آه ازین دور چرخ و گوش افلاک
آه ازین اختران کجرو نا پاک
عبرت ازین روزگار و چرخ نگیری
تا بسواری چه چا بکند و چه چالاک
ابلق ایام بر تو پی سپرد گرم
چون سرت آویخته هزار بفتراک
صبح چو کوتاه عمر آمد ازینروی
هر نفس از دست چرخ جامه کند چاک
از پی کم عمریست اینکه بدینحال
لاله جگر سوختست و نرگس غمناک
کس نبرد جان بدر ز گردش ایام
کس نبرد سر برون ز چنبر افلاک
مرگ بفرسایدت اگر چه بزرگی
زانکه از و هم نرست سید لولاک
می نکند مرگ قصد جان تو! زنهار
دست اجل کی رسد بجان تو! حاشاک
این فلک بی هنر نگر که شب و روز
روی زمین میکند ز اهل هنر پاک
گر شکم آدمی ز خاک شود سیر
چون نشود سیر زادمی شکم خاک



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قطعه در شکایت از روزگار و ناگزیری مرگ است. شاعر چرخ و ستارگان را کجرفتار و ستمگر میخواند و برای کوتاهی عمر، از صبح و لاله و نرگس مثال میآورد. سپس یادآوری میکند که مرگ حتی پیامبر را نیز رها نکرد و غافلان را از این پندار که از آن در اماناند بر حذر میدارد. پایان قطعه این نکته است که آدمی با خاک سیر میشود، اما خاک هرگز از آدمی سیر نمیشود.
هوش مصنوعی: دریغ و فریاد از گردش آسمان و چرخش افلاک، و از این ستارگانِ کجرفتار و ناپاک که سرنوشت آدمی را تباه میکنند.
هوش مصنوعی: چرا از این روزگار و چرخ پند نمیگیری؟ ببین که در تاختن و از پا درآوردن مردم چه چابک و چالاکاند.
هوش مصنوعی: اسب دورنگِ روزگار، یعنی شب و روز، با شتاب تو را لگدکوب خواهد کرد؛ چنانکه هزار سر مانند سر تو را تاکنون به ترکبند زین خود آویخته است.
هوش مصنوعی: صبح چون عمری کوتاه دارد، از همین رو هر دم از دست چرخ گریبان خود را چاک میزند. دمیدن و گسترش روشنی صبح به جامهدریدن تشبیه شده است.
هوش مصنوعی: به سبب کوتاهی عمر است که لاله دلی سوخته و داغدار دارد و نرگس اندوهگین و سرافکنده است.
هوش مصنوعی: هیچکس از گردش روزگار جان به در نمیبرد و هیچکس سر از حلقه و دام افلاک بیرون نمیآورد.
هوش مصنوعی: مرگ تو را فرسوده و نابود میکند، هرچند بزرگ و صاحبمقام باشی؛ زیرا حتی پیامبر که سرور آفرینش بود نیز از مرگ رهایی نیافت.
هوش مصنوعی: گمان میکنی مرگ آهنگ جان تو را نمیکند و دست اجل هرگز به جان تو نمیرسد؟ زنهار از این پندار. این بیت با لحنی طعنهآمیز، پندار غافلان را بازگو میکند.
هوش مصنوعی: این آسمان بیهنر را ببین که شب و روز روی زمین را از هنرمندان و اهل فضل خالی میکند.
هوش مصنوعی: اگر شکم آدمی با خاک سیر میشود، چرا شکم خاک از آدمیان سیر نمیشود؟ یعنی آز آدمی را جز خاک گور سیر نمیکند، اما زمین هرگز از بلعیدن آدمیان سیر نمیشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
این کوی ملامت است و میدان هلاک
وین راه مقامران بازنده پاک
مردی باید قلندری دامن چاک
تا بر گذرد عیاروار و چالاک
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.