انی لاخدم ناصح الخلفاء
مرد الائمة خاضع الحنفاء
بتحیة مشفوعة بمحامد
و محامد مقرونة بدعاء
و تعارف اکبرته بتذکر
و تذکر و شخصة بثناء
و لدیه لی مشفع من خلقه
قد سرنی لازال فی السراء
لقبول مدی حبه حرمته
مسودة و حمامة البیضاء
و قبوله فرشات معارا الامعارا
یسود کحلی کل اماء
ریح لجمت سلیمان الحجی
تختارها من عاصف و رخاء
طور کسبعة ابحر من رحله
ذو اربع من امهات هواء
فلک یدور منه هلال سرجه
یعلوه بدر صادق الالاء
ذوهمة و بهذا عزکانه
لیل تبرقع من بریق ضحاء
لما تمسست الخلال حسبته
نوحا کجودی ای علاء
یلقی کلام‌الله فارة طوره
و یری حبیب‌الله فوق حداء
ولو استطعت نثره کنوز لالی
لیراعه الغواص فی الداماء
هو قسورة و دواته صیادة
و ابیح عین المسک للادواء
عین بصفرتهایری وجه‌المنی
هی تقمع السوداء بالصفراء
مضحاک وجه وجه کل مطالب
مسقام عین عین کل دواء
عین کعین الشمس بالیرقان بل
وجه کوجه الماء للغرباء
لطمت ید الضراب سنة وجهها
فبدالها حائلا عدواء
مرموقة الافاق بل مرفوقة
الاخلاق بل مخلوقة الاضواء
جوالة البلدان بل قیالة الحزان
بل ختالة الاراء
جرح الشهود و عدل دیوان القضا
اقضی القضاة و اشفع الشفعاء
عمر الیهود لها و لون غیارهم
لکن مسیح العهد فی الاحیاء
عمرت بهدم الفضل عنوان الهوی
هدم العقول عمارة الاهواء
جرم کجمر جامد مسائلتی
یزکی به قندیل کل رخاء
فالجمر یخمدلا یلوح ضیاؤه
و لها خمود فی جلوة رضیاء
خمر السعتر یری رخیصا شعره
فی خمرة کالمسک ذات علاء
فکانما کماء الحار بعینه
اضحی بساطا خامد الاجزاء
شرق من عرش احبها فاحبها
فانی بعرش فارک رعناء
عرش مطلقة الرجال تعوذت
سجن‌الیدین و ساق کل نساء
سرقت عقول الناس فی حربه
بالضرب ثم القطع للاشلاء
نبهتها بالشهب فی افلاکها
هذا نوا الیل علی الحرباء
شکل المجن قلب مجن ذوالغنی
کیلا یضاف بسهم کل جفاء
لکن مجن القلب لا یحمی اذا
قلب المحن علیه قلب قضاء
جرم صغیر شانه متعظم
کالقلب فی صغر و عظم دهاء
نور جماد ساکن متقابس
کالظل وان اخذه ببناء
سهل یمینها و صعب بنیلها
امن الکتاب بمعرة العظماء
عقدت علی ساق الحمام صغارها
لکن یسهل اصعب الاشیاء
ما هذه العین التی عاینتها
اخت النهی ابنت شمس سماء
لابل ابوالفضل المغیث بعیشه
حتی یعد عدای ابوالوضاء
دع کیسه مجهولة هو عسجد
شبیه الکواکب و اسمه الجوزاء
مبدا عنصره اصفهان عقوده
احدی و عین عقوده اعطاء
روحت مهجة باصفهان بمدحتی
اضعاف ما قدلی بهجاء
کتب الخلیفة للکلام و سیدی
سلطان تاج العلم فی الاکفاء
اهدی له بذی الخلافة اسودا
و سواد بعض الذی للخلفاء
قرضته بقصیدة الفیته
والخیر فرطنی بحرف الیاء
یعنی له التقدیم کالالف التی
قفیتها و اتی ابوالنقطاء
هذة القصیدة عصبته شعراتی
و بدت لرازی حیضة الشعرا
ارایت حیض لرایت شبابها
جوف الاسود فی سواد الهیجاء
اسد السماء اذا طال ذراعه
فصرت لجبهته برا العوجاء
قلمی کمنقار الحمام براسه
هلک الغراب و منطق الببغاء
لومسه الطائی یصیر عزمه
صدق الغراب متی الاشیاء
ضمنت نصف البیت للطائی وها
و سمت باسم الحتری الطائی
اظننت حتی کدت اعرق خجلة
فی نصفه المحرم للرخصاء
نفسی کتبت و ان افشیتها
من خجلتی تمشی علی استحیاء
دامت جلال الخیر وافیه الهوی
و وقاه الاله اجل وقاء
یا فاضل الحرمان بکل موطن
ما طاول الهرمان کل بناء
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر، در ستایش یک شخصیت بزرگ و قدرتمند است که در آن صفات برجسته‌ای چون نیکوکاری، صداقت و بلاغت بیان شده است. شاعر از عشق و ارادت خود به این فرد می‌گوید و ویژگی‌هایی چون فضیلت، آراستگی و مقام بلند او را تحسین می‌کند. او همچنین بر نقش این شخصیت در اصلاح جامعه و تکریم علم و دانش تأکید دارد. در نهایت، شاعر با تأکید بر وفاداری و نمایندگی از خوبی‌ها، از خداوند می‌خواهد تا این شخصیت را مصون از گزند بدی‌ها نگه دارد.
