب، را دو خدمتکار او بدان، که هیچکدام روی آن دیگری را ندیده است؛ زیرا روز و شب هرگز با هم جمع نمیشوند.
هوش مصنوعی: ای بانوی خاندان جمشید، خود جم هم خاندانی بهتر از این ندیده است.
هوش مصنوعی: ای که صفات ساره و پارسایی آسیه را داری، کسی مانند تو بانویی همچون زبیده ندیده است.
هوش مصنوعی: هر کس ستایش تو را بر زبان آورد، در دهانش چیزی جز آب کوثر نیافت؛ ستایش تو شیرین و بهشتی است.
هوش مصنوعی: هر کس حتی در میان آتش تو را ستایش کند، آتش برایش چون باغی از درخت طوبی و ریحان میشود؛ گویی ستایش تو آتش را گلستان میکند.
هوش مصنوعی: هر که خاک درگاه تو را بوسید، از آن جز گوهری که رایگان به او بخشیده شد نصیبی نبرد.
هوش مصنوعی: هیچکس ملکهای مانند تو و شاعر ستایشگری مانند من ندیده است.
هوش مصنوعی: داستان ستایش تو را من میدانم و کسی داستانی بهتر از این ندیده است.
هوش مصنوعی: ذهن من از ستایش تو چنان شکوفا و پربار شد که هیچ باغی از باران بهاری نیسان چنین بهرهای نبرده است.
هوش مصنوعی: بزم تو از زبان من نغمهای میشنود که هیچ گلستانی از بلبل نشنیده است.
هوش مصنوعی: یاد تو در باغ ذهن من شاخهای همیشهسبز است که هرگز پاییز را ندیده است.
هوش مصنوعی: این ستایش تازه که به درگاه تو آوردهام، مانند مشکی ناب و تازه است که هنوز در پارچهٔ ابریشمین پیچیده نشده است.
هوش مصنوعی: این بنده دکان شاعری را رها کرد، زیرا دید که شعر بازار و خریداری ندارد.
هوش مصنوعی: همانگونه که حلاج دکانش را رها کرد چون در آن جز آتش و سوختن ندید، من نیز از دکان شعر جز سوز و رنج ندیدم.
هوش مصنوعی: آیا بانوی جهان حال او را نمیپرسد؟ چرا که کسی به حال دل لرزان و بیچارهٔ او توجه نکرده است.
هوش مصنوعی: برای هیچ دردی از هیچکس آرامش و درمانی ندیده است.
هوش مصنوعی: از هر که درمان خواست، جز درد بیشتر برای دل ناتوانش چیزی نصیبش نشد.
هوش مصنوعی: نزدیک دو سه سال است که از شاه نه احترامی دیده و نه حتی نیم نانی.
هوش مصنوعی: تیول و حوالهٔ مقرریاش از دست رفت و از هیچکس حتی یک احوالپرسی که نشان غمخواری باشد ندید.
هوش مصنوعی: شاه با او سرسنگین و بیاعتناست، هرچند از این بنده هیچ رنج و آزاری ندیده است.
هوش مصنوعی: اکنون شاعر با خدمت درباری وداع کرده است، چون از بخشش پادشاه بهرهای ندیده است.
هوش مصنوعی: از بانو اجازهٔ رفتن میخواهد، زیرا در درگاه شاه جایگاهی برای خود نیافته است.
هوش مصنوعی: او پناهندهٔ توست و داوری مهربانتر از تو نیافته است.
هوش مصنوعی: از تو یاری میخواهد، زیرا یاریرسانی بهتر از تو ندیده است.
هوش مصنوعی: دادش را بده و نالهاش را بشنو، چرا که اندوختهای جز ناله و فریاد ندارد.
هوش مصنوعی: این شعر خداحافظی که بر زبانم رفته، مانند جادوست و کسی چنین سخنی ندیده است.
هوش مصنوعی: هیچکس پرندهای دوزبان مانند قلم من را بر شاخهٔ گل ده انگشت ندیده است؛ قلم دوشاخه در میان انگشتان به پرندهای سخنگو تشبیه شده است.
هوش مصنوعی: من سوار بر مرکب سخنم و حتی عطارد، ستارهٔ دبیران، چنین مرکبی زیر پای خود نداشته است.
هوش مصنوعی: عمر بانوی روزگار باغی است که هرگز از باد نابودی پاییز به خود نبیند؛ دعای ماندگاری برای بانوست.
هوش مصنوعی: روزگار بر لوح فرشتگان نام او را جز با لقب بانوی آدمیان و پریان ندیده است.
هوش مصنوعی: عمر صد عید مانند این را برای او ضمانت میکند و بخت ضمانتی بهتر از این ندیده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.