هوش مصنوعی: من منشی و خدمت‌گزار نصیحت‌کننده خلفا هستم، مردی از خاندان امامان و خاضع برای پیروان مکتب حنفیت.
هوش مصنوعی: من با سلامی که همراه با ستایش‌هاست، و ستایش‌هایی که به دعاهای نیکو پیوند خورده‌اند، به شما احترام می‌گذارم.
هوش مصنوعی: همه چیز در میان آشنا شدن و یادآوری است و شخصی که بزرگ‌تر و محترم‌تر است باید مورد ستایش قرار گیرد.
هوش مصنوعی: من نزد او شفاعتی دارم که از خلق و خوی او ناشی می‌شود و این شفاعت مرا همیشه خوشحال می‌کند، حتی در زمان‌هایی که در خوشی و سرور هستم.
هوش مصنوعی: برای پذیرش محبت او، حرمتش را حفظ کرده‌ام، در حالی که سیاه‌چشم و کبوتر سفید است.
هوش مصنوعی: او (شخصی نامعلوم) در مقام پذیرش، احترام و عزت را به همه زنان سیاه‌چشم یادآور می‌شود، به‌گونه‌ای که زیبایی و جلوه‌ی تمام بانوان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
هوش مصنوعی: ریح (باد) که سلیمان (پادشاه و پیامبر معروف) بر آن مسلط بود، آن را از میان بادهای طوفانی و آرام انتخاب می‌کند.
هوش مصنوعی: کوه طور که شبیه به یک دامن دریا است، دارای چهار مادر از بادهاست که هر کدام نمایانگر نوعی از هوا هستند.
هوش مصنوعی: فلک (آسمان) به دور خود می‌چرخد و هلال (چم‌چمک) زیبایی را می‌افرازد که بر آن، ماه درخشان و راستینی وجود دارد.
هوش مصنوعی: این بیت به فردی اشاره دارد که دارای همت و اراده‌ای بلند است و در عین حال، شب تاریکی به وجود آورده که از درخشش نور خورشید حاصل شده است. در واقع، همت او باعث می‌شود که در دل تاریکی‌ها، نوری بدرخشد.
هوش مصنوعی: وقتی که به موهای او دست می‌زنم، گمان می‌کنم صدای نوح را می‌شنوم، زیرا زیبایی او مانند زیبایی علاء (یکی از شخصیت‌های مشهور) است.
هوش مصنوعی: کلام خداوند را از کوه طور می‌شنود و محبوب خدا را بر فراز عرش می‌بیند.
هوش مصنوعی: اگر می‌توانستم نقره و طلای گرانبها را درون دریا پنهان کنم، غواصان در دریاهای عمیق به جست‌وجوی این گنج‌ها می‌پرداختند.
هوش مصنوعی: او مانند درنده‌ای هراسان و عصای او شکارچی است و من برای معالجه بیماری‌ها، چشم به داروهایی چون مشک می‌دوزم.
هوش مصنوعی: چشمه‌ای از زردی که در چهره‌اش مانند زعفران است، سیاهی را با زردی خود نابود می‌کند.
هوش مصنوعی: روی خندان، چهره‌ی هر موضوع مهم و اساسی است و چشمی که به حقیقت نگاه می‌کند، مجرای همه‌ی درمان‌ها و راه حل‌هاست.
هوش مصنوعی: چشمش مانند خورشید در زردی است، و چهره‌اش شبیه آبی است که برای غریبه‌هاست.
هوش مصنوعی: چهره‌اش با دستان چالاکان مانند آفتاب درخشان است، اما بیماری و درد آن را تحت تأثیر قرار داده و از زیبایی‌اش کاسته است.
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف چیزهای باارزش و ارزشمند پرداخته است، به گونه‌ای که می‌گوید بر افق‌ها نام‌آور و شناخته شده است، از نظر اخلاقی هم همراه و یاری‌دهنده است و همچنین به‌گونه‌ای آفریده شده که درخشان و نورانی است.
هوش مصنوعی: او به سفر به کشورهای مختلف و دعوت از دل‌نوشته‌ها و اندیشه‌ها اشاره می‌کند؛ یعنی ضمن گشت‌وگذار در سرزمین‌ها، به کشف افکار و احساسات مختلف نیز می‌پردازد.
هوش مصنوعی: شهادت‌ها و برابری دیوان قضا، بهترین قضاوت‌ها را رقم می‌زند و شفاعت‌کنندگان نیز شفاعت می‌کنند.
هوش مصنوعی: عمر یهود را با تغییر رنگ و حالتشان سپری شده، اما مسیح دوران در زندگان است.
هوش مصنوعی: مدت زمان عشق به فضیلت خراب شده است، زیرا غفلت و هوای نفس به عقل‌ها آسیب زده و آنها را ویران کرده است.
هوش مصنوعی: گناه مانند زغال خاموشی است که به وسیلهٔ چراغ روشنایی می‌بخشد، و در حقیقت، هر کسی را از آلودگی‌ها پاک می‌کند.
هوش مصنوعی: شعله‌ٔ آتش خاموش نمی‌شود و نورش محو نمی‌گردد، در حالی که در جلوه‌ٔ خوشی و رضایت، آرامشی دارد.
هوش مصنوعی: شراب خوشبوی «سعتر» (نوعی گیاه معطر) به گونه‌ای است که نرم و لطیف به نظر می‌رسد و این لطافت، همچون عطر خوش مسک، برای آن با ظاهری زیبا و والا است.
هوش مصنوعی: به‌طرزی حیرت‌آور، دشت‌بانان مانند باران گرم در برابر چشم کسی به آرامش و سکون درآمدند و هر چیزی در آنجا بی‌حرکت و خاموش شد.
هوش مصنوعی: شرق من، به معنای سمت مشرق یا شرق، بر روی عرش محبوبش قرار دارد، پس لازم است که او را دوست بدارد، زیرا عرش گلی نرم و لطیفی است که بر روی آن قرار دارد.
هوش مصنوعی: عرش زنی که به‌خاطر زیبایی‌اش مورد توجه مردان است، در مقابلش از زندانی شدن دستان و پاهای تمام زنان دیگر شکایت می‌کند.
هوش مصنوعی: در جنگ، عقل‌های مردم را می‌دزدند و با ضربه‌هایی قوی می‌زنند و سپس بدن‌ها را به تکه‌های کوچک تقسیم می‌کنند.
هوش مصنوعی: من با ستاره‌های درخشان آسمان از خواب بیدار شدم، این شب، نوا نوعی نواختن برای مارهای رنگارنگ (یا دسیسه‌ها) در جنگ است.
هوش مصنوعی: قلب انسان در دستان کسی است که ثروت و قدرت دارد، اما نباید به هر تیری از بی‌رحمی و بدی پاسخ دهد.
هوش مصنوعی: اما قلب انسان مانند سپر است، ولی وقتی مشکلات و سختی‌ها بر او مستولی شود، این سپر نمی‌تواند او را در برابر مقدرات حفظ کند.
هوش مصنوعی: گناه کوچک شانه آنچنان بزرگ و مهم است که قلب در عین کوچکی و بزرگی عقل.
هوش مصنوعی: نور بی‌تحرک و ثابت مواد بی‌جان مانند سایه‌ای است که اگر گرفته شود، به ساختمان برمی‌گردد.
هوش مصنوعی: راست‌کلامی او در کارهایش آسان و بی‌دردسر است، اما در برآورده کردن نیازهای خود، به اوج سختی‌ها و چالش‌ها پی می‌برد؛ چنانکه در نوشتن کتاب‌ها از بزرگان، برتری و عظمت آنها را می‌شناسد.
هوش مصنوعی: عقده‌ای بر پای کبوتران کوچک بستم، اما سخت‌ترین کارها برایم آسان می‌شود.
هوش مصنوعی: این چشم که من آن را می‌بینم، چشم خواهر نکهت است که دختر خورشید آسمان می‌باشد.
هوش مصنوعی: ابوالفضل مغیث، که در اینجا به عنوان شخصیتی نیک و فاضل معرفی شده، در کنار زندگی خود به بسیاری از کارهای ارزشمند و نیکو پرداخته است؛ به گونه‌ای که حتی می‌توان او را با ابوالوضاء (شخصیتی مشهور به پاکیزگی و نیکوکاری) مقایسه کرد.
هوش مصنوعی: در این بیت به کیسه‌ای اشاره شده که به طلا (عسجد) شبیه است و درخشان‌تر از ستاره‌ها (کواکب) به نظر می‌رسد و اسم آن هم «جوزاء» است. اینجا «کیسه مجهولة» ممکن است به یک شیء یا چیزی ناشناخته اشاره کند که ارزشمند و درخشان است.
هوش مصنوعی: اصفهان منبع و نماد زیبایی است و ویژگی‌های بی‌نظیر آن به‌گونه‌ای است که هر ذره از آن به دیگری هدیه می‌شود و به نوعی پیوند عمیق میان عناصر مختلف آن وجود دارد.
هوش مصنوعی: ای روح من، خوشحالی و زیبایی در اصفهان، به خاطر مدح و ستایشی که تو داری، به مراتب بیشتر از آنچه که من در شادی و سروری احساس می‌کنم، است.
هوش مصنوعی: خلیفه برای علم و کلام نامه‌ای نوشت و آقا و سلطان، تاج علم، در میان هم‌عرضان است.
هوش مصنوعی: او (شاعر) می‌گوید که سیاه‌مویانی (اشخاصی با موهای سیاه) را به او (خلیفه یا کسی با مقام بلند) هدیه می‌دهم، و این موهای سیاه بخشی از نشانه‌های شخصیت‌های بزرگ و معتبر در میان خلفا است.
هوش مصنوعی: من این قصیده را به او (شخص مورد نظر) دادم و نعمت و خوبی‌اش مرا به حرف «ی» وصل کرد.
هوش مصنوعی: منظور این است که همان‌طور که الفی (حرف اول) به قافیه می‌چسبد، ابوالنقطاء (شاعر معروف، شاید اشاره به شاعران پیشین) هم باید در شعر حضور داشته باشد. به عبارت دیگر، شاعر به نقش و اهمیت شاعران گذشته در ادب فارسی اشاره می‌کند.
هوش مصنوعی: این شعر، بر اساس خلاقیت و ظرافت شعری سروده شده و به نظر می‌رسد که بر روی هنر شاعری و تاثیر آن بر احساسات و عواطف شاعر تأکید دارد. شاعر می‌گوید که این قصیده، با وجود آن که سخت و پرمحتواست، به طور واضح و روشن قوت و زیبایی شعر را نشان می‌دهد.
هوش مصنوعی: اگر خون‌ریزی قاعدگی را می‌دیدی، جوانی آن را می‌دیدی که در دل شب‌های تار، میان حوادث سخت (جنگ) به سر می‌برد.
هوش مصنوعی: اگر شیر آسمان (ستاره) دمی دراز کند، من به خاطر قامتش در برابر آن خطاها و انحناها (کژتابی‌ها) سر فرود می‌آورم.
هوش مصنوعی: قلمم مانند نوک قمری است که به سرش می‌زند، مانند این می‌ماند که کلاغی نابود شود و گفتار طوطی را به زبان بیاورد.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به وضعیت الطائی، یکی از شخصیت‌ها اشاره می‌کند و می‌گوید که اگر او به چیزی دست بزند، عزم او به مانند صداقت و راستگویی کلاغ خواهد بود، به هر حال همه چیز به موقع خود انجام می‌شود.
هوش مصنوعی: من در نیمهٔ شعر، حق را به طائی داده‌ام و به نام حتری طائی، اشاره کرده‌ام.
هوش مصنوعی: آیا فکر کردی که من در نیمهٔ محرّم از شرم عرق می‌ریزم در برابر رخصا؟ (رخصا یکی از شخصیت‌ها یا زنان است که شاعر از او یاد می‌کند.)
هوش مصنوعی: جانم نوشته‌ام، حتی اگر آن را افشا کنم؛ از شرم، به گونه‌ای حرکت می‌کند که بر پایهٔ حیا باشد.
هوش مصنوعی: جلال و شکوه خوبان همواره برقرار باشد و محبت او در قلب‌ها باقی بماند و خداوند او را به بهترین محافظت‌ها محفوظ دارد.
هوش مصنوعی: ای کسی که در همه جا با حرمان زندگی کرده‌ای، در هیچ مکانی به اندازهٔ بلندی‌ها (درختان لخت) نمی‌تواند بر فراز ساختمان‌ها سر بلند کند.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